blog

Nucleaire winter in China

Architectuur

Met de exceptionele groei van China gaat een immense milieuvervuiling gepaard. De zware verontreiniging van het oppervlaktewater, de vervuilde grond, de almaar dikker wordende smog, het onveilige voedsel en de toenemende gezondheidsproblemen waar de bevolking mee kampt, behoren tot de dagelijkse realiteit in China.

Nucleaire winter in China

In deze blog berichten we over ons werk als architect in China. Wij vinden dat we dit onderwerp niet ongemerkt voorbij kunnen laten gaan. Wanneer je iedere dag niet alleen het weer checkt, maar ook je smog app raadpleegt, ga je vanzelf vraagtekens plaatsen bij je verblijf in Sjanghai. Het is voor ons inmiddels heel gewoon om met een mondkapje de straat op te gaan.

Voordat we naar China vertrokken, hadden we gehoord van de zware luchtvervuiling. We verkeerden in de veronderstelling dat dit vooral een probleem was dat speelt in het Noorden van het land. Ons eerste half jaar dachten we dat Sjanghai een heel mistige stad was. Al snel kwamen we erachter dat het probleem overal in China voorkomt. Afgelopen december werd Sjanghai geconfronteerd met de hoogste PM 2.5 (particulate matter) gehaltes ooit. De teller kwam uiteindelijk op 602 te staan. Dit betekent dat per kubieke meter 602 stofdeeltjes van 2.5 micro milimeter worden gemeten. De Wereld Gezondheids Organisatie ziet een gehalte van boven de 25 als ongezond. In Nederland beschouwen we een gehalte van 100 als zeer gevaarlijk. In Sjanghai is het een gemiddelde dag.

Post/apocalyptische stad

We zijn met de ouders van Tatjana op weg met de trein naar Peking om ze de verborgen stad en de Chinese muur te laten zien. Naarmate we dichter bij Peking komen, wordt het al maar donkerder. We lijken de set van een science fiction film te betreden. De zon heeft weinig kracht en door de smog kunnen we nauwelijks de overkant van de straat zien. Het is twee uur in de middag, maar het lijkt of de zon aan het ondergaan is.

Door de verduistering is het een stuk kouder in dit post apocalyptische Peking. De luchtvervuiling index op onze app geeft 450 aan en meteen zetten we onze mondkapjes op. De mensen om ons heen lopen zonder bescherming. Het lijkt ze niet te deren. Misschien is dit een normale dag in Peking? Tijdens de winter wanneer de stadsverwarming op volle toeren draait, staat de index vrijwel dagelijks op 600. Het komt voor dat vliegvelden moeten sluiten vanwege het slechte zicht en dat het speelkwartier voor de schoolkinderen binnen plaats vindt.

Marathon

Enkele weken geleden is de Peking marathon gelopen. Ondanks de zware vervuiling ging het evenement gewoon door. De organisatie wilde de marathon niet uitstellen omdat honderden atleten uit de hele wereld naar de hoofdstad waren afgereisd. Ze vroeg de hardlopers daarvoor om begrip. Vele professionele lopers gingen echter niet van start omdat zij dit niet verantwoord achten. De overige hardlopers hebben de marathon met mondkapjes voor gelopen. Het was een bizar gezicht om al die mensen met ziekenhuis maskers voor door de smog te zien rennen.

Oorlog verklaard aan de vervuiling

Door alle negatieve publiciteit is de luchtvervuiling een doorn in het oog geworden voor de Communistische partij. Ook de bezorgde bevolking en de lokale milieuorganisaties voeren de druk op. Zij eisen dat de partij maatregelen gaat nemen om de vervuiling een halt toe te roepen. De politiek heeft inmiddels officieel de oorlog verklaard aan de luchtverontreiniging. Tot nu toe zet dit weinig zoden aan de dijk.

Het probleem is dat men de groei van de economie niet te veel kan beteugelen ten gunste van het milieu. China moet namelijk aan een bepaalde groei vasthouden, wil ze de bevolking rustig kunnen houden. We zien de situatie alleen maar verslechteren en maken ons zorgen. Zullen ze deze oorlog gaan winnen? Zelfs al slaagt men er in om de uitstoot van fijnstof te verlagen, dan nog zal het jaren duren voor de luchtkwaliteit zich herstelt. Is China rijk genoeg om zich te bekommeren om groene energie?

Blauwe lucht bij gelegenheid

Het bewijs dat de overheid de vervuiling wel degelijk kan controleren is geleverd tijdens de APEC bijeenkomst in Peking. Op dat moment waren de fijnstof gehaltes aanzienlijk lager. Het gemeentebestuur verbood het autogebruik in een groot deel van de stad, en sloot de vervuilende industrie en energiecentrales voor enkele dagen om de lucht te zuiveren. De maatregelen hadden inderdaad tot gevolg dat de luchtverontreiniging tijdelijk lager is. Het zijn kortstondige maatregelen voor speciale gelegenheden.

Er werden duizenden ambtenaren op pad gestuurd om er op toe te zien dat de tijdelijke maatregelen werden nageleefd. Sommige fabrieken bleken ‘s nachts illegaal door te werken. Uiteindelijk kreeg de partij een gezondere luchtkwaliteit niet voor elkaar. De gemiddeld vervuilings index bleef steken op 200, wat voor Peking een heel behoorlijk resultaat met een redelijk blauwe lucht is. Wanneer de inwoners van de hoofdstad toch klagen over de smog, worden de websites geblokkeerd, waarop je de luchtkwaliteit kunt volgen. Het APAC blauw was een tijdelijk maatregel van lichte smog.

Het zal de economie van Peking behoorlijk hebben geraakt. Zomaar een paar dagen de productie verlagen of stop zetten, weegt blijkbaar op tegen de kosten die gemaakt worden om het gezicht van de partij voor de buitenlandse gasten te redden. De APAC bijeenkomst duurde slechts een paar dagen, maar de burgemeester maakte zich vooral zorgen over de hoge kosten van de blauwe lucht. Na het congres keerde de smog weer snel terug.

‘Groene gebouwen’

In ons werk staat het ontwerpen van groene en duurzame architectuur hoog op de agenda. Het officiele beleid is dat alle nieuwe gebouwen aan de ‘China three star’ standaard van duurzaamheid moeten voldoen. Deze standaard is afgekeken van het Amerikaanse LEED principe. Alle opdrachtgevers vragen naar duurzaamheid en eisen de nieuwste technologie. Was het hen eerst te doen om iconische gebouwen, nu moet alles groen zijn. Maar als iedereen naar duurzaamheid streeft, wat gaat er dan mis? Waarom wordt niet duurzaam gebouwd?

In de beginfases worden de gebouwen gepresenteerd als duurzaam. Ze zijn uitgerust met alle slimme systemen en de laatste energie besparende snufjes. Zodra de bouwvergunning is verleend, verdwijnen deze duurzame maatregelen om budgettaire redenen in de prullenbak. Het ontwerp verandert dramatisch. De laatste fases van een ontwerp gaan vaak ook te snel om alle ingrediënten voor een duurzaam ontwerp goed te integreren. Slechts een klein percentage van de gebouwen is uiteindelijk echt duurzaam. Gebouwen zijn meestal alleen maar groen als ze groen geschilderd zijn.

Kosten van een blauwe lucht?

In de recente geschiedenis heeft geen enkel land een industriële revolutie doorgemaakt zonder ernstige schade aan het milieu te berokkenen. Over de vooruitgang in Europa hebben wij een eeuw gedaan. China heeft met tweemaal zoveel mensen dezelfde sprong voorwaarts gemaakt in slechts twee decennia. Ik maak me dan ook ernstig zorgen over deze ontwikkeling die nog lang niet gestopt lijkt.

De mensen in China zijn blij met de vooruitgang en de nieuwe welvaart. Ze kunnen zich een luxe permitteren die ze twintig jaar geleden niet voor mogelijk hadden gehouden. Wat mij het meest zorgen baart, is dat men vooral bezig is met de vraag hoeveel een blauwe lucht hen gaat kosten. Ik ben bang dat de keuze voorlopig nog in het voordeel van de duur bevochten welvaart zal uitvallen.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels