blog

Werk aan de winkel

Architectuur

In de samenleving wordt hoog opgegeven van de creatieve industrie en wordt de productie van designers en architecten sterk gewaardeerd en soms zelfs bewierookt, maar is tegelijkertijd sprake van een toenemende onwil om hier fatsoenlijk voor te betalen. Het investeringsniveau in de architectuur is in deze situatie behoorlijk uitgehold. Actiegroepen pleiten voor duurzame modellen ten behoeve van de opdrachtverlening.

Werk aan de winkel

 

Volgens een artikel van Edo Beerda, afgelopen vrijdag in Cobouw, zagen veel werknemers in de bouw afgelopen jaar een salarisverhoging aan hun neus voorbijgaan. Uit een door Cobouw en Berenschot verricht onderzoek blijkt dat het merendeel hetzelfde verdient als in 2012, 31 procent krijgt meer. De gemiddelde salarisstijging was 0,6 procent en de verwachting is dat er tot 2016 weinig verbetering komt.

Deflatie

Hoe het er specifiek in de architectuur voor staat, vermeldt het artikel niet. Daar zou het resultaat nog wel eens veel magerder kunnen zijn. Afgaande op de berichten uit de markt zijn de salarissen in de branche al geruime tijd aan deflatie onderhevig. Met name oudere werknemers komen op straat te staan en de bureaus doen in toenemende mate een beroep op jonge en goedkope freelancers, of op stagiaires.

 Opinie Harm Tilman Werk aan de Winkel 

Faillissementen

Zaterdag stond in de Volkskrant een artikel over het faillissement van Neckermann. Uit dit artikel blijkt dat ook veel architectenbureaus te maken krijgen met faillissementen. In de branche wordt dit instrument ingezet, zo wordt gesuggereerd, om op een goedkope wijze van het oudere (lees: dure) personeel af te komen. De doorgestarte bureaus kunnen dan vervolgens zonder schulden, onder een iets andere naam en met goedkopere arbeidskrachten doorgaan met hun oude klanten. Zij beconcurreren op deze manier bedrijven die niet voor deze oneerlijke handelwijze kiezen.

Investeringsniveau

Het is niet de enige manier waarop kennis uit de branche verdwijnt. Duidelijk is dat afgelopen jaren in de branche het investeringsniveau behoorlijk is uitgehold. De meest simpele verklaring hiervoor is het afgenomen volume aan opdrachten en de prijsdalingen die hiervan het gevolg zijn geweest. Daarnaast zijn competitiemechanismen geïntroduceerd (zoals Europese aanbestedingen) die architecten dwingen te investeren zonder dat daar direct revenuen tegenover staan, in veel gevallen zelfs niet eens voor het bureau dat als winnaar uit de bus komt. Ook zijn veel traditionele cultureel fondsen verschrompeld of afgeschaft.

Onrust en boosheid

De sector lijkt een branche te zijn geworden van lage betalingen en onzekere werkgelegenheid. Onder jongeren is sprake van een groeiende onrust en boosheid over deze situatie, zoals bleek uit het protest tegen de tweejarige beroepservaringsperiode na je studie. Maar ook de sector als geheel maakt zich druk en dat is niet ten onrechte. De vraag is immers of ze in deze omstandigheden in staat is blijvend de kwaliteit vast te houden die ze gevraagd wordt te leveren.

Toegevoegde waarde

Daarom deed de blog me deugd die criticus Mimi Zeiger postte op de website van Dezeen. De titel van haar blog spreekt voor zich: “It is time for architects to make their own demands.” The Architecture Lobby uit New York bijvoorbeeld, die de medewerkers op de bureaus vertegenwoordigt, zet zich in voor de reële waarde van het werk dat in de discipline voor de samenleving wordt verricht. De lobbygroep stelt dat de publieke perceptie van wat architecten doen verbeterd kan worden. Daarvoor moeten ze hun toegevoegde waarde opnieuw formuleren.

Confrontatie

Om een einde te maken aan de situatie van on- en onderbetaalde banen, zijn volgens deze en andere actiegroepen radicale maatregelen nodig. Mensen die in de architectuur werkzaam zijn, verdienen faire betaling, legale bescherming, en regelmatige werktijden. Dat bereik je niet, aldus de Architecture Lobby, door uit het vak te stappen, maar door er de confrontatie mee aan te gaan. Alleen door de infrastructuur (regelingen, instituties, wetgeving, etc) te veranderen kun je de situatie in de sector verbeteren, meent de lobbygroep. Anders bereik je slechts een oppervlakkig resultaat.

Wage_Opinie Harm Tilman _ Werk aan de Winkel 

Certificering

Wellicht kunnen culturele instituties daarbij het voorbeeld volgen van de groep WAGE uit Chicago, die sinds 2008 ijvert voor een faire berekening van de fees die in de branche worden betaald voor geleverde werkzaamheden. Ze bepleit een duurzaam model van opdrachtverlening. Een van de voorstellen die ze doet is een opt-in certificeringsproces voor opdrachtgevers die zich houden aan de ‘best practices’.

Werk aan de winkel

Het zijn voorstellen die naadloos aansluiten bij de ondernemende architectenpraktijk die hier te lande wordt bepleit. Kern daarvan is dat architecten hun eigen vragen stellen. Evenals in de USA, is ook hier in de architectuur nog veel werk aan de winkel te verrichten.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels