blog

Pritzker voor Shigeru Ban: een gemiste kans

Architectuur

Na Kenzo Tange, Fumihico Maki, Tadao Ando, Toyo Ito en SANAA (Kazuyo Sejima en Ryue Nishizawa) is Shigeru Ban (1957) de zevende Japanse architect die de prestigieuze Pritzkerprijs voor de architectuur in ontvangst mag nemen. Marc Dubois noemt dit een gemiste kans en legt in zijn eerste blog voor ons uit waarom.

Pritzker voor Shigeru Ban: een gemiste kans

Shigeru Ban werd voor het eerst internationaal opgemerkt met zijn tijdelijk kerkgebouw na de zware aardbeving van Kobe in 1995. Hij maakte voor de structuur gebruik van kartonnen buizen. Deze wijze van bouwen paste hij ook toe in zijn ontwerp voor het Japans paviljoen op de wereldexpositie in 2000 te Hannover. Vorig jaar is zijn Christchurch Cardboard Cathedral in Nieuw Zeeland ingewijd.

Gestapelde volumes

In 2003 organiseerde het Centre Georges Pompidou een wedstrijd voor een nieuwe vestiging in de Franse stad Metz. Shigeru Ban Architects, die samenwerkte met Jean de Gastines Architectes, won de prijsvraag. De andere inzendingen waren van: Stéphane Maupin Pascal Cribier (Parijs), Herzog de Meuron (Basel), Foreign Office Architects (Londen) in samenwerking met uapS (Parijs), Nox Architekten (Rotterdam) en Dominique Perrault (Parijs).

Toegang voor het personeel en de kantoren.

Het basisidee van Ban is een grote houten dakconstructie in de vorm van een hoed, waarop een groot zeildoek is aangebracht. Onder dit megadak zijn gestapelde volumes aangebracht die telkens ten opzichte van elkaar zijn geschrankt. Het bovenste volume heeft aan de kortste zijde een wijds uitzicht op de skyline van Metz, met als focuspunt de monumentale kathedraal. Het gebouw is ingehuldigd in mei 2010. Na de bouwwerkzaamheden waren er de nodige problemen met de dakbedekking.

Boeiend beeld

De museumwebsite vermeldt “C’est un lieu exceptionnel, grâce à l’architecture de Shigeru Ban et de Jean de Gastines”. Wie het gebouw bezoekt, is onder de indruk van de kwalitatieve exposities en de selectie van de kunstwerken, maar minder van het gebouw. Wie rond het gebouw wandelt zal vaststellen dat slechts één zijde een boeiend beeld oplevert.

Integratie van techniek in de expositieruimte en detail raamaansluiting.

Het is het beeld dat ook steeds wordt aangewend in de media, vaak genomen bij avond. De zijgevels zijn niet eens boeiend. Van een architect die de opdracht krijgt een vrijstaand bouwvolume te ontwerpen, wordt toch verwacht dat hij dit compositorisch kan waarmaken.

Ontgoocheling

In Metz is dit niet het geval. De bij deze blog geplaatste foto’s zal men nooit aantreffen in publicaties, terwijl het toch om dit gebouw gaat. De toegang voor het personeel is een banale deur, het niveau van een derderangs industriegebouw. Voor wie aandachtig kijkt naar de details bij de uitwerking en de technische installatie, wordt de ontgoocheling nog groter. In het interieur zijn er balkons met uitzicht op niets! Het cafetaria is qua verhouding veel te klein, en ga zomaar door.

Centre Pompidou te Metz van Shigeru Ban wil de toekomstige bezoeker verleiden met één beeld, toch een vorm van bedriegerij. De projecten van Herzog de Meuron en Foreign Office Architects samen met uapS waren organisatorisch veel sterker en hun volumes bezitten een meer evenwichtige compositie.

Een gemiste kans.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels