blog

Wat het grid vermag – Essay stedebouw en betrokkenheid 4

Architectuur

Nadat het woonerf nieuwbouwwijken had opgeleverd die vooral op doolhoven leken, gooide stedebouwers het over een andere boeg. Nu lokte het grid dat zoveel meer kansen biedt, eenvoudig van structuur is en op vele wijzen in te vullen.

Wat het grid vermag – Essay stedebouw en betrokkenheid 4

Broadacre city

Tussen 1932 en 1958 onderzocht de Amerikaanse architect Frank Lloyd Wright de mogelijkheden van het grid. Op grond hiervan ontwierp hij een netwerkstad, die hij ‘Broadacre City’ noemde. Hij ging hierbij uit van het netwerk van wegen dat zich in principe uitstrekt over de gehele Verenigde Staten.

Dit netwerk komt voort uit de ‘Land Ordinance’ van 1785, op grond waarvan het gehele grondgebied van de toenmalige Verenigde Staten is onderverdeeld in ‘sections’ van 1 bij 1 mijl.

Deze ‘sections’ zijn vervolgens opgedeeld in 640 ‘broadacres’; stukken grond van 50 bij 80 meter. De bedoeling van de ‘Land Ordinance’ was om het land te verkavelen in verhandelbare percelen die de basis zouden zijn van de ontwikkeling van stad en land.

Utopie

Broadacre City was een ruimtelijk model dat ook een sociale utopie inhield. Wright stelde namelijk voor dat elk gezin recht had op één broadacre. Zo kon ieder van zijn land leven. Op deze manier wilde Wright de armoede bestrijden. In deze uitgespreide stad kon ook nog een ander ideaal worden verwezenlijkt: doordat men zo dicht bij het land leefde, kon iedereen zich all round ontwikkelen, tegelijkertijd als boer, als technicus en als intellectueel.

Uitwerking van een aantal sections. Links de tekening, rechts de maquette

De open structuur van het wegennet van Broadacre City zou traditionele stadscentra, met al hun problemen van vervuiling, te hoge dichtheden en misdaad, overbodig maken. Voor sociale contacten kon men nu overal terecht, op alle knooppunten van de wegen, waar alle mogelijke voorzieningen zouden kunnen ontstaan. Deze knooppunten waren ook de aangewezen locaties voor het culturele en het economische leven. Bij het economische leven stond kleinschaligheid voorop, wat aansloot bij het landelijke leven op de broadacres. Country fairs op alle kruispunten van de snelwegen, overdekte markten waar iedereen zijn eigen stalletje kon krijgen, vervingen de grote winkels van de stad.

De auto

Het leven was totaal gedecentraliseerd, en daardoor was men in Broadacre City aangewezen op de auto! Daarom ontwierp Wright ook een, futuristische auto voor zijn utopische stad.

Opinie Philip Krabbendam - Broadacre city

Het wegennet en het ontwerp voor een bijbehorende futuristische auto met extreem grote zijwielen.

Opinie Philip Krabbendam - Broadacre city

Vrijheid?

Wright gebruikte het grid om iedere bewoner met de buitenwereld te verbinden. Het grid beloofde vrijheid! Maar vrijheid tot wat? De buitenwereld die door het grid werd ontsloten, bestond uit een eindeloze herhaling van gelijksoortige sections. Het grid van Broadacre City kan dus dienen om de buitenwereld te ontsluiten, maar het genereert geen reeks van schaalniveaus waarmee elk schaalniveau waar men zich op betrekt, kan worden geplaatst in de context van een hoger schaalniveau.

Misschien kunnen we daarom beter zoeken naar een combinatie van een boomvormige centrale ontsluiting met een perifeer grid. Een boom die de reeks van schaalniveaus ontsluit en verduidelijkt, gecombineerd met een grid voor de verbinding met de buitenwereld.

Opinie Philip Krabbendam - Broadacre city
Een klein deel van het voorgestelde, onafzienbare grid

 

 

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels