blog

Nog 31 Platforms voor de binnenstad graag

Architectuur

Het was met een zekere aarzeling, het bezoek aan de bijeenkomst Stad en Regio – de Binnenstad Centraal, georganiseerd door Platform 31. Aarzeling vanwege de overtuiging dat er in ons vak twee werelden zijn die niets met elkaar te maken hebben: die van de congressen met luxe broodjes, waar deskundigen vrolijke ambitieuze dingen in de microfoon roepen, en daartegenover die van de echte praktijk, waar de mensen die echt iets willen in de stad op de werkvloer worstelen met de naweeën van de crisis, de wankele gemeentepolitiek, vaak visieloos en door lokale partijen in een behoudend keurslijf gedwongen.

Nog 31 Platforms voor de binnenstad graag

En ja, die mooie ambitieuze verhalen klonken ook deze middag weer. Gemeenten troefden elkaar af met hun succesverhalen over de aanpak van de winkelleegstand. Het is één groot feest in de stad! Evenementen moet je hebben, hoe meer hoe beter – met in de marge het mantra “als het maar geen Efteling wordt”. En even zo vrolijk riep de wethouder van een middelgrote stad, dat de ambitie was meer winkels binnen te halen. Ja dat willen ze allemaal, en het is langzamerhand toch wel duidelijk dat dat niet de toekomst is. Zeker niet als al die middelgrote steden, in ons land dicht bij elkaar gelegen, allemaal hetzelfde willen en elkaar beconcurreren.

Neergaande spiraal

Maar ook wel weer begrijpelijk: die wethouders in die steden hebben dagelijks te maken met schrijnende situaties: ondernemers die het niet meer trekken, leegstaande winkels, afkalvende winkelstraten. Een neergaande spiraal. Die moet tot stilstand worden gebracht, of liever echt worden doorbroken. Het laatste doet zo’n gemeente echt pijn op de korte termijn, om op langere termijn profijt op te leveren. Leg dat maar uit aan de lokale ondernemers.

Leegstandproblematiek _ Blog _Matthijs de BOer

Alternatief

Het is dus niet verwonderlijk dat het moeite kost om de focus echt te krijgen op een toekomst met structureel minder winkels in de stadscentra. En dus aandacht voor andere programma’s en functies van de stadscentra, die nu allemaal niet of nauwelijks benoemd werden. Worden de mogelijkheden voor verdichting met wonen en werken benut? Komen onderwijs, zorg en cultuur terug naar de binnenstad? En hoe wordt de infrastructuur ontwikkeld? De ‘voeding’ van de stad en het systeem dat dat mogelijk maakt – nu nog vrijwel geheel afhankelijk van auto’s en fossiele brandstof. Hoe drastisch moet en durf je in te grijpen om je stad toekomstbestendig te maken…

Die evenementen, maak je daar echt de stad mee, of is het een sausje, een afleidingsmanoeuvre…

Dat was de eerste helft van de middag, met de plenaire toespraken. Daarna kwamen de deelsessies, de workshops. Vrijblijvend natuurlijk, er hoefden geen concrete resultaten te worden geboekt. Behalve dan antwoord op de tegenwoordige standaardvraag bij de afsluiting: wat gaat u nu morgenochtend anders doen, wanneer u achter uw bureau zit en de email hebt afgehandeld?

Perspectieven voor de binnenstad

In de deelsessie ‘Perspectieven voor de binnenstad’ trok de straat-o-loog Pim van den Berg van leer als dominee Gremdaat vermenigvuldigd met de snelheid van Matthijs van Nieuwkerk. Hij bracht binnen een kwartier een veelheid van redeneringen en argumenten te berde die in de eerste helft van de middag waren verzwegen. Niet al te nauwkeurig hier en daar misschien: de bewering dat 60 tot 70 % van de wereldbevolking in Binnensteden woont is overdreven. Daarmee stipte hij echter wel een manco aan in de hele discussie: niemand legt uit wat de Binnenstad precies is.

Een definitie is voor het discours wel belangrijk, en nu bleef dit begrip de hele middag gevaarlijk in de ruimte zweven. Wat is precies de binnenstad, als we het bijvoorbeeld over Zaanstad of Zoetermeer hebben. Als de binnenstad anders ingericht en geprogrammeerd moet worden, over welk gebied hebben we het dan. En ook, over welk gebied gaat het dan niet. Want het kan niet overal tegelijk feest zijn. De adequate complete stedenbouwkundige analyse moet in heel wat gemeenten nog gemaakt worden.

Rollenspel

De workshop ‘Rollenspel’ trok trouwens aanmerkelijk minder deelnemers dan de andere, wat de vraag oproept hoeveel congresgangers eigenlijk wel bereid zijn zich in te leven in de problemen van andere partijen.

Er zijn nog minstens 31 van dit soort bijeenkomsten nodig om het besef te laten doordringen dat de binnenstad niet hetzelfde is als het winkelcentrum, dat aan de ontwikkeling ook echt keihard gewerkt moet worden, dat dingen gaan veranderen, dat er prachtige kansen zijn, maar dat daarvoor ook offers moeten worden gebracht.

Actie abonnement de Architect

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels