blog

Kind in Sjanghai

Architectuur

In de jaren vijftig van de vorige eeuw was voor elke inwoner van Sjanghai 0,15 m2 groen beschikbaar, niet meer dan een schoenendoos. Getuige het motto ‘Production first, Life second’ was groen in de stad niet van belang. Nog tot in de jaren 80 was voor ieder inwoner niet meer dan 0,45 m2 beschikbaar, het formaat van een opengeslagen krant. Pas daarna werd stadsgroen een relevante beleidsparameter. Niet in eerste instantie voor de inwoners, maar vooral om aan bezoekers te laten zien dat aan een stad van wereldklasse werd gebouwd.

Kind in Sjanghai

Vanaf de tweede helft van de jaren negentig nam het stadsgroen snel in omvang toe. In 1995 was per inwoner 1,69 m2 groen beschikbaar, de afmeting van een tweepersoonsbed. Vandaag de dag heeft iedere Sjanghainees gemiddeld 12,56 m2 groen tot zijn beschikking, waarvan een gedeelte openbare parken betreft. Dit is de helft van wat Cornelis van Eesteren honderd jaar geleden in het AUP als uitgangspunt voor iedere Amsterdammer hanteerde en een kwart van de recente VN norm van 48 m2 stadsgroen per bewoner.

Aan het eindstation van de metro

Grotere stadsparken zijn het afgelopen decennium overwegend langs de rivier en aan de eindhaltes van de lange metrolijnen gepositioneerd . Statistisch gezien begint het groen ergens op te lijken, maar voor de meeste inwoners ligt het niet bepaald op loopafstand. In het Xuhui district waar ik met vrouw en dochter woon, beslaat volgens de meeste recente inventarisatie het groenoppervlak 25 procent. In de wijk liggen elf flinke parken maar is het groen oppervlak per inwoner slechts 4,5 m2. Dit wordt mede veroorzaakt door de hoge bebouwings- en bewonersdichtheid.

Shanghai - Groene Ruimte

Buiten spelen

Groene (speel) ruimte is primair van belang voor de kleinste stadsbewoners om in de nabijheid van de woning zonder al te veel gedoe lekker te kunnen rennen, springen, spelen en op te groeien. Ondanks het gemekker in Nederland over de groenkwaliteit in de stad, zijn bijvoorbeeld kleine Amsterdammertjes in vergelijk met hun Sjanghainese leeftijdsgenoten enorm verwend qua speelmogelijkheden buitenshuis. In Amsterdam is de hoeveelheid groen per inwoner – afhankelijk van wat je meeneemt in je berekening – 10 tot 20 keer groter dan in de meeste stadsdelen van Sjanghai.

Indoor playyard_Opinie_Shanghai_Joost van den Hoek 

Verdienmodel kind

De consequentie van weinig openbaar groen en speelmogelijkheden en scholen met minimale buitenruimte, laat zich raden in een hypercommerciële stad als Sjanghai. Speelruimte voor kinderen is grotendeels geprivatiseerd. Overal zijn ‘indoor playyards’, de een nog mooier dan de ander, waar kinderen onder begeleiding op relatief kleine oppervlakken betaald kunnen spelen. In het verlengde van deze ‘indoor playyards’, is inspelend op de wensen van ouders om het beste uit hun kind te halen, een industrie ontstaan met aanvullende leerprogramma’s voor wiskunde, Engels, knutselen, sporten, muziek en ballet. Dit type programma (wat je in Nederland sociaal-maatschappelijke voorzieningen noemt) vind onderdak in de vele malls van de stad. Ze liggen tussen de winkels en de restaurants en zijn even commercieel van opzet als de andere activiteiten op de mall.

Shanghaimall Balletstudio - Opinie Joost van den Hoek 

Shanghai Indoorplay - Opinie Joost van den Hoek 

Bouwen aan de toekomst?

De geringe speelruimte voor kinderen en de privatisering van educatieve voorzieningen maken dat het verantwoord opvoeden van je kind tot een “gewilde werknemer” en “een goede consument” een dure aangelegenheid is. Ondanks dat de Chinese overheid vanwege de vergrijzing de eenkindpolitiek gaat verlaten, heeft dit voorlopig nog niet tot grotere gezinnen geleid. Een van de redenen hiervoor is dat het opvoeden van meer dan één kind alleen is voorbehouden aan de zeer rijken. Wellicht dat de Chinese leiders met het oog op een welvarende toekomst op de langere termijn de slogan van weleer moeten omdraaien: ‘Life first, Production Second’. Tegelijkertijd zouden ze de ruimte voor het kind in de stad aanzienlijk dienen te vergroten.

Cijfers zijn ontleend aan de publicatie: “A story of Shanghai Spaces : global urban studies no.4 2011”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels