blog

The Chinese Mayor en de zoektocht naar relevantie

Architectuur

‘The Chinese Mayor’ is om allerlei redenen een fascinerende film. Afgelopen weekeinde zag ik hem opnieuw op het IDFA in Amsterdam. Burgemeester Geng Yanbo van de Noord-Chinese stad Datong laat tienduizenden woningen slopen om plaats te maken voor de historische stadswallen, als onderdeel van een toeristisch en cultureel project.

The Chinese Mayor en de zoektocht naar relevantie

We zien de burgemeester in vergaderingen, in de auto en op straat in gesprek met medewerkers en getroffenen. Geng is een zeer proactieve burgemeester. Zijn droom is Datong in haar voormalige luister te herstellen. Door de stadswallen na te bouwen, wil hij de lokale economie stimuleren. Wat opvalt is niet alleen het doel, maar ook de uitvoeringsgerichtheid. De hele operatie wordt met een ongekende mate van efficiency gepland en geïmplementeerd. Het is het summum van stedelijke transformatie, een precies antwoord op de gewenste verschuiving van industrie naar toerisme.

 

Still uit: The Chinese Mayor, regie Hao Zhou, 2014

Maakbaar

Deze droom van een maakbare toekomst contrasteert sterk met de Nederlandse situatie waarin vrijwel niets meer wordt gepland en uitgevoerd. In veertig jaar gingen we over van een ruimtelijke ordening en volkshuisvesting met een sterke sociale roeping naar een neoliberalisme waarin iedereen vrij is en alles lijkt te mogen.

 

Still uit: The Chinese Mayor, regie Hao Zhou, 2014

Supervisor

Het primaat is verschoven van de overheid naar de markt. Op de culturele infrastructuur is sterk ingeboet. De stedebouwkundige diensten bij de meeste gemeenten zijn afgebouwd. Het Ministerie van VROM bestaat inmiddels al vijf jaar niet meer. Ook de figuur van de supervisor, in het leven geroepen nadat de projectcultuur in de jaren 80 en 90 opkwam, kom je bijna nergens meer tegen.

Culturele begeleiding

Deze ontwikkeling is goed te begrijpen, maar toch krijg je de indruk dat met het kind ook het badwater is weggegooid. Nu de vastgoedwereld begint aan te trekken dringt de vraag zich op hoe de komende bouwgolf cultureel begeleid zal worden. Wat is de agenda? Hoe worden de belangen verdeeld? Wat vinden we belangrijk bij stedelijke herontwikkeling? Het zijn prangende vragen waarop vooralsnog geen antwoorden zijn gegeven.

Inzet op duurzaamheid

Op het oog is weinig aan de hand. De grote ontwikkelaars uit de vorige cyclus bestaan dan weliswaar niet meer, nieuwe partijen dienen zich aan. Zij dragen eigen oplossingen aan. Bovendien kan veel worden bereikt door extreem in te zetten op duurzaamheid.

Verbindingen tussen steden

Maar ga op een willekeurige dag de snelweg op en je ziet direct waar de problemen zijn. De inzet op de steden is weliswaar terecht, maar de verbindingen tussen de steden lopen in hoog tempo vol. Op sommige dagen kost het uren in de file om van Den Haag naar Rotterdam te komen. Wat gaan we hier aan doen?

 

Ruimte voor de toekomst

Maar ook: wat gaan we doen met onze Vinex omgeving. Creëren we voldoende ruimte voor de toekomst? Wat is ons antwoord op de buitenlandse financiers die in onze steden investeren en daar bezit verwerven? Het zijn dringende vragen voor zowel politiek als architectuur.

 

De Watertuinen, ’s Hertogenbosch, ontwerp: Liesbeth van der Pol

Algemeen belang

In de politiek blijft het angstvallig stil. Natuurlijk is politiek het wheelen en dealen met belangen, zei Gabriel van den Brink afgelopen zaterdag in de Volkskrant. Zo moet je als politicus rekening houden met werklozen, maar ook met het bedrijfsleven en de middengroepen. Tegelijkertijd is het algemeen belang meer dan een optelsom van particuliere belangen.

 Daton_The_Chinese_Mayor_Opinie_HarmTilman

Still uit: The Chinese Mayor, regie Hao Zhou, 2014

Radicaal

De architectuur kan om te beginnen op te houden louter de huidige staat der dingen te onderschrijven. In het publieke debat is een groeiende onvrede te bespeuren met de huidige vervreemding van architectuur met politieke en maatschappelijke kwesties. Een architectuur die een andere toekomst kan verbeelden en dus radicaal is, kan vermoedelijk op een ruimere publieke belangstelling rekenen.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels