blog

Blog – Veld Volume en Vrijheid – Deel 6 Ontmoetingen

Architectuur

Bij de gedemonstreerde ontwerpmethode wordt uitgegaan van boomstructuren, met het doel bewoners zowel een ruimtelijke als een sociale context te bieden. Nu ga ik er vanuit dat de gepresenteerde structuren hebben laten zien dat zij bewoners een ruimtelijke context bieden. Maar zorgt een boomstructuur ook automatisch voor een sociale context?

Blog – Veld Volume en Vrijheid – Deel 6 Ontmoetingen
MINOLTA DIGITAL CAMERA

 

Wandelgangen en tussendeuren

Om te weten wat er speelt op de schaalniveaus die onze sociale context vormen hoeven we niet altijd deel te nemen aan activiteiten die daar plaatsvinden. We kunnen ook toekijken vanaf de zijlijn en met anderen van gedachten wisselen over wat we zien. Zoals in de wandelgangen van kantoren (denk aan de gesprekjes bij de koffieautomaat). Wandelgangen kunnen ook op andere plaatsen in de gebouwde omgeving bestaan.

Contact met buitenstaanders kan inspirerend zijn. Zij kunnen staan los van de sociale context waar zij te gast zijn en zo kunnen zij onbedoeld een nieuw licht werpen op wat daar gebeurt. Ook hier kan weer een ruimtelijke kwaliteit behulpzaam zijn: een ‘tussendeur’ waardoor buitenstaanders onopvallend een niveau kunnen betreden.

Voor beide soorten van contact wil ik laten zien hoe de genoemde ruimtelijke kwaliteiten eruit kunnen zien. We kijken naar een ‘hof’ uit de bovenstaande basisstructuur die via een ruimtelijke opzet is uitgewerkt tot een schetsplan.

 
Ruimtelijke opzet en schetsplan  

Groep en hof 
De ontsluiting van de woningen, de gele stippellijn, loopt hier langs de groepstuinen. Deze ontsluiting is tevens de wandelgang W vanwaar men zicht heeft op de groepstuin en de activiteiten van de leden van de groep. Vanaf hier kan men zich een mening vormen over wat zich daar afspeelt, die kan uitmonden in nieuwe ideeën of plannen.

 
Plattegrond 

Dan zien we, tussen de groepstuinen, de letter T, die een ‘tussendeur’ aangeeft. Door deze imaginaire deur hebben bewoners gemakkelijk toegang tot de wandelgang van de buren, waar zij als buitenstaanders, belangeloos, kunnen bijdragen aan de meningsvorming.

Op het niveau van de ‘hof’ zien we een groene stippellijn; de wandelgang op het niveau van de ‘hof’ waar men met een medebewoner kan rondlopen om de situatie op dit niveau eens kritisch te bekijken.

Op dit schaalniveau hebben de  ‘tussendeuren’ de vorm van doorgangen naar naburige hoven, aangegeven door de groene pijltjes.

Openbare privéruimten

De basisstructuur die boven deze episode is afgebeeld, is ook op het niveau van de (rode) straat uitgewerkt tot een ruimtelijke opzet en een schetsplan, met in het middengebied een aantal drijvende eilanden met verschillende voorzieningen. Zie de illustratie hieronder.
 
Ruimtelijke opzet en schetsplan 

In de plattegrond hieronder kunnen we de wandelgang herkennen die hoort bij dit niveau, aangegeven door de brede rode stippellijn.


Wandelgang en openbare privéruimte 

Op dit schaalniveau kent men niet iedereen, dus is het de vraag wie men kan aanspreken om van gedachten te wisselen… De oplossing is een ‘openbare privéruimte’, hier in de vorm van een bankje, waarmee een kleinschalige ruimte wordt gevormd, die voor iedereen toegankelijk is. Als men hier met een klein aantal anderen aanwezig is, is het duidelijk met wie men contact kan maken.


‘Openbare privéruimte’ in de tuin van paleis Sanssousi (Potsdam)

En omdat het bankje uitzicht biedt op het centrale gebied is er meteen een aanleiding tot een ‘wandelgangengesprek’ aanwezig, namelijk wat er daar gaande is. Om de kans op een gesprek te vergroten zitten er rechte hoeken in het bankje. Uit onderzoek blijkt namelijk dat mensen dan zes keer zo vaak een praatje maken als bij bankjes die gewoon naast elkaar staan.

Flaneren en drempels
In de volgende episode zal ik aandacht besteden aan nog twee ruimtelijke kwaliteiten die kunnen uitnodigen tot contacten tussen bewoners: gelegenheden tot flaneren en drempelgebieden.

 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels