blog

Over betrokkenheid – De wisselwerking en het échte verjaardagscadeau

Architectuur

Wij zijn van nature rusteloos. Bij elke beleving gaat er na verloop van tijd wel iets knellen of schuren of er ontvouwt zich, spontaan, een nieuw en lokkend perspectief. Dan moet er iets veranderen. Tijd voor de functionaliteit. De verandering maakt een nieuwe beleving mogelijk, maar ook nu zullen na enige tijd ideeën ontstaan voor een nieuwe verandering. En zo zorgt de wisselwerking tussen beleving en functionaliteit, zoals ik al eerder heb willen demonstreren, voortdurend voor ontwikkeling. Hieronder wil ik kijken naar een enkele stap in dit proces.

Over betrokkenheid – De wisselwerking en het échte verjaardagscadeau

Stel er wordt gevraagd om een onzichtbaar overdekking van een zwembad in de tuin. Voor bescherming tegen weer en wind, maar wel met zicht op de natuur. Moeilijk, dus er wordt een deskundige bij gehaald, die reageert met: ‘Onzichtbaar zal niet gaan, zoiets kan niet zonder spanten!’ Hier wordt beleving geconfronteerd met functionaliteit. Geen nood, want de reactie van de deskundige kan nieuwe, onverwachte, belevingswensen oproepen. ‘Als spanten noodzakelijk zijn, dan kan er ook een dak gemaakt worden dat de hoogbouw achter het huis aan het gezicht onttrekt’. Een nieuwe wens ten aanzien van de beleving die weer kan leiden tot nieuwe functionele mogelijkheden: ‘Als je wilt spelen met het uitzicht dan kunnen we ook naar de koepels van Buckminster Fuller kijken…in deze koepels kun je vlakken naar believen open en dicht maken’.

In een doorlopende wisselwerking tussen een op de beleving gerichte en een functionele betrokkenheid kan de gebruiker gebaat zijn bij een professionele presentatie, die een goed beeld geeft van de voorgestelde beleving. 3D schetsen of een maquette.

 Opinie Krabbendam 
Proeftraject om bergschoenen te testen

Gebruikers experimenteren

Om voorstellen te beoordelen krijgen gebruikers vaak ook de kans om te experimenteren. Met blokken of schotten kun je een woning nabouwen op ware grootte.

Vaak zijn oplossingen al geproduceerd, zoals bij schoenen of autobanden. Maar ook dan kun je experimenteren, namelijk om de juiste keuze te maken, bijvoorbeeld met behulp van een nagemaakt stukje bergpad of een spiegel aan de wand (en witte lijnen op de vloer, zoals in de film ‘cars).

 Opinie Flip Krabbendam, Betrokkenheid, Cars 
Spiegel plus een belijning op de vloer (Uit de film ‘Cars’ uit 2006)

Overhandiging

Na productie worden de resultaten aan de gebruiker overhandigd. Zoals bij de oplevering van een woning: wat voor de aannemer het resultaat is van vele functionele handelingen, wordt overgedragen aan de bewoner voor wie nu de beleving begint. Een radicale omschakeling die wordt gemarkeerd door een klein ritueel: de sleuteluitreiking. Of een cadeau dat in de fabriek is geproduceerd en dat door de jarige wordt uitgepakt, een soort striptease dat de beleving inluidt.

 Verjaardagskado Opinie Krabbendam 
De overhandiging: een striptease dat de introductie in de wereld van de beleving markeert

Het echte verjaardagscadeau

Architecten kennen de wisselwerking tussen functionaliteit en beleving en de kansen die deze biedt uit eigen ervaring. Maar we kunnen het onderscheid tussen beleving en functionaliteit en de confrontatie van beide breder nemen. Ook bij dienstverlenende bedrijven en winkels kan naar de wisselwerking worden gekeken, naar presentatie van mogelijkheden, naar experimenten en de overhandiging. Architecten zouden bij een opdracht van een bedrijf of winkel hun ‘eigen’ werkwijze kunnen voorleggen om daar een vorm voor te vinden die past bij het bedrijf of de winkel. Waardoor diensten en producten beter op de gebruiker kunnen worden afgestemd. Zodat deze dan misschien wat vaker zal reageren als een jarige die een verrassing krijgt, en uitroept: ’Fantastisch, een écht verjaardagscadeau, veel leuker dan wat ik gevraagd heb’.

In deze serie over ‘betrokkenheid’ werk ik in 20 korte bijdragen toe, naar aanbevelingen die van belang zijn voor de opgave van deze tijd, waarin gevraagd wordt duurzaam te ontwerpen voor betrokken gebruikers. Voor de haastige lezer, deze aanbevelingen zijn ook te lezen op mijn website ( www.flipkrabbendam.nl/cat1.php#Introductie promotieonderzoek) en in mijn proefschrift, getiteld ‘Betrokkenheid’ ( http://www.bol.com/nl/p/betrokkenheid/9200000035749399/)Inmiddels ook als ebook verkrijgbaar (http://www.bol.com/nl/p/betrokkenheid/9200000036217816/) 

Actie abonnement de Architect

Is het zo dat we van nature rusteloos zijn en wijst dan die rusteloosheid op een verandering of een nieuwe functionaliteit? 

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels