blog

Neo-modern of organisch… en nog een vraag

Architectuur

In deze serie over ‘betrokkenheid’ zal ik in een aantal korte bijdragen toewerken naar conclusies die van belang kunnen zijn voor de opgave van deze tijd, waarin gevraagd wordt duurzaam te ontwerpen voor betrokken gebruikers.

Neo-modern of organisch… en nog een  vraag

 

 

 

 

 

Voor de haastige lezer, deze conclusies zijn ook te lezen op mijn website en in mijn proefschrift, getiteld ‘Betrokkenheid’.

Neo- modernisme

Niet alle architecten hebben het modernisme rigoreus de rug toegekeerd om op zoek te gaan naar de beleving. Zij voorzagen de geometrische composities van deze architectuur met houten of gekleurde kunststof panelen, of met baksteen. En zo was het neo-modernisme geboren. Geen ironie, geen decorbouw, geen spectaculaire grappen of demonstratieve niksigheid, bewoners krijgen een eerlijke kans om het gebodene niet alleen praktisch te gebruiken maar er ook van te genieten. Zoek niet verder!   

Modernisme van Oud, 1927      

Organische architectuur

Of toch? Tijden veranderen en in deze tijd zijn duurzaamheid en harmonie met de natuur noodzaak geworden. Reden voor architecten om te zoeken naar een benadering die hierbij aansloot. Zij vonden houvast bij Rudof Steiner, die leerde dat de principes die in de natuur werkzaam zijn, ook zichtbaar kunnen worden gemaakt in de architectuur. Zo ontstond de organische architectuur.  

Is deze architectuur nu gericht op de beleving? Volgens Ton Alberts gaat het in deze architectuur, net als in de natuur, om functionaliteit. Maar van onze eigen organen weten we dat deze zich ook sterk met de beleving kunnen bemoeien. Dat geldt ook voor organische architectuur, die kan worden beleefd als een weldaad. Deze architectuur  ‘scoort’ goed op het vlak van de beleving, te meer omdat zij zich verre houdt van relativering, spektakel en niksigheid. 

Keuze?

En zo kunnen we ons verheugen in twee architectuurbenaderingen die de beleving serieus nemen. Helaas roept dit de vraag op welke benadering de ware is. Nu kunnen we ons verdiepen in achterliggende gedachten of verborgen gebreken.

 Neo-modernisme Claus en Kaan 1992-1998 

Neo-modernisme  Claus en Kaan 1992-1998

Het neo-modernisme komt voort uit het modernisme, dat verbonden was met het idee van sociale rechtvaardigheid. Maar ook met de technocratie. Kan de toegevoegde, op de beleving gerichte, bekleding dit technocratische karakter teniet doen?

En de organische architectuur, die verwijst naar een respectvolle omgang met de natuur. Maar als Ton Alberts beweert dat we hiermee Moeder Aarde helpen zich te evalueren en te ontwikkelen, gaan we dan niet van de ene absolute heerser naar de andere, van de technocratie naar de ‘organocratie’?

Nog even een ongehoorde vraag.

Gaan we de strijd aan? Of nemen we het beste uit beide benaderingen en sluiten we een compromis? Waarschijnlijk is er geen enkele neo-modernist te vinden, en ook geen architect van de organische benadering die hiertoe te bewegen zal zijn!

Laten we dan, net als Columbo, op de drempel nog een vraag stellen. In beide benaderingen halen we met de beleving, óók de functionaliteit in huis. Dat lijkt op koppelverkoop! Willen we dat wel? En willen we dan ook, wat beide benaderingen doen, functionaliteit en beleving in dezelfde vorm gieten? Een ongehoorde vraag!

Actie abonnement de Architect

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels