blog

Een berg voor een stad

Architectuur

Seoul is een van de weinige steden in de wereld met een meer dan uitstekend metronetwerk. Ik zou zo snel geen betere weten, alhoewel New York en Parijs in de buurt komen. In de hoofdstad van Zuid Korea wonen 10 miljoen inwoners, en die kun je allen bereiken op minder dan tien minuten afstand van een metrostation. De problemen beginnen pas als je het metrostation uitkomt. Want hoe vind je de persoon of het bedrijf waarmee je hebt afgesproken?

Een berg voor een stad

Je weg vinden in Seoul is een uitdaging op zichzelf. De adressering was tot voor kort gebaseerd op wijk, buurt en bouwjaar. Recent is de stad overgestapt op een systeem met straten en huisnummers. Punt is echter dat de invoering van het nieuwe systeem slechts mondjesmaat heeft plaats gevonden. Aanwijzingen van de bewoners zijn dan ook onmisbaar.

 

De meeste metrostations in Seoul hebben minstens tien uitgangen. Je moest allereerst weten welke uitgang je het beste kunt nemen. Eenmaal bovengekomen, word je voor nieuwe problemen geplaatst. Aan aanwijzingen als ‘rechtdoor tot het eerste kruispunt, dan oversteken en vervolgens naar rechts’, heb je bar weinig.

Eettenten

Je kunt pas uit de voeten in Seoul, als de geografie een rol speelt in de routebeschrijving. Zo kregen we de raad toen we op zoek waren naar een restaurant: “Wandel vijf minuten in de richting van de berg, ga naar rechts bij die eettent, loop voorbij twee andere eettenten en neem dan de eerste steeg aan je linkerhand. Aan het einde daarvan vind je ons.” We liepen er zo naar toe.

 

Seoul is een stad waarin de bergen zeer aanwezig zijn. We hebben een afspraak met Byungchan Kim op de Korea National University of Arts. Hij praat ons bij over de stad, haar geografie en klimaat. Daarna stappen we bij hem in de auto om projecten te bezoeken, die we zonder hem vermoedelijk niet snel hadden gevonden. Projecten waarin wordt getracht aan te sluiten op een traditie door deze te vernieuwen.

Diversiteit

We rijden met hem door de stad, maar ook door de bergen. Het is bijna niet voor te stellen wat je onderweg allemaal ziet en welke diversiteit binnen een stad mogelijk is. In Seoul zijn de bergen voortdurend aanwezig, ze vormen bakens, maar ook bulten waar we om- of overheen moeten rijden. Omgekeerd bieden de bergen de meest ongelooflijke gezichten op de stad. Onze gastheer wijst erop dat de bergen en de rivieren die van deze bergen stromen, het leven in de stad in hoge mate structureren.

Als je aankomt in Korea en met de trein van luchthaven Inchon naar Seoul rijdt, is dat niet het eerste wat je op je netvlies achterblijft. Ongeveer een uur lang rijd je door wijken die slechts lijken te bestaan uit vrijwel identieke, repeterende hoge gebouwen. Van deze wijken gaat een rust en sereniteit uit, die doet denken aan de manier waarop in dit land oud en nieuw wordt gevoerd. Nadat om 12 uur vier monniken ritueel twaalf keer op een gong hebben geslagen, gaat de enorme menigte rustig weer naar huis.

Onderontwikkeld

De geschiedenis van Seoul gaat terug tot 1392 toen de Choseon dynastie zich in de stad vestigde. Nog geen veertig jaar geleden was ze nog een onderontwikkelde stad, getekend door favela’s en sporen van de oorlog. Daarna maakte Seoul, en met name de wijk Gangnam ten zuiden van de Han rivier, een enorme stedelijke ontwikkeling door. Deze “explosie” kent zijn gelijke niet in de geschiedenis, ofschoon veel steden in China nu een vergelijkbaar proces doormaken.

Je vraagt je af welke impact architectuur in een dergelijke miljoenenstad kan hebben. Totaal anders dan je zou verwachten, is in Seoul sinds twee jaar een stadsarchitect actief. We zochten hem op in het nieuwe stadhuis van Seoul, waar hij twee dagen in de week werkzaam is. Je zou denken: onbegonnen werk, maar hij heeft wel degelijk een doel voor de ontwikkeling van de stad geformuleerd en een strategie die hierop is afgestemd. Ik kom hier in een latere blog op terug.

Chaotisch

Als het bijna tijd is om te gaan, zegt hij: “Ik heb gestudeerd in Wenen, gewerkt in Londen, maar Seoul is de mooiste stad die ik ken. Wenen is zeer gereguleerd en kalm, hier is niets georganiseerd. Het leven verloopt hier soms zeer chaotisch. Sommige gebouwen zijn zeer lelijk en kun je wellicht het beste afbreken. In Seoul leven 10 miljoen mensen. Ze heeft echter een geschiedenis van 600 jaar en heeft zich geplooid rond de bergen die we binnen tien minuten kunnen bereiken en gevrijwaard zijn van verstedelijking. De stad bezit zeer identificeerbare elementen.”

  

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels