blog

Warmte- en waterbeheer deel 4: Meer water in een groenere buurt

Architectuur

Door de opwarming van de aarde krijgen we steeds meer te maken met extreme weersomstandigheden. Dat geeft overlast, in de vorm van hitte en overmatig veel regenwater. In de vorige afleveringen onderzochten we wat we daar thuis of op straat aan kunnen doen. In deze aflevering gaan we de buurt in, en hier kunnen we groter uitpakken. Bijvoorbeeld door Helofytenfilters, stadslandbouw en woningen op het water.

Warmte- en waterbeheer deel 4: Meer water in een groenere buurt

Afvalwater stroomt van de woning via het riool naar een waterzuiveringsinstallatie. Het is ook mogelijk dit afvalwater apart te houden en de zuivering ervan met behulp van helofytenfilters te decentraliseren. Hierdoor wordt het rioleringssysteem minder belast. Met een helofytenfilter kan water niet tot drinkwater worden gezuiverd, maar wel tot zwemwater. En zo kan aan deze nuttige voorziening een belevingswaarde worden gekoppeld, namelijk een ‘zwembeleving’. Als een kwart van een vijver voor reiniging wordt gebruikt, kan in de rest worden gezwommen.

Door de benodigde beplanting kan zo’n helofytenzwemvijver associaties oproepen met waterpartijen in weelderig aangelegde parken. Kom daar maar eens om bij een gewoon zwembad!

Stadslandbouw

Steeds meer bewoners nemen initiatieven om aardappels, knollen en groenten in eigen stad te verbouwen. Zoals het voorbeeld uit Berlijn hieronder. Dit voorkomt CO2 producerend transport. En er wordt voedsel geproduceerd. Dat is buitengewoon functioneel. Ondertussen kan het groen weer werken als waterbuffer. Bijkomend effect is dat een groene tuin verkoelend werkt door de verdamping. Dat is goed tegen het ‘hitte eiland effect’. Maar er is ook een belevingskant: met eigen handen voedsel verbouwen voor buren en buurtgenoten verbindt bewoners met de natuur en met elkaar. De verdrijving uit het paradijs komt op deze manier in een heel ander licht te staan.

Verkoeling

Waterberging en groen leiden tot verkoeling, aangezien de verdamping van water warmte onttrekt aan de omgeving. Dat hebben we eerder gezien bij waterdaken, vegetatiedaken, groene gevels en bomenrijke straten. Op het schaalniveau van de buurt kunnen we hier parken aan toevoegen, met alle belevingsmogelijkheden die daarbij horen. Wandelen, sporten, spelen, een praatje maken met een buurtgenoot, picknicken of op een bankje zitten en rondkijken… Bovendien is het een plek die ons in de winter aan de zomer doet denken.

Waterwoningen

Als we echt op grote schaal water willen bergen, dan kunnen we een hele woonbuurt bouwrijp maken, niet door wegen en rioleringen aan te leggen, maar door een gebied uit te graven en vol met water te laten lopen. Om er te wonen hebben we dan drijvende woningen nodig. En het nodige steigerwerk, zoals in IJburg, Amsterdam.

Op deze manier wordt de functionaliteit van een waterberging verbonden met een belevingswaardige manier van wonen. Maar welke belevingswaarde zoeken ontwerpers hier op? Waterwoningen roepen meestal associaties op met gewone woningen. Terwijl je bij wonen op het water ook kunt denken aan de informele, rommelige gezelligheid van woonboten. Misschien ziet niet iedereen deze associatie zitten, maar als de associatie met reguliere landwoningen voorop staat, is dat een gemiste kans. Water kan meer zijn dan alleen een alternatieve fundering.

Hier ligt een uitdaging voor architecten. Of kunnen we beter nautische ontwerpers vragen een schip te ontwerpen dat op een gewone woning lijkt?

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels