blog

Exodus van het Binnenhof

Architectuur

Het Binnenhof in Den Haag, al eeuwenlang het centrum van de Nederlandse politiek, is toe aan vernieuwing. Over vijf jaar wordt een begin gemaakt met de renovatie ervan. De grote vraag is of het parlementaire bedrijf doorgang kan vinden tijdens de verbouwing of voor geruime tijd wordt uitgeplaatst naar andere rijksgebouwen.

Exodus van het Binnenhof

Als het aan de regering ligt zullen alle gebruikers verhuizen, zodat al het achterstallig onderhoud “in een keer” kan gebeuren. Het parlement zou tijdelijk worden gehuisvest in het voormalige, grijze gebouw van Buitenlandse Zaken, terwijl de regering een veel beter onderkomen zal vinden in het gebouw van de Hoge Raad. Om de urgentie van deze Exodus te onderbouwen wordt een grimmig beeld geschetst van betonrot, brandgevaar, loshangende leidingen, lekkages en afbladderend schilderwerk.

 

Binnenhof met vijver en helemaal links Het Torentje, Den Haag

Open Binnenhof

Het Binnenhof zou ook open kunnen blijven, maar dan duurt de verbouwing volgens oud minister Spies niet zes jaar, maar dertien. Wat erger is, althans in de Nederlandse verhoudingen, dat het ook nog eens 125 miljoen extra kost. Dus niet doen, roept iedereen. Maar is dat wel terecht?

 

Interieur van de Ridderzaal in Den Haag

Symbolische functie

Alle argumenten overziend is er veel voor te zeggen alles lekker te laten zitten waar het zit. Het complex is in tweehonderd jaar uitgegroeid tot hét politieke centrum van het land: van een vervallen en verlaten complex tot het hart van de Nederlandse democratie. De symbolische functie van het Haagse Binnenhof is nauwelijks te onderschatten.

Moeizame verbouwing

Daar komt nog bij dat een renovatie die zes jaar zal duren maar pas over vijf jaar begint, te maken krijgt met veranderende opvattingen en altijd duurder uit pakt dan nu wordt voorgerekend. Tel daarbij op de moeizaamheid waarmee eerdere verbouwingen zijn verlopen, dan is een langdurige verbouwing waarbij onderdelen stuk voor stuk worden aangepakt, veruit te verkiezen.

 

Cie – pi de Bruijn, ontwerp Tweede kamer, Den Haag 1978

Definitie van renovatie

Wat ook tegen een ingrijpende renovatie pleit, is dat niet duidelijk wordt gemaakt wat met de renovatie van het Binnenhof wordt beoogd. Betreft het schilderwerk of wil men de gebouwen energieneutraal maken bijvoorbeeld? Wil men maatregelen treffen in verband met de brandveiligheid of moet het Binnenhof beter worden beveiligd? Ik kom er niet achter.

  

Spuiforum Den Haag

Permanente bouwput

Het Binnenhof dreigt nu dus met een aantal goed bedoelde besluiten een permanente bouwput te worden. Waar dat toe leidt kunnen we vijfhonderd meter verderop zien. Het gebied rond het Spui wordt al minstens veertig jaar verbouwd en met dezelfde lichtzinnigheid is de gemeente Den Haag bezig de volgende bouwput te creëren. Voor een nieuwbouwproject dat nauwelijks toegevoegde waarde heeft, zullen nota bene twee prachtige theatergebouwen van Rem Koolhaas en Frits van Dongen worden gesloopt.

  

Patrick Fransen en Jo Coenen, ontwerp voor onderwijs- en cultuur complex, Spuiforum, Den Haag 2015

Zwarte Madonna

Er is dus alle reden om te zeggen: maak van het Binnenhof geen permanente bouwput. Voorkom een Exodus en vaardig voor het Binnenhof een permanent bouwverbod uit. Doe binnen de bestaande bebouwing gewoon wat gedaan moet worden. Ook in het Spuitgebied had dat wonderen gedaan. Dan zouden we ons geen zorgen hoeven maken over het volgende pijnlijke verlies van dierbare complexen, terwijl ook de Zwarte Madonna van Carel Weeber nog had bestaan.

  

OMA (Koolhaas-Zenghelis-Hadid), prijsvraag Nederlands parlement, Den Haag 1978

Mythe van maakbaarheid

Maar een dergelijke verbod is slechts een kant van de medaille. Ook zal nu toch ook eens korte metten gemaakt moeten worden met het almaar bekijvende idee dat de wereld maakbaar is. Als de gemeente de Zwarte Madonna niet had gesloopt was de ontwikkeling rond het Spuigebied vanzelf goed gekomen. Het idee dat de wereld maakbaar is, is een hardnekkig mythe, zelfs bij de veronderstelde liberalen van deze samenleving. De verstedelijking laat zich echter maar ten dele ontwerpen.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels