blog

Blog – A Room Of One’s Own

Architectuur

In 1929 schreef Virginia Woolf in haar fantastische essay ‘A Room of One’s Own’ over vrouwen en literatuur. Het onderwerp bleek groot en complex, dus gaf ze ons haar mening: ‘All I could do was to offer you an opinion upon one minor point – a woman must have money and a room of her own if she is to write fiction; and that, as you will see, leaves the great problem of the true nature of woman and the true nature of fiction unresolved.’

Blog – A Room Of One’s Own

Maar, vraag je je misschien af, je bent gevraagd over architectuur te schrijven; wat heeft Virginia Woolf en haar Room of One’s Own daarmee te maken? Dat zal ik proberen duidelijk te maken. Toen ik dit stukje begon te schrijven, zat ik nota bene achter mijn bureau in mijn eigen kamer, nadat ik net met mijn zelf-verdiende geld boodschappen gedaan had.* Ik kan, gelukkig, concluderen dat bijna 90 jaar na het verschijnen van A Room of One’s Own de situatie voor vrouwen op veel plekken in de wereld grondig verbeterd is. Vrouwen en mannen hebben in de meeste landen gelijke rechten. Vrouwen en mannen kunnen onderwijs volgen, en een vrouw hoeft meestal niet meer te stoppen met werken als ze kinderen krijgt.

Wat A Room of One’s Own echter aantoont is dat (im)materiële omstandigheden iemands creativiteit beïnvloeden. “Intellectual freedom depends upon material things”. De toestand waarin de maker van een roman of een gebouw verkeert is niet los te zien van wat er is gemaakt. Je zegt misschien: wat maakt het uit wie de architect was, het kan mij niet schelen of hij vrouw of man was, christen of moslim, blank of zwart – het gaat erom dat het een goed gebouw is, dat de roman me de wonderen toont van de menselijke geest.

Woolf laat zien dat het feit dát een gebouw gebouwd of ontworpen heeft kunnen worden, de bevoorrechte positie van de maker reflecteert. Shakespeare’s zus had nooit zo succesvol kunnen worden als hij, als vrouw in zestiende-eeuws Engeland. Donald Trump had nooit een vrouw kunnen zijn, zoals Chimamanda Ngozi Adichie aantoonde in een tenenkrommend Buitenhof-fragment: een vrouw was in zijn positie nooit geaccepteerd of gesteund.

Dat ik een gebouw kan ontwerpen, of een essay kan schrijven, komt door de bevoorrechte situatie waarin ik mij bevind. Ik ging naar een goede middelbare school, ontwikkelde mijn talenten, kon naar de universiteit. Daar had ik de mogelijkheid om niet alleen deel te nemen aan het curriculum, maar me daarnaast ook op allerlei fronten te ontwikkelen. Niemand vertelde me onderweg dat ik het niet zou kunnen om wie ik was; niemand verwachtte onbewust dat ik zou falen. Maar helaas geldt dat nog niet voor iedereen. Hoe was het geweest als mijn ouders niet zelf een universitaire opleiding hadden genoten, hoe was het geweest als ik had gekozen om een hoofddoek te dragen? Had ik me dan ook zo vrij kunnen ontwikkelen als ik nu kan doen?

Eén ding moeten we Trump nageven. In de afgelopen weken heeft hij (de noodzaak tot) feminisme opnieuw op de kaart gezet met zijn walgelijke uitspraken. Samen met de Vindicat-rel zorgde hij voor een sterke feministische reactie in de (inter)nationale media. En dat is nodig, óók in de architectuur. Nog steeds bevinden veel vrouwen over de hele wereld in benadeelde posities ten opzichte van hun mannelijke collega’s. Ook in de architectuurbranche zijn de cijfers niet rooskleurig, bleek uit een onderzoek door The Architectural Review. En alhoewel op de faculteit bouwkunde in Delft inmiddels zo’n vijftig procent van de studenten vrouw is, zijn in de eregalerij slechts 7 van de 72 architectenportretten vrouw (telde faculteitsblad bnieuws vorig jaar).

De weg naar écht gelijke representatie, gelijke lonen en gelijke kansen is nog lang, maar we bewegen langzaam in de goede richting. Dat gaat niet vanzelf. Oók in architectuur is het belangrijk dat diversiteit bespreekbaar is. We moeten ons bewust zijn van de (vaak impliciete) vooroordelen die we hebben. Wat zie je voor je als je denkt aan een architect? (antwoord: blanke middelbare man, gekleed in zwart.) Kan dat ook anders? We kunnen de archieven induiken, en op zoek gaan naar verloren verhalen, vergeten vrouwen en queer role models, zoals Het Nieuwe Instituut laatst deed. Alleen door collectieve bewustwording en gezamenlijke actie bereiken we diversiteit.

Op 27 oktober vindt op de faculteit bouwkunde in Delft een BK Banquet for Gender Equality plaats, georganiseerd door The TU Delft Feminists. Iedereen is welkom, meer informatie via is hier te vinden.


* Vrij naar Virginia Woolf. De eerste zinnen van A Room of One’s Own zijn: “But, you may say, we asked you tos peak about women and fiction – what has that got to do with a room of one’s own? I will try to explain. When you asked me to speak about women and fiction I sat down on the banks of a river and began to wonder what the words meant.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels