blog

Vergeten modernisme in Vietnam

Architectuur

Strakke lijnen in beton en glas. Een zorgvuldig gedetailleerde balans tussen binnen en buiten. Mooi bewaard gebleven architectuur uit de jaren zestig. Myrthe Buijs bericht vanuit Ho Chi Minhstad in Vietnam over een vergeten parel van Vietnamees modernisme. Het gebouw lijkt te zijn geïnspireerd door de Internationale Stijl, maar kent zodanig veel verrassende, lokale invloeden dat ze een geheel eigen plek hierbinnen inneemt.

Vergeten modernisme in Vietnam

Het gebouw wordt vaak vergeten als interessante modernistische architectuur, maar het is zeker niet onvindbaar. Het bevindt zich in het hart van Ho Chi Minhstad en wordt dagelijks door horden toeristen bezocht. Zo ook vandaag. Het is nog maar acht uur ’s ochtends en drie bussen met Japanners zijn me voor.

De Japanse toeristen doen wat ze altijd doen. Ze maken foto’s, van zichzelf naast één van de tanks die voor het gebouw tentoongesteld staan. Die tanks representeren de belangrijkste reden van hun bezoek. Dit is waar op 30 april 1975 de Vietnamees-Amerikaanse oorlog op symbolische wijze tot een einde kwam.

Ik ben vandaag bij het Onafankelijkheidspaleis. In het Engels wordt dit gebouw meestal aangeduid als ‘Reunification Palace’ of ‘Independence Palace’. Voor de lens van buitenlandse journalisten ramden hier in 1975 de tanks van het Noord-Vietnamese leger door de poort. De beelden gingen de hele wereld over.

Een paleis voor de president

De bouw van het Onafhankelijkheidspaleis is in 1962 gestart in opdracht van Ngo Dinh Diem, de toenmalige president van Zuid-Vietnam. Het ontwerp was van architect Ngo Viet Thu die was opgeleid aan het École des Beaux-Arts en in 1955 de Prix de Rome won.

Blog Myrthe_Vietnam

De voorgevel van het Onafhankelijkheidspaleis

Ngo Viet Thu ontwierp een gebouw dat met recht een paleis mag worden genoemd. Ik kijk vanaf de zonovergoten oprijlaan naar de imposante, betonnen gevel en de al even monumentale entree. President Ngo Dinh Diem zou er nooit wonen, hij werd in 1963 vermoord. Zijn opvolger, Nguyen Van Thieu, betrok het Presidentiële Paleis na zijn inauguratie in 1966.

Blog Myrthe_Vietnam 

Blog Myrthe_Vietnam

Voorgevel en entree

Een paleis voor licht en lucht

Het paleis werd gebruikt als residentie en als kantoor, maar vooral – en nog steeds – als plaats voor belangrijke ontvangsten en evenementen. Die functie betekent de nodige opsmuk in de vorm van tapijten met draken, zware gordijnen en bloempotten met bamboe en orchideeën. Hoewel typisch Vietnamees, hadden die decoraties van mij achterwege kunnen blijven.

Blog Myrthe_Vietnam

Conferentiezaal op de begane grond

Het is gelukkig niet moeilijk om achter de opsmuk een licht en open gebouw te ontwaren. Ik bewonder de lange, rechte lijnen, de hoge plafonds, het vele glas en de open verbinding tussen binnen en buiten. Dit paleis werd niet alleen voor de president gebouwd, maar ook met het oog op het alom aanwezige licht.

Galerij op de begane grond

Op de eerste verdieping wordt de ervaring van een modernistisch gebouw nog sterker. De gevel van beton en glas is wat mij het meeste treft. Zonlicht spoelt tussen het beton door en werpt een schaduwspel op de spiegelende vloer. Een briesje waait door de fraai gedetailleerde, open ramen.

Blog Myrthe_Vietnam

Ruimte achter de voorgevel op de eerste verdieping

Blog Myrthe_Vietnam

Ruimte aan achterzijde paleis, eerste verdieping

Het appartement voor de president bevindt zich ook op de eerste verdieping. Ik weet de andere toeristen te vermijden en bevindt me plotseling in een oase van rust. Hier blijkt de intelligente lay-out van het paleis. Het gebouw keert zich overal naar buiten, in de richting van de grote tuin eromheen, maar de woning keert zich naar binnen en is gericht op een patio met een fontein.

Blog Myrthe_Vietnam

Patio en voormalige woning president, eerste verdieping

De tweede verdieping biedt niet de openheid en de hoge plafonds van de andere bouwlagen, maar wel een helikopterplatform, een speelkamer en een bioscoop. Geen paleis zou compleet zijn zonder deze voorzieningen, moet ik toegeven. Het ware cadeau van architect Ngo aan de president vind ik echter nog een verdieping hoger.

Blog Myrthe_Vietnam

Interieur speelkamer op tweede verdieping

Op het dak heeft Ngo een meditatieruimte bedacht met uitzicht in alle windrichtingen. Een plek waar de president zich terug kon trekken en weloverwogen beslissingen kon nemen over zijn land. Ik laat de ruimte op me inwerken en ervaar een innerlijke rust. President Nguyen vond de kamer beter geschikt als bar, en liet er een dansvloer neerleggen, maar het is en blijft een prachtige ruimte.

Blog Myrthe_Vietnam

Meditatieruimte/bar in paviljoen op het dak

Blog Myrthe_Vietnam

Deuren van meditatieruimte naar dakterras

Talent aan het werk

Het Onafhankelijkheidspaleis is onmiskenbaar modernistisch. De ruimtelijkheid en de materialisering verraden de invloed van de Internationale Stijl. Tegelijkertijd hoort het gebouw niet bij die stroming thuis. Lokale invloeden zijn namelijk ook sterk aanwezig.

In gevel en plattegrond zouden Chinese tekens herkenbaar zijn. Voor wie dat niet overtuigend vindt, zijn er de op bamboe lijkende betonnen gevelelementen. Zelf ben ik nog het meest getroffen door de klimatologische eigenschappen van het gebouw. Ondanks de hitte buiten, is het klimaat overal in het gebouw verrassend aangenaam.

Blog Myrthe_Vietnam

Gevel aan achterzijde paleis

Wie het Onafhankelijkheidspaleis bezoekt en de tijd neemt de architectuur tot zich door te laten dringen, zal moeten erkennen dat hier een architect met bijzonder veel talent aan het werk is geweest. Ngo Viet Thu wekt grote bewondering met zijn Vietnamees modernisme.

Dit gebouw loopt over van historische relevantie en is zorgvuldig geconserveerd. De combinatie van modernistische invloeden en lokale elementen is bovendien erg interessant. De Vietnamezen herkennen de symbolische waarde van dit gebouw. De architectonische waarde verdient echter minstens zo veel aandacht.

Blog Myrthe_Vietnam

Beton en glas van gevel aan achterzijde, eerste verdieping

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels