blog

Lilong (longtang)

Architectuur

Vanuit ons appartement in Shanghai hebben we een fraai uitzicht over een aantal oude buurten. Wanneer je langs deze woonwijken loopt en in een van de straatje kijkt, dan zien ze er zeer chaotisch uit, maar vanuit ons huis is er wel degelijk een structuur in te herkennen. Gefascineerd door deze wijken met hoge dichtheid, zijn we op onderzoek uitgegaan. Deze typische Shanghai buurten heten Lilong’s. Li betekend buurt en long staat voor steeg. De meeste Lilong’s zijn tussen 1840 en 1949 door de Britten gebouwd om de Chinese arbeiders van huisvesting te voorzien. Ze maken nog steeds een groot deel van de woningvoorraad van Shanghai uit.

Lilong (longtang)

De buurt

De Lilong’s zijn meestal rechthoekig en worden aan alle zijden ingesloten door commerciële straten. De buitenste rij huizen hebben op de begane grond winkels of bedrijfjes die naar buiten zijn gericht. De eigenaren wonen er boven. Om zoveel mogelijk winkelruimte te realiseren is er vaak maar een ingang tot de Lilong. De winkel-woningen vormen als het ware een vestingsmuur rondom de wijk met een poort die toegang verschaft tot de woonwijk. De huizen zijn twee tot drie verdiepingen hoog en zij aan zij gekoppeld. Vanuit de hoofdingang is er een bredere straat, met aan beide zijden stegen die loodrecht op de hoofdontsluiting staan. Aan deze stegen liggen de huizen met ieder een kleine binnenplaats die wordt afgesloten door een hoge muur. In tegenstelling tot de drukke en anonieme straten van de stad bieden de Lilongs rust en geborgenheid. De stegen zijn meestal alleen toegankelijk voor fietsen en voetgangers.

Lilong Tanja en Reijers

Sfeer

Toen de Britten deze buurten bouwden, hadden ze weinig oog voor sociale structuur of sanitaire voorzieningen. Zij wilden alleen zo goedkoop mogelijk huizen bouwen met een zo hoog mogelijke dichtheid. In de jaren vijftig tot zeventig van de vorige eeuw werden veel bewoners gedwongen, door verminderd inkomen uit commercie en overheidsbeleid, hun huis onder te verhuren aan mensen met een lager inkomen. Hierdoor worden veel Lilong huizen op dit moment nog steeds door meerdere families bewoond en zijn de wijken overvol. Toch is de sfeer binnen de Lilong gemoedelijk en vergeleken met de rest van de stad zelfs rustig te noemen. Iedereen kent elkaar, winkels liggen om de hoek en je werk bevindt zich op loop- of fiets afstand. Overdag houden de oudere bewoners een oogje in het zeil en passen op de kinderen. s ‘Avonds word er vaak buiten gegeten en speelt men majong of legt men een kaartje.

Lilong Tanja en Reijers
Stegen kenmerken Lilong’s

Lilong Tanja en Reijers
Commerciële straat oude wijk

De bewaker

Bij de hoofdingang ligt een klein entreegebouw voor een bewaker. Deze bewakers stammen nog uit de tijd van voor de hervormingen. Iedere Lilong had een communistisch buurtcomité, met leden van de partij. De bewakers werden geinstalleerd onder het motto van veiligheid, maar fungeerden vooral als luistervink voor de leider van het buurtcommitee die op zijn/ haar beurt weer alles rapporteerde aan de partijleiding. De bewoners hebben nog steeds toestemming nodig van het comité wanneer zij een winkel willen beginnen of verbouwen. Dit wordt traditiegetrouw nog altijd opgelost met een passend bedrag dat wordt afgedragen aan het hoofd van het buurtcomité.

Lilong Tanja en Reijers
De bewaker en zijn woning

Lilong Tanja en Reijers
Service in het steegje

Het lot van de Lilong

Jonge families in Shanghai hebben behoefte aan goed geventileerde apartementen met lage huren en voldoende daglicht. In de Lilong ontbreekt het hieraan. Jonge mensen kiezen voor nieuwbouwprojecten in de buitenwijken en nemen de lange files naar de stad voor lief. De nieuwe projecten zijn ommuurd, net als de oude Lilongs, maar zonder enige commerciële activiteiten wat een doods straatbeeld oplevert. Er heerst in tegenstelling tot de Lilong geen samenhorig buurtgevoel en de sociale controle ontbreekt volledig.

Lilong Tanja en Reijers
Nieuwe wijken en onderstaand een trendy Lilong Huis

Lilong Tanja en Reijers 

Ironisch genoeg ligt de redding van de Lilong in de bouwwoede en de economische voorspoed in China. Door de vastgoedbubbel op de woningmarkt, worden er op dit moment minder woningbouwprojecten gebouwd. Dat betekent dat er minder wordt gesloopt. Daarnaast is onder nieuwe rijken in Shanghai de trend ontstaan om de oude huizen in een Lilong samen te voegen tot urban villa’s. Zo rijst de vraag of de Lilong tot nu heeft overleefd door zijn flexibiliteit of juist door de flexibliteit van zijn bewoners. Het ziet er naar uit dat deze buurten ook in de toekomst deel uit zullen blijven maken van het straatbeeld in Shanghai.

Lilong Tanja en Reijers
Renovatie door Heri Hu

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels