blog

David en Goliath

Architectuur

Sinds een paar weken werk ik aan het ontwerp voor het overheidscentrum van Jining. Dit gebouw heeft een oppervlakte van vijftienduizend vierkante meter. Dat is niet bepaald klein, maar niks vergeleken met het monster van 123 duizend vierkante meter dat er naast staat en ontworpen is door GMP uit Duitsland. Dit gebouw staat op een kavel van zeshonderd bij achthonderd meter. Het landschapsontwerp is gebaseerd op twee monumentale assen die aan het gebouw ontspringen. Verder is voorzien in een kunstmatige rivier en een gigantisch plein.

David en Goliath

De constructie van het gebouw is klaar en met de landschapsinrichting is een begin gemaakt. Alles wijst er op dat het hier om een overheidsgebouw gaat. Kosten noch moeite zijn gespaard. Aan ons de taak om op een overgebleven hoekje van de kavel naast deze Goliath een David te ontwerpen. De inrichting van kavel is afgestemd op het gigantische overheidscentrum. Ons gebouw staat dus letterlijk en figuurlijk in de schaduw van deze reus.

Ik vroeg mij af wat de rede was om twee overheidsgebouwen op zo’n verschillende schaal naast elkaar te zetten. Mijn collega’s wezen mij op recente uitspraken van partijleider Xi Jinping en het nieuwe beleid van de partij.


Leeg servicentrum Jining.

Nieuw beleid

Xi Jinping heeft zich uitgesproken tegen extravagante partijgebouwen in China. Gedurende lange tijd was het voor lokale overheden gebruikelijk om luxe en buitensporige partijgebouwen te bouwen. Nu is het afgelopen met de pret.

Volgens de nieuwe richtlijnen van de communistische partij mogen lokale overheden of semioverheidsbedrijven de bestaande overheidsfondsen niet meer aanwenden voor de bouw van luxe paleizen. In vele gevallen zijn deze extravagante gebouwen, compleet met privéclubs, spa’s en theaters, gefinancierd met geld dat bestemd was voor de bestrijding van armoede.

Meer verspilling

Net als onze klant, zitten vele lokale overheden nu met een probleem. Ben je met de bouw van je droompaleis begonnen, krijg je deze maatregelen op je dak. Wat te doen met een gigantisch gebouw dat je officieel niet had mogen bouwen? Het gevolg is dat deze opdrachtgevers snel een ontwerp nodig hebben voor een klein compact overheidscentrum dat voldoet aan de nieuwe, sobere richtlijnen.

Het eerdere ontwerp wordt niet afgebouwd of krijgt een andere functie. Verhuren als kantoor is moeilijk, want overheidsinstanties mogen sinds kort niet meer als projectontwikkelaar opereren. Via allerlei constructies met een wirwar aan bedrijfjes, krijgen ze het vaak toch voor elkaar om deze gebouwen te verhuren. Het probleem hiermee is echter de locatie. Huurders geven de voorkeur aan bestaande zakencentra met een goede infrastructuur en voorzieningen.


Overheidsgebouw in Jinan.

Door de plotselinge aankondiging van de overheid, zullen de komende tijd veel monsterlijke gebouwen leeg komen te staan. Zoals zo vaak gaat dit soort maatregelen in China per direct in, zonder overgangsperiode. Dit leidt tot nog meer verspilling van overheidsgeld.

Schuld ligt bij het Westen

De top van de communistische partij beschuldigt op dit moment vooral westerse architecten ervan buitenlandse theorieën aan Chinese architecten op te dringen. De Chinese collega’s zouden niet genoeg ruimte krijgen om een typisch Chinese stijl te creëren.

Als je het mij vraagt zou je dan eerst de typisch Chinese kopieercultuur moeten aanpakken en niet met een beschuldigende vinger moeten wijzen naar buitenlandse architecten. Dit soort geluiden komen voort uit het steeds sterker getoonzette, nationalistische beleid van de Chinese overheid. Voorlopig kunnen we dit met een korreltje zout nemen.

Uiteindelijk zijn het niet de architecten, maar de partijleiders die het publieke geld uitgeven aan buitensporige projecten. Zij zijn tegelijkertijd opdrachtgever, ontwikkelaar en aannemer. Dit geeft te denken wat deze gebouwen echt kosten en waar het meeste geld daadwerkelijk naar toe gaat.


Overheidsgebouw in Xian

Kwaliteit

Grote en machtige overheden zoals Shanghai lijken zich nog niks aan te trekken van de nieuwe regels. Kleinere steden die onder de loep zijn genomen wegens vermeende corruptie, geven echter al wel gehoor aan de oproep. De grote Chinees- Amerikaanse, bureaus kunnen voorlopig nog extravagante ontwerpen blijven maken.

Deze recente maatregel creëert echter een nieuwe ontwerpopgave voor de middelgrote architectenbureaus, zij het op een kleinere en meer realistische schaal. Wij Westerse architecten zijn daar blij mee. We hopen dat de nieuwe maatregel zal leiden tot meer kwaliteit en minder kwantiteit.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels