blog

Gebouwen die grenzen verleggen

Architectuur

In het boek ‘Why you can build it like that’ documenteert John Zukowsky de honderd meest opwindende gebouwen ter wereld. Het bevat objecten van Mies van der Rohe, Frank Ghery en Norman Foster, maar ook van Bruce Goff, Shigeru Ban en Rem Koolhaas. Gebouwen waarvan iedereen zich volgens de auteur afvraagt waarom ze zijn gebouwd. Ze verleggen grenzen en stellen ter discussie wat architectonisch gezien acceptabel is.

Gebouwen die grenzen verleggen

In de selectie is slechts één Nederlands gebouw opgenomen. Het ligt in Rotterdam maar anders dan je zou verwachten, is het niet de Markthal van MVRDV of de Rotterdam van OMA. De keuze is tamelijk verrassend gevallen op de Kubuswoningen van Piet Blom uit 1984. Volgens Zukowsky daagde Blom destijds op een succesvolle manier de architectonische status quo uit. Hij roemt het complex om zijn humoristische kwaliteiten en om het feit dat het breekt met de modernistische opbouw van de stad.

De Kubuswoningen in Rotterdam uit 1984 door Piet Blom worden internationaal nog steeds gezien als de grootste bijdrage aan de internationale architectuur

Subtiele verhoudingen

Als over tien jaar de volgende druk van dit boek verschijnt, zal dan ook het Timmerhuis van OMA zijn opgenomen? Op het eerste gezicht niet. Zo verklaarde Reinier de Graaf bij de opening afgelopen vrijdag dat het Timmerhuis niet de zoveelste toevoeging is aan het rijtje succesvolle architectonische uitingen dat Rotterdam aan de top van diverse lijstjes (The NYT, Rough Guide, Beste Binnenstad 2015-2017) heeft gebracht. Het Timmerhuis probeert zich subtiel te verhouden tot de architectuur van de omliggende gebouwen, aldus De Graaf.



Ontwerp en renovatie van het Timmerhuis in Rotterdam door OMA 

Boegbeeld nieuwe generatie

Dat laatste is een van de meest geslaagde aspecten van het gebouw en maakt het Timmerhuis onbetwist tot boegbeeld van een nieuwe generatie gebouwen die er nu aan zit te komen.

Begane grond van het Timmerhuis

Interieur en exterieur

Het gebouw bestaat uit kleinere elementen [pixels] die in de publieke onderbouw symmetrisch zijn vormgegeven, die op de lagen daarboven de gemeentelijke diensten accommoderen of die als woningen in een wolk boven het gebouw zweven. Architectuur wordt hier niet gezien van buiten af, maar ook niet louter vanuit de bezigheden die zich in het gebouw afspelen. Ze is vooral gezocht in de relatie tussen interieur en exterieur, zowel op het niveau van de stedebouw als van het gebouw.



De entree van het Timmerhuis, met daarboven de kantoren en de woningen

Publieke ruimte

De belangrijkste winst van het Timmerhuis is wat mij betreft de ruimte in en rond het gebouw, alsmede de manier waarop die dit deel van de stad verlevendigt en van nieuwe impulsen voorziet. Dankzij de constructie met vierendeel liggers kon de architect op de begane grond een vrij toegankelijk publieke ruimte maken.



De centrale hal van het Timmerhuis met het doorzicht naar een van beide atria

Grensverleggend

Het Timmerhuis is een gebouw dat grenzen verlegt. Dat wil niet zeggen dat het een perfect gebouw is. De bevolking is met behulp van renderings jarenlang een wit gebouw voorgespiegeld, terwijl het resultaat grijs is, ook op mooie winterdagen. Zelfs het stadhuis is witter dan het Timmerhuis. Ook de integratie van woningen op het dak, de kantoren en de publieke functies op de begane grond is beperkt.

 

De belofte van het witte Timmerhuis

Ambities en lijstjes

Is Rotterdam soms bezig haar ambities te laten varen die ze aan de top van alle lijstjes heeft gebracht? Daar wordt in Rotterdam zelf verschillend over gedacht. Zo is verderop aan de Lijnbaan OMA’s multifunctionele Forumgebouw gesneuveld. In plaats van de 85 meter hoge kubus komt een Primark winkel met daarboven woningen. En veelbetekenend is dat aan de Coolsingel de Saturn vestiging is vervangen door een grote Decathlon winkel. Maar waar sommigen reppen van een verzwakking, juichten anderen deze nieuwe plannen toe.

De Primarkwinkel komt in de plaatst van de veel ambitieuzere Kubus die eerst op de hoek van Koopgoot en Lijnbaan zou komen. Beide ontwerpem zijn gemaakt door OMA.

Op de plek waar de vestiging van Saturn zou komen, vestigt zich nu een Decathlon winkel

Stad en bewoners

Bij het Timmerhuis is dit niet aan de hand. Het gebouw breekt met de tendens om iedere tien jaar een cultureel hoogtepunt aan de stad te willen toevoegen. Wat het gebouw doet is de relatie tussen stad en bewoners een impuls geven in een ongewoon boeiend ruimtelijk landschap. De vraag of het Timmerhuis behoort tot de uitdagende gebouwen van deze tijd, kan dus uitgesproken positief worden beantwoord.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels