blog

Reanimatie van een vergeten dorp

Architectuur

Mijn studioproject dat in eerste instantie draait om het weer in Ierland, heeft zich van Dublin verplaatst naar County Offaly, oftewel het platteland! In deze regio van Ierland zijn veel kleine dorpen te vinden die te kampen hebben met krimp, leegstand en werkloosheid. Zo ook het dorpje Daingean. Deze voormalige ‘hoofdstad’ van de County is in de afgelopen decennia steeds verder in de vergetelheid geraakt. Aan ons de opdracht een strategie te ontwerpen om de leefbaarheid van ervan te verhogen.

Reanimatie van een vergeten dorp

Daingean is een dorpje van vergane glorie. Hoewel het in de zestiende eeuw is gesticht als het belangrijkste stadje in de County (provincie) is daar tegenwoordig weinig meer van te merken. Historische gebouwen zijn in verval geraakt en van de 430 woningen in het dorp zijn er meer dan vijftig onbewoond en vervallen. Tekenend voor het dorp is de gesloten tuchtschool die omheind wordt door een stenen muur van minstens vijf meter hoog. Hoewel het hoofdgebouw van de school tegenwoordig gebruikt wordt als opslag voor het Nationale Museum van Ierland, staan de bijgebouwen op instorten en ziet het terrein er treurig en verlaten uit.

Hechte gemeenschap

Opvallend aan Daingean is dat ondanks leegstand en verval, de mensen een hechte gemeenschap vormen. Er zijn talloze kleine organisaties die het leven in het dorpje gaande houden en de gemeenschapssfeer bevorderen. Probleem is alleen dat je deze gemeenschapszin in het dorp zelf onvoldoende terugvindt. In de afgelopen jaren zijn niet alleen de brandweerkazerne, het tankstation en het hotel gesloten, maar ook verscheidene winkels en zelfs de bibliotheek. Daarnaast daalt heel geleidelijk het aantal inwoners. Mensen vertrekken richting grotere dorpen in de buurt of naar steden als Dublin.

Potentie

De dorpsbewoners zelf hebben grootste plannen met hun dorp, maar beschikken (nog) niet over de hiervoor benodigde budgetten. Ondanks de leegstand en het sombere karakter van het dorpje, biedt de locatie voldoende potentie om de leefbaarheid te verhogen. Dwars door het dorp loopt een klein kanaal waarlangs een kleine groene zone ligt. Het dorp zou hier graag een parkzone gerealiseerd zien met een ‘groene’ route waarlangs men kan fietsen of kanoën. Tevens willen ze het dorpsplein, nu in gebruik als parkeerplaats, transformeren tot een duidelijk gedefinieerd plein.

Nederland

Niet alleen in Ierland is het leeglopen en vergrijzen van kleine dorpen een veel voorkomend fenomeen, maar ook in Nederland komt het steeds vaker voor. Zowel in de Randstad als op het platteland lopen dorpen langzaam leeg doordat vooral jongeren en hoger opgeleiden wegtrekken. Mensen verhuizen naar grote of kleinere plaatsen waar voorzieningen en bedrijvigheid dichterbij zijn.

Wonen in de grote stad

Om eerlijk te zijn moet ik bekennen dat ik dit fenomeen begrijp. Na mijn hele leven op het platteland van Drenthe te hebben gewoond, ben ik voor mijn studie naar Delft verhuisd. Hoewel ik als kind altijd bij hoog en laag heb gezegd dat ik ‘later’ nooit in de ‘grote’ stad wilde wonen, ben ik daar ondertussen aardig op terug gekomen. Ik vind het ideaal dat ik lopend naar de supermarkt kan en dat het slechts een kwartiertje fietsen is naar de universiteit, de sporthal of het centrum. Toch zegt dat niets over de kwaliteit die het dorpsleven heeft. Eerder dan in de stad, heb je hier het gevoel onderdeel te zijn van een gemeenschap en is door de “iedereen-kent-iedereen” mentaliteit de sociale controle hoog te noemen.

Oplossingen

Een directe oplossing voor het probleem van krimp en leegstand in kleinere dorpen is er niet. Om het aangezicht van bijvoorbeeld Daingean te verbeteren is veel geld nodig, en dat is er gewoon niet. Daarnaast is het de vraag of het het wel waard is en of het een oplossing biedt die ook op langere termijn werkt. Belangrijk is naar mijn mening dat het dorp voor zijn inwoners een prettige plek is om te wonen en dat het alledaagse leven goed is. In veel plaatsen is hiervoor misschien niet eens een grondige transformatie nodig en kunnen kleine initiatieven het verschil maken.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels