blog

Zijn we urban by nature?

Architectuur

Gespreksleider: Welkom allemaal, vanavond praten we over het thema van de IABR: Urban by nature. Zijn wij dat? Is de stad een natuurverschijnsel? Bestaat de stad dankzij de natuur? Of beschikken we over natuur omdat we in de stad wonen?

Zijn we urban by nature?

Sociaal-geograaf: Ruim 50% van de wereldbevolking woont inmiddels in steden, en dat percentage groeit, mensen trekken naar de stad, ze worden erdoor aangetrokken als door een magneet.
Econoom: Ja, omdat er werk en geld is, het zijn arme mensen die naar de stad trekken.
Projectontwikkelaar: Mensen met wat geld willen júist buiten wonen, in een verbouwde boerderij, of een nieuwe oude boerderij of een notariswoning met een grote tuin. Dus er is ook een beweging de andere kant op. Lekker in de natuur wonen.
Landschapsarchitect: Wat is dan eigenlijk urban en wat is nog nature? In ons land is er geen natuur als in: ongerept, onontgonnen gebied. Eigenlijk is heel Nederland één grote stad.
Planoloog: Mwah, wel héél dunbebouwd, wat zou het bebouwingspercentage van heel Nederland zijn?
Stedebouwkundige: En ook een slecht ontworpen stad, of eigenlijk een niet ontworpe stad. Een soort organische wildgroei.
[Gespreksleider: Nee, ik hou de microfoon vast, anders ben je te lang aan het woord.]

Architect: Wauw, een tapijtmetropool! Een stad van scherven, allemaal fragmenten met hun eigen typologie. Superstedelijk. Een enorme dynamiek. En dan twentyfour-seven.
Retail-deskundige: Internet is dag en nacht open. Maar je moet wel een beleving bieden. Een stuk natuur in je winkel als je outdoor-producten wilt verkopen.
Woonconsument: Maakt niks meer uit waar je je huis bouwt, met internet kun je toch virtueel overal komen. En alles wat je bestelt wordt de volgende dag thuisbezorgd.
Makelaar: Precies. Locatie, locatie en locatie.
Mobiliteitsambtenaar: Denk eens aan al die bestelautootjes. Het gaat allemaal om bereikbaarheid! Waar mensen kunnen komen ontstaat ontwikkeling, als je ergens wilt ontwikkelen moet je zorgen dat mensen er kunnen komen.
Milieudeskundige: Met asfalt en uitlaatgas en parkeerterreinen overal zeker? Misschien wel urban, maar zeker geen nature…

Mensen of dieren

Gespreksleider: We dwalen af mensen. Even bij de les blijven. Ik snap het, die stad en hoe die gemaakt en gebruikt wordt, reuze interessant. Met verkeer en alles. Maar het gaat hier over ‘Urban by nature’. Wat betreft die natuur, wat is dat eigenlijk precies?
Bioloog: Kwestie van definitie. De mens is ook gewoon een dier. We horen bij de natuur. Net als andere diersoorten zal de mens uiteindelijk uitsterven. Steden worden gebouwd en steden vergaan. Dus urban is nature!
Filosoof: Alleen heeft de mens keuzevrijheid. Dieren zijn geen individuen, zij doen wat instinct hen ingeeft. Daarom bouwen dieren geen steden.
Wandelaar: Nou kijk eens naar termieten en mieren. Wat voor bouwwerken die maken! Komt geen architect aan te pas!
Forens: De mens is anders ook een kuddedier. We gaan braaf allemaal om half negen in de file staan.
Socioloog: Mensen vormen collectieven. En die collectieven bouwen steden. Een individu kan nooit een stad bouwen. ‘t Gaat om samenwerking om een gemeenschappelijk doel te bereiken.
Politicoloog: Moet je wel coalities smeden, en compromissen sluiten. Want niet alle doelen en belangen zijn gemeenschappelijk.
Politicus: Maar bij dieren heb je ook leiders, bijvoorbeeld in een troep wolven.
Etholoog: Een school vissen of een zwerm spreeuwen heeft echter geen leider. ‘t Gaat om de optimale manier van samenleven. In het belang van het voortbestaan van de soort.
Ecoloog: Oké, maar wel in relatie tot andere soorten. Het is eten én gegeten worden. Maar als een parasiet zijn gastheer doodt, gaat de parasiet zelf ook ten onder. Dus als steden parasiteren op de natuur…. Urban by nature zegt iets over onderlinge afhankelijkheid. Over evenwicht. Wij kunnen niet zonder natuur, ook al zijn we nog zo urban.

Echt of nep

Kunstenaar: De stad is mijn natuurlijke habitat. In de stad heb ik alles. Beton. Baksteen. Glas. Dat is inspiratie. De stad is mijn natuur. Dus ja: urban by nature.
Trendwatcher: Bij Noma in Kopenhagen koken ze met rendiermos en zo. Toch ligt dat restaurant midden in de grote stad. Lokale producten zijn helemaal in. Dus nature in urban!
Boer: Allemaal leuk en aardig dat urban farming, maar daar voed je de bevolking van die steden niet mee. De mensen verzorgen die plantjes een poosje en dan blijkt het toch wel veel werk te zijn. En een varken slachten vinden ze zielig. Laat ons maar boeren. In de stad hebben ze allemaal te eten, omdat wíj de natuur hebben bedwongen.
Milieubeschermer: Eigenlijk is de stad zo groot als de ecologische footprint van alle bewoners samen. Als je dat van alle steden optelt, heb je drie wereldbollen nodig. Laat staan dat je dan natuur overhoudt.
Buurtbewoner: Ja, maar als je de natuur als het ware de stad in trekt, dan is het geen natuur meer, dan is het kunstmatig. Cultuur dus. Of eigenlijk nep. Trouwens, geef mij maar een mooi park, maar geen hondenpoep aan mijn schoenen.
Civieltechnicus: Hoezo nature? We leven in een man-made land. Grotendeels onder zeeniveau. Polders. We hebben droge voeten dankzij de techniek, niet dankzij de natuur.
Historicus: Er waren al mensen lang voordat er steden waren. Pas een paar duizend jaar geleden gingen mensen settelen. Urban is een recent verschijnsel. Een paar tellen in de geschiedenis.
Taalpurist: Waarom eigenlijk die Engelse termen? Je kan ook gewoon zeggen: Stedelijk door natuur. Het is een beetje mystificatie of dikdoenerij. Terwijl we gewoon met z’n allen in de polder wonen.
Kosmopoliet: Maar je moet het wel internationaal bekijken: the global village, het woord zegt het al.

Gespreksleider: Oké mensen, we komen er vandaag niet uit. Jullie zitten niet op één lijn. We agree to disagree. We zijn individuen met eigen keuzes. Dat maakt de stad leuk. Maar we zijn ook een samenleving. Daarom kunnen we wel met z’n allen die stad maken. En zonder nature geen stad. Natuur maakt de stad mogelijk. Maar stedelijk wordt het niet vanzelf. Urban is hard werken. Genoeg gepraat. Ik zeg: aan de slag!”

Matthijs en Rens de Boer, mdb stedenbouw

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels