blog

Het Kleine Huis

Architectuur

Maatschappelijk gezien zitten we al jaren in een proces van gezinsverdunning, waarbij het gemiddelde woonoppervlak groeide van 30 m2 in 1900 tot 115 m2 in 2009. Daarnaast is ook een andere trend te bespeuren: de behoefte aan kleine huizen neemt toe. Wat is er aan de hand?

Het Kleine Huis

In 2020 woont meer dan de helft van de wereldbevolking in steden. Dat komt doordat steden zich ontwikkelen meer en meer tot sociale plekken, waar mensen werken, elkaar ontmoeten, tot initiatieven komen en samen eten en drinken. Dit ‘multifunctionele’ karakter van de stad doet de betekenis van het individuele huis veranderen. Je eigen privé-ruimte kan beperkt blijven, omdat alles wat je nodig hebt, in de stad te vinden is. Dat het voor velen ook financieel een aantrekkelijke optie is om de privé-woonruimte klein te houden, spreekt vanzelf. Tijdens een Architectuurcafé op 5 maart in Amersfoort werd deze kleine huizentrend van diverse kanten belicht.

Wereldwijd is een grote diversiteit aan kleurrijke, esthetische en uiterst prikkelende verschijningsvormen van het kleine huis te bespeuren. Japan neemt daarin van oudsher een prominente plaats in, ook in excentriciteit, gedreven door hoge grondprijzen, maar ook door de Japanse praktijk van de 26 jarige leningen en door de soms wel heel extreme wensen van de Japanners, bijvoorbeeld de wens dat de hond in een klein huis nog een eigen zwembad heeft. Talloos zijn ook de kleine-huizennetwerken, waaruit blijkt dat het eigen huis veel kleiner kan, met alleen de hoogstnoodzakelijk minimale functies, de mogelijkheden blijken legio.

 Small House - Johanna van der Werff 

Inhoud belangrijker dan vierkante meters

Bart Schoonderbeek, directeur van Schipper Bosch, raakte gefascineerd door restplekken toen hij in Londen architectuur studeerde en daar op bijzondere plekken nieuwe ruimtes creëerde, los van eventuele functionaliteit. Zijn initiatief voor the Small house, nog geen 13 m2 groot, gelegen aan Richmond Avenue in de luxe Londense wijk Barnsbury, hangt sterk samen met deze fascinatie. Conclusie is dat de kwaliteit van de plek het succes bepaalt. Het Londense ‘Small House’ is in Amersfoort gemaakt én opgebouwd en na de bouw verscheept naar Londen, waar het na enig passen en meten door de bouwers als een wonderbaarlijke puzzel op locatie tot een passend kwalitatief hoogwaardig huis is gemaakt. De architecten van the Small House zijn Christopher Dyvik en Max Kahlen, van Dyvik Kahlen architects. Hun ontwerpvisie: maak het kleine huis ruimtelijk door er hoogte in te brengen.

Luxe door licht

Tim van der Grinten van Moodworksarchitecture ontwierp voor Heijmans het ‘Heijmans One’-concept. Dit is een verplaatsbaar huis voor eenpersoonshuishoudens. Het concept mikt op de goed opgeleide mens tussen de 25 en 35 jaar, met een eerste baan, alleenstaand en nog een hele toekomst voor zich. Het is een fraai, industrieel toepasbaar woonconcept, in een productielijn in éen dag te bouwen. Heijmans benaderde Van der Grinten in 2013 met het verzoek om een ‘hip’, klein huis te ontwerpen met een betaalbare huur tot max 600,- per m2. Het ‘Heijmans One’- concept dient feitelijk twee doelen: enerzijds voorziet het in het tekort aan goede tijdelijke huurhuizen, anderzijds biedt het een oplossing voor de troosteloze aanblik van leegstaande gebieden. Van der Grintens ontwerp heeft een hoge aaibaarheidsfactor, met veel hout en raampartijen, waardoor licht het tekort aan vierkante meters in ruime mate compenseert en voor een uitermate prettige woonsfeer zorgt.

 

Lovenswaardig is dat Heijmans, ondanks de zware tijden waar het bedrijf in zit, open blijft staan voor bijzondere en creatieve takken van sport, zoals eerder te zien was in het Architectuurcafé over Social Design in 2013. De presentatie van Christel van Haaren van Heijmans, toonde de actieve betrokkenheid bij de ontwikkeling van Smart Highways, in samenwerking met Daan Roosengaarde, ook een goed voorbeeld van het ontwikkelen met visie.

Conclusie van de avond

De goede kanten van de nieuwe economie worden steeds zichtbaarder. Terwijl we in de voorbije hoogconjunctuur nog zwaar hechtten aan persoonlijk bezit en eigendom, dringen inmiddels andere inzichten volop door. Bezit is immers relatief, maakt niet per definitie gelukkig en daarmee zie je dat de behoefte aan individueel bezit plaatsmaakt voor iets anders. Delen, ruilen, community zijn nieuwe praktijken en daarmee begrippen die tot het normale vocabulaire zijn gaan behoren.

Maar deze ontwikkeling komt niet alleen voort uit de crisis. Ook de digitale revolutie drukt een enorm stempel. Het bepaalt waar we ons bevinden, begeven en hoe we ons verplaatsen. Immers, we kunnen overal werken, contacten onderhouden en sociaal actief zijn. Zolang we maar ergens online kunnen zijn, een plek hebben waar we kunnen werken, of elkaar kunnen ontmoeten, is individuele privé-ruimte minder belangrijk. Hoe klein kan een huis dan worden?

Naast Bart Schoonderbeek en Tim van de Grinten voerden op 5 maart 2015 tijdens het Architectuurcafé van FASadE Jan Poolen van ZEEP architects and urban designers en studenten TU Delft over het micro-compact home van Richard Horden het woord. In de zaal was The Small House uit Londen op schaal uitgezet.

Actie abonnement de Architect

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels