blog

Architectuur zonder emoties

Architectuur

Het stationsplein van Rotterdam was minstens vijftien jaar lang een onoverzichtelijke janboel, in niets vergelijkbaar met het geweldige plein dat nu is gecreëerd voor het vernieuwde CS. Als voetganger had je voortdurend het gevoel aangereden te kunnen worden, al wist je nooit vanuit welke richting. Op een zonnige dag werd ik daar eens bekeurd voor door rood licht lopen, ofschoon in geen velden of wegen een auto was te bekennen en het stoplicht ondraaglijk lang op rood stond. Toen de dienstdoende agent vroeg of ik nog opmerkingen had, antwoordde ik: later misschien.

Afgelopen voorjaar werd ik uitgenodigd om samen met Anke Zeinstra (Van der Waals / Zeinstra architecten), Richelle de Jong (DP6 Architectuurstudio), Erik Frijters (Fabric) en Tjerk Ruimschotel (stedebouwkundig ontwerper) zitting te nemen in de jury van de Vredeman de Vriesprijs voor Architectuur 2014. Deze prijs, met verreweg de mooiste naam die een architectuurprijs kan krijgen, is tot stand gekomen op initiatief van het provincie Friesland en op voorstel van het Friese centrum voor architectuur en ruimtelijke kwaliteit (ARK). Voor de prijs komen gebouwen in aanmerking die in de twee voorafgaande jaren zijn opgeleverd in de provincie Friesland. De prijs wordt in november uitgereikt aan de architect en de opdrachtgever van het winnende bouwwerk.

CJIB Leeuwarden 

Selectie

Voor de editie van 2014 zijn 45 ontwerpen uit de provincie Friesland ingezonden, een stuk minder dan in voorgaande edities. Als jury dienden we eerst 15 bouwwerken te selecteren die de komende tijd via de Leeuwarder Courant aan het publiek worden getoond en aansluitend acht ontwerpen te kiezen die volgens ons voor een nominatie in aanmerking komen. Na het bezoek aan deze acht bouwwerken zouden we dan vijf nominaties aanwijzen en een winnaar kiezen.

Meer dan gemiddeld

Afgelopen donderdag was het zover. Met een busje vertrokken we vanuit het door Sjoerd Soeters Provinciehuis van Friesland voor een excursie langs de acht door ons uitverkoren gebouwen. Omdat de nominaties pas later bekend worden gemaakt, kan ik ze hier niet vermelden. Wel kan ik melden dat het alle acht meer dan gemiddelde projecten zijn, een ongewoon hoog percentage voor een architectuurprijs.

CJIB Leeuwarden Opinie Vredeman de Vriesprijs 

Onder het bureau

Domper op de feestvreugde was echter dat we als jury niet in de gelegenheid werden gesteld het CJIB van Felix Claus Dick van Wageningen Architecten te bezoeken. De opdrachtgever gaf geen toestemming het gebouw te bezoeken, omdat de architect geen toestemming had het gebouw voor deze prijs in te sturen. Naar verluid heeft Felix Claus zijn opdrachtgever aangeraden de gordijnen te sluiten en onder het bureau weg te kruipen.

CJIB Team 4 Opinie Vredeman de Vriesprijs 2014 

Kosten van het interieur

De achtergrond van deze klucht schijnt een publicatie op de website Geen Stijl te zijn over het interieur van het gebouw. Dit interieur is overigens niet door Claus gemaakt maar door het Groningse interieurbureau Team4. Nadat Geen Stijl de hand had weten te leggen op de foto’s van dit interieur, volgde een vrolijk makende publicatie waarin de kosten van het interieur werden afgezet tegen de boetes die de politie uitschrijft voor foutparkeerders en snelheidsovertreders. In een volgende publicatie rekende Geen Stijl voor wat het design meubilair zo al kost en met hoeveel keer een rood licht negeren dit is betaald.

Mooie kans

In plaats van deze kritiek te omarmen, heeft zij bij de opdrachtgever blijkbaar geleid tot koudwatervrees. Maar door zo in de verdediging te gaan, laat ze ook een mooie kans voorbijgaan om de maatschappelijke betekenis van haar organisatie te verduidelijken. Juist omdat de architectuur meer doet dan functionele eisen oplossen en ook sociale behoeften aanspreekt, zou ze hierin een uitstekende rol kunnen spelen. Zei de Engelse architect John Ruskin niet ooit dat we van grote architectuur kunnen verwachten dat ze een aantal waarheden uitdrukt?

Architectuur zonder emoties

Te hopen valt dat het CJIB het ironisch bedoelde advies van de architect niet letterlijk opvolgt. Je kop in het zand steken voor kritiek biedt nu eenmaal weinig soelaas. Je zou hopen dat de kritiek van Geen Stijl tot nadenken stemt over de vraag welke kantoorruimte een organisatie als het CJIB in de toekomst nodig heeft? En over de vraag hoe je een interieur maakt voor een organisatie die in principe geen atmosfeer en emoties toelaat?

O ja

En o ja, ook ik vind natuurlijk, dat door rood licht rijden, fietsen of lopen niet is toegestaan.

Actie abonnement de Architect

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels