blog

Kamperen bij de gebruiker

Architectuur

Ruimtelijke plannenmakers in contact brengen met de gebruikers daarvan: dat is de filosofie achter Camping Onbestemd. Drie enthousiaste Utrechters organiseren in dit Jaar van de Ruimte vier keer een reis naar stukken Nederland die zijn verzonnen op de tekentafel. Dit weekend reisde ik af naar de Tweede Maasvlakte, waar hijskranen braaf doen wat de plannenmakers hadden bedacht en de natuur dit constant ondermijnt.

Kamperen bij de gebruiker

Bureau Ruimtereizigers biedt vier stukken nieuw Nederland aan: kamperen op het tunneldak van de A2 bij Vinex Leidsche Rijn, op de Tweede Maasvlakte, Blauwestad Groningen en Parkstad Limburg. Vanwege mijn fascinatie voor industrie, havens en hijskranen (komt door mijn vader) koos ik voor de Camping op de Tweede Maasvlakte.

Kamperen in containers?

Dit nieuwe stuk Nederland, gemaakt om de Rotterdamse haven bovenaan de ranglijsten van de internationale havens te houden, is een kunststukje. Land uit zee maken, daar draaien Nederlanders hun hand niet voor om natuurlijk. Maar hier is 2000 hectare extra grond aangelegd in 5 jaar tijd, zonder kostenoverschrijdingen of uitlopende werkzaamheden. In 2008 startte na jaren van plannen en protesten de aanleg en in mei 2013 werd de Tweede Maasvlakte al in gebruik genomen. En het werk gaat nog steeds door.


Locatie van Camping Onbestemd op Tweede Maasvlakte.

Deze nieuwe rand van Nederland bestaat toch alleen uit water en containerterminals? Dus hoe kun je daar nu kamperen? Dan vergeet je dat op de Tweede Maasvlakte ter compensatie van het industriële geweld grote delen zijn ingericht voor natuur- en strandrecreatie. Dus reisden de campinggasten af naar parkeerplaats P3. Die was ingericht als campingterrein, met drie caravans bij wijze van bar-restaurant, het toilet van de snackbar deed dienst als toiletgebouw en twee losse, open containers als ‘recreatieruimte’. De tenten verrezen op het zandstrand, toen de wind geluwd was.

Kennis op aanvraag

Campingbazen Marco Redeman, Marieke Dubbelman en Joyce Roskamp trakteren de gasten op een op het eerste gezicht eenvoudig activiteitenprogramma. Rondvaart, fossielenexcursie, dichtworkshop, theatervoorstelling, kampvuur, yoga en fietstocht. Doel is allerlei aspecten van de plek te onderzoeken en door middel van ‘tolken’ (dichter, theatergroep, muzikanten) de plek met andere ogen te bekijken, om zo te ervaren hoe die plek zich verhoudt ten opzichte van het oorspronkelijke plan en hoe die wordt beleefd.

Het leuke was dat in plaats van plenaire praatjes de ‘experts’ en de ‘inboorlingen’ zich tussen de campinggasten begeven. Zo ligt het initiatief om meer te weten te komen over dit gebied vooral bij de gasten zelf. Wil je meer weten over de vogelbroedplaatsen bij het Oostvoornse Meer, dan kon je oplopen met Kathelijne uit Oostvoorne. Vragen over kunstwerk Zandwacht? Kruip dan naast Ruud van kunstenaarscollectief Observatorium bij het kampvuur. En onder de ongeveer veertig gasten, een mix van planologen, ontwerpers, filmmakers en andere geïnteresseerden, bevonden zich mensen die op de Maasvlakte werkten of hadden gewerkt. De informatie bevond zich dus continu om je heen, maar je moest er wel zelf mee aan de slag.

Gelukkig waren er voldoende momenten ingebouwd om alle indrukken die je opdeed te verwerken. In de dichtworkshop van Tim Pardijs, zelfverklaard ‘Vinexdichter voor het Jaar van de Ruimte’ uit Zutphen bijvoorbeeld. Die vond plaats na de rondvaart door de computergestuurde containeroverslaghavens en na de strandwandeling waar je hoopte mammoetkiezen of andere fossielen uit het zand op te diepen. Door samen met de andere gasten ‘beelden’ op te schrijven en op elkaar te reageren, ontstonden verrassend mooie gedichten. Zoals deze:


Een van de resultaten van de dichtworkshop van Tim Pardijs.

Camping Onbestemd was goed voor een aantal magische momenten. De aanblik van meer dan 200 kleurige kites die als vogels boven het strand zweefden, de nietigheid van ons mensen vergeleken bij de containerschepen en automatisch bediende terminals, de roze gloed van de industrie die ’s nachts boven de duinen hangt, wakker worden op een windstil strand en de warme zonnestralen op je huid na het doen van de zonnegroet op het zand.

Mens als randverschijnsel

En of deze Camping Onbestemd ons dichterbij de gebruiker van de Tweede Maasvlakte heeft gebracht? Mijn vriend en ik concludeerden dat de mens helemaal geen gebruiker van dit stuk land is. Dat zijn de computergestuurde containeroverslaginstallaties en de geautomatiseerde transportwagens. Hier gebeurt vrijwel alles precies zoals de plannenmakers het hadden bedacht.

 

Geweldige gebruikers natuurlijk voor een bedacht en getekend gebied: robots doen gewoon wat je ze opdraagt. De mens is op de Tweede Maasvlakte letterlijk en figuurlijk een randverschijnsel: je bent een risico, een vertragende factor, computers doen het werk sneller, schoner, beter en veiliger, dus je hebt er niets te zoeken. Misschien alleen als je kitesurfer bent.
Verder genieten vooral vogels en knaagdieren van de ongestoorde, lege ruimtes. Enige belemmerende gebruiker lijkt het zand: als mensen het niet weghalen, overwoekert het de parkeerplaatsen en de kunstwerken die de mens er heeft aangelegd.

Je kunt nog twee keer kamperen bij de gebruiker met Camping Onbestemd: de weekenden van 27/28 juni en 11/12 juli strijkt de mobiele camping neer bij respectievelijk Parkstad Limburg in Kerkrade en de Blauwestad in Groningen.


Zand neemt de parkeerplaatsen over. Foto Ron Buiting

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels