blog

Architectenpraktijk in China

Architectuur

Vanuit Sjanghai vernemen we het nodige over de veranderende architectenpraktijk in Nederland. Met groot genoegen lezen we over de eigen initiatieven die architecten nemen op het gebied van transformatie, renovatie, hergebruik, herontwikkeling, verbetering en verduurzaming. Ook de opkomst van het particulier opdrachtgeverschap en de komst van nieuwe opdrachtgevers vormen een enerverende ontwikkeling in Nederland.

Architectenpraktijk in China

Wat voor ontwikkelingen zijn er te zien bij architecten in China? Door de nog steeds aanzienlijke groei in China is er weinig noodzaak voor architectenbureaus om te innoveren vanuit economische oogpunt. In het traditionele Confusionisme en bij de communistische partij staan eigen initiatieven niet hoog in het vaandel. Veel wordt vanuit de overheid geregeld en Chinese architecten of opdrachtgevers zullen niet zo snel zelf projecten gaan ontwikkelen. Ook particulier opdrachtgeverschap zoals in Nederland, lijkt de komende decennia nog niet aan de orde, aangezien de grond en het meeste vastgoed in handen is van de overheid of aan de overheid gerelateerde bedrijven.

Het blijft meestal beperkt tot interieurprojecten op kleine schaal. We moeten ook niet vergeten dat de Chinese economie nog steeds jong is vergeleken Europa. Iedereen is bezig zo snel mogelijk rijk te worden. Ruimtelijke kwaliteit is een luxe waar men nog niet aan toe is. Helaas is het dan vaak zo dat veel bureaus vooral voor het grote geld gaan en dat het ontwerp daar ondergeschikt aan is. Natuurlijk zijn er trends te zien op andere gebieden in de architectenpraktijk, maar die zijn ontstaan vanuit andere noodzaken.

Herontwikkeling in Shanghai Opinie Tanja enReij
Voor en na de herontwikkeling

Herontwikkeling

Herontwikkeling in de binnensteden begint langzaam op te komen. Het gaat dan voornamelijk om oude kantoren uit de jaren tachtig. Door de terugval op de vastgoedmarkt en de kleinere overheidsbudgetten is slopen steeds minder een optie. Daarnaast zijn de betonnen constructies prima, maar de plattegronden en gevels niet meer van deze tijd. Deze gebouwen worden herontwikkeld tot bijvoorbeeld horecagelegenheid of voor commercieel gebruik. Het veranderen van deze bestemmingen tot woningbouw is zo goed als onmogelijk in China.

Power Station Shanghai Herontwikkeling Tanja en Reij Blog 

Ook een betrekkelijk nieuwe trend is het ontwikkelen van oude industrie tot creatieve ruimten met kunstcafe’s en galeries. Iedere stad wil tegenwoordig een even succesvolle kunstwijk (798 art zone) als in Peking. Een mooi voorbeeld is de voormalige energiecentrale in Sjanghai. De grote ruimtes zijn bij uitstek geschikt voor kunstinstallaties van formaat. De opdrachtgevers gaan er helaas veel te vaak van uit dat het ontwikkelen van dit soort creatieve gebieden automatisch tot succes leidt. In de praktijk blijkt dat kunstenaars zelf bepalen waar ze zich vestigen.

Power Station Shanghai Herontwikkeling Tanja en Reij Blog

Concurrentie

Voor buitenlandse architecten in China neemt de concurrentie van Chinese bureaus toe. Een nieuwe generatie Chinese architecten, die zijn opleiding in het buitenland genoot, is naar hun vaderland teruggekeerd. Zij kopiëren niet meer, maar ontwerpen steeds meer en beter. Ook worden ze actief ondersteund door een overheidsbeleid dat het voor Westerse bedrijven moeilijker maakt in China te opereren. Zij krijgen voorrang in selectieprocedures en genieten belastingvoordelen. Ook is het voor hen veel gemakkelijker om werkvergunningen aan te vragen.

Power Station Shanghai Herontwikkeling Tanja en Reij Blog

Buitenlandse architecten breiden hun takenpakket uit en proberen voet aan de grond te krijgen in de beginfase van een project. Zo helpen wij de opdrachtgevers met marktonderzoek, fasering en ontwikkelingstrategie. Wanneer het project uiteindelijk klaar is en de ontwerpfase ingaat, hoop je dat de relatie met de klant zo goed is geworden, dat jou de opdracht wordt verleend. Er zijn echter geen garanties. Het risico is groot dat je bedankt wordt voor het veelal kosteloze advies en dat het ontwerp alsnog door een lokale architect wordt gemaakt.

Terug naar huis

Je kunt in China alleen studeren in de stad of het district waar je bent geregistreerd. Deze registratie heet een ‘Hukuo’. Wanneer je wilt dat je kind naar een goede universiteit gaat, dan koop je een appartement in de stad waar die universiteit is gevestigd. Sommige mensen doen deze investering al voordat ze kinderen hebben. Er bestaat een speciale term voor in de Chinese taal, namelijk ‘Xue Qu Fang’. Letterlijk vertaald betekend dit studievastgoed.

Power Station Shanghai Herontwikkeling Tanja en Reij Blog 

Er bestaat dus een cultuur van het verkrijgen van voordelen in ruil voor investeringen. Met deze gedachte en gelet de afzwakkende vastgoed markt in China doen veel Chinezen op dit moment investeringen buiten China. De voorkeur gaat uit naar Canada, Amerika en Australië, omdat deze landen een verblijfsvergunning bieden in ruil voor investeringen. Zo stellen zij niet alleen hun geld veilig, maar kopen ze ook een betere toekomst en opleiding voor hun kinderen.

 Australie - Opinie Tanja enReij

De wijk Kingsford in Sidney is een goed voorbeeld hiervan. Hier worden hele apartementen complexen gebouwd met plattegronden die speciaal zijn gericht op de Chinese markt. Het afgelopen jaar zijn de huizenprijzen in Sydney daardoor met veertien procent gestegen. Niet alleen zijn de appartementen in trek, maar ook worden in het buitenland grote projecten speciaal gebouwd voor de Chinese consument. Villawijken aan de rand van grote Australische steden, compleet met winkelcentrum en jachthaven vinden gretig aftrek.

Er lijkt een trend te ontstaan waarbij de architecten die op de eerste golf naar China kwamen, nu ook weer het initiatief nemen om de weg terug in te slaan. Australische bureaus met een vestiging in China zijn hiervan een goed voorbeeld. Zij weten wat hun Chinese opdrachtgevers willen en kunnen deze wensen prima vertalen naar de Australische standaard.

China in Nederland

Ook Europa begint langzamerhand een populaire investeringsbestemming te worden voor de Chinese consument. Vooral hotels en commercieel vastgoed zijn in trek. Het eerste hotel, speciaal voor Chinese toeristen en zakenlui, wordt op dit moment gerealiseerd in een oud kantoorpand te Hoofddorp. Er zijn nog eens zeven projecten gepland in de Randstad. Wellicht vormt dit de opmaat voor een transformatie waar de Nederlandse bureaus in de toekomst vaker mee te maken gaan krijgen. 

Actie abonnement de Architect

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels