blog

Stedebouw

Architectuur

Een paar weken geleden kwamen de beelden vrij van het nieuwe World Trade Centre (WTC) in Utrecht, dat pal voor het nieuwe stadskantoor gebouwd gaat worden. Deze beelden waren onontkoombaar: niet alleen voor ons, maar ook in de pers en de sociale media. Wij werden gebeld met de vraag wat we ervan vonden. Natuurlijk lijk ik als architect van het stadskantoor (samen met Christian Müller) de laatste persoon aan wie je een gewogen oordeel kunt vragen. Immers door het nieuwe WTC gaat de compositie van het stadskantoor verloren. “Zeker jammer hè, dat jouw gebouw nu half aan het oog onttrokken wordt”. De verloren positie van het gekwetste ego.

Stedebouw

Maar het gaat niet om ons gebouw. En –voor de goede orde– ook niet om het ontwerp van het WTC. Het gaat om stedebouw. Die lastige discipline die de marktwerking moet beteugelen en de kwaliteit van de publieke ruimte moet bewaren. Dat moeilijke vak van lange termijn en een juiste afweging van collectieve waarden. Een abstract vak met zeer concrete gevolgen voor de inwoners van een stad.

Ik stuurde de nieuwe beelden op naar de betrokken instanties. Van allen kreeg ik per omgaande een reactie. Deze vallen globaal in vier categorieën:
a) hier gaan wij niet over.
b) dit is lang geleden besloten en x, y enz. (belangrijke partijen) waren het ermee eens.
c) uit een andere hoek zie je meer van het stadskantoor; je moet niet naar dat éne beeld kijken.
d) het is een goed en weldoordacht stedebouwkundig plan –met een toelichting op de geclusterde opzet en de gekozen hoogtematen.

Utrecht WTC door MVSA, opinie Dirk Jan Postel Het toekomstige WTC van MVSA wordt 70 meter hoog

Onderwijl maakt een groep Utrechtenaren zich druk en denkt: ‘dit kan niet waar zijn’. Net als vakgenoten en andere betrokkenen die ik de beelden laat zien. Er gaapt een kloof tussen de deskundigen en de rest. Misschien ook omdat de eersten moeilijk terug kunnen keren op hun eerdere schreden.

Utrechts Stadskantoor Kraaijvanger Het Utrechts stadskantoor van Kraaijvanger is 90 meter hoog

Moderne stedebouwkundigen van Jane Jacobs tot Manuel Delgado hebben het belang onderstreept van het proces in een stedelijk ontwerp, en gepleit voor een unfrozen design. Juist niet: ‘lang geleden besloten’. Als je het stationsgebied opvat als een dicht cluster, een ‘Stadtkrone’ of een stukje downtown, zorg dan voor voldoende hiërarchie, doorzichten en perspectieven. Een unfrozen plan had kunnen reageren op de vorm van het stadskantoor die –weten we uit ervaring– wonderlijk evenwichtig is. Overigens heeft het ons verbaasd hoe onverschillig de gemeente zelf lijkt: tussen het WTC (70 meter hoog) en het stadskantoor (90 meter hoog) zit 20 meter. Téken die doorsnede eens. Om zulke profielen te voorkomen werd op Manhattan een eeuw geleden de Zoning Law ingevoerd.

De tegenstanders van het WTC moeten zich realiseren dat de contracten –inclusief bouwplicht– getekend zijn. Ik vind het ook jammer. Maar eerst gaan we genieten van de sloop van Leeuwensteijn.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels