blog

Nieuw licht op Marcel Wanders en Kunsthal OMA

Architectuur

Door een gelukkig toeval vonden dit weekeinde in Nederland twee grootse evenementen plaats: de heropening van de Kunsthal in Rotterdam door OMA en de opening van Wanders in het Stedelijk in Amsterdam. Ze logenstraffen de in culturele kringen populaire opvatting dat aan de moderne cultus van innovatie een einde is gekomen. Het nieuwe wordt niet meer gezocht in de vorm, maar in de context.

Nieuw licht op Marcel Wanders en Kunsthal OMA

 

Afgelopen vrijdag woonden meer dan 2500 mensen de opening bij van de grote overzichtstentoonstelling van Marcel Wanders in het Stedelijk Museum Amsterdam. Dat waren er beduidend meer dan bij de lang verwachte heropening van het Stedelijk, afgelopen jaar.

Opening Wanders in Stedelijk Foto Francisco van Jole/Twitter

Het Stedelijk werkte, mede dankzij de flink uitgelopen nieuwbouw en renovatie, tien jaar aan deze tentoonstelling. De verwachtingen waren hooggespannen maar de bezoekers werden niet teleurgesteld. De tentoonstelling heeft een verpletterende impact, zelfs voor Nederlandse begrippen, en is een van de beste ontwerptentoonstellingen die ik in jaren heb gezien. Het genre is bovendien op een indrukwekkende wijze vernieuwd.

 Wanders_Draaiende hoofden

Marcel Wanders, Ontwerp voor entreehal Quasar appartementengebouw, Istanbul (oplevering 2015). Foto Nieuwsuur/Twitter

Gezellige drukte

Op de heropening van de Kunsthal kwamen een dag later 3600 mensen af. Al uren voordat dit cultuurpaleis zijn deuren opende, stond een lange rij mensen voor de ingang. Een woordvoerder repte van een gezellige drukte.

Kunsthal opening Foto via Maickel Beckers/Twitter

De Kunsthal was afgelopen maanden gesloten vanwege een grondige renovatie waarbij ook OMA was betrokken. Om de exploiteerbaarheid van het gebouw te verbeteren, is onder andere beneden aan de hellingbaan een nieuwe ingang gecreëerd. Bezoekers komen nu binnen via restaurant en museumwinkel. Tegelijkertijd is groot onderhoud verricht en de beveiliging verbeterd.

Vitaliteit Dutch Design’

Beide zijn buitengewone evenementen. Ze getuigen allebei op indrukwekkende wijze van de grote vitaliteit die de Nederlandse ontwerpcultuur aan de dag legt.

Het nieuwe zit niet in het tentoongestelde werk of in het gerealiseerde gebouw. Anders dan 25 jaar geleden toen de Kunsthal een geheel nieuwe richting in de architectuur aftekende, is de renovatie gevoelig en gericht op een versterking van de werking ervan. Ook het werk van Wanders trekt zich weinig aan van de verplichting met iets nieuws te komen.

 Marimekko design in de Kunsthal. Foto Raamwerk via Twitter. Marimekko design in de Kunsthal. Foto via Raamwerk/Twitter.

Nieuwe context

Maar de conclusie dat sprake zou zijn van stilstand, zou volstrekt onjuist zijn. In beide gevallen is iets wat we al kennen in een nieuwe context geplaatst. Dankzij de renovatie krijgt de Kunsthal een nieuwe betekenis. En in de context van het Stedelijk krijgen we als bezoekers de unieke mogelijkheid het werk van Marcel Wanders in een ander licht te zien.

25 jaar geleden was de context bestendig. Innovatie hield toen in dat een architect of ontwerper een nieuwe vorm in deze stabiele context onderbracht. Dat dit is veranderd, maken Wanders en Kunsthal beide op hun eigen manier duidelijk. Van stabiliteit is geen sprake meer. Architecten en ontwerpers zijn gedwongen strategischer te opereren. Door een specifieke context te creëren, kan een vorm of object nieuw en interessant lijken, zelfs al bestaat deze vorm of dit gebouw al langer.

De nieuwe entree De nieuwe entree, foto via Hendrik-Willem Hofs/Twitter

Nieuwe interpretaties

Wanders en Kunsthal, ga ze zien! Ze werken beide op het niveau van de context en ze bieden allebei nieuwe theoretische interpretaties aan. Ze laten ondubbelzinnig zien dat je, door andere verbanden tussen vorm en historische achtergrond te creëren, nieuwe mogelijkheden op het spoor kunt komen.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels