blog

Leidt de Markthal tot tweedeling?

Architectuur

De Markthal verdringt niets, om de simpele reden dat voorheen op deze plek geen bewoning of bedrijvigheid was. Tegelijkertijd weerlegt de Markthal Vanstipthout’s stelling, dat Rotterdam de laatste jaren slechts zou bouwen voor de leegstand. Dat is hier niet het geval, integendeel. Hergebruik is een vanzelfsprekend onderdeel van iedere stad. Maar los daarvan, wordt de Markthal volop en intensief gebruikt. Iedereen blij dus, zou je zeggen.

Leidt de Markthal tot tweedeling?

 

Maar is daar ook een reden voor? Het is interessant om op dit punt bij Richard Florida te raden te gaan. Hij meent dat steden, nu ze weer vitaal beginnen te worden, en dus bedrijven, investeringen en bewoners aantrekken, worden bedreigd door nieuwe, hardnekkige problemen.

Patchwork van welvaart en armoede

Volgens hem zitten steden nu anders in elkaar dan een tijdje geleden. Het oude model waarbij welvarende voorsteden rond een verarmde stadskern liggen, gaat niet meer op. Maar evenmin de notie dat rijke mensen terugkeren naar de stad en daardoor arme mensen worden verdrongen. De stad bestaat volgens Florida uit een patchwork van concentraties aan welvaart en armoede. Dit patroon houdt zich niet aan de grenzen tussen steden, voorsteden en verder weg gelegen kernen.

Cruciaal moment

In de optiek van Richard Florida is de klasse waartoe je behoort doorslaggevend. “Zij vormt de banen en de kansen die we hebben, het onderwijs dat we krijgen, hoe we stemmen en hoe gezond en fit we zijn.” Hij stelt dat we zijn aanbeland op een cruciaal moment: nu de steden en stedelijke gebieden beginnen op te leven, krijgen ze te maken met een groeiende tweedeling die hun ontwikkeling op een nieuwe en verontrustende manier bedreigt.

 Riek Bakker Riek Bakker, winnares van de ARC14 Oeuvreprijs

Waar blijft stadsontwikkeling ?

In zijn blog van vorige week vraagt Matthijs de Boer zich af: “En stadsontwikkeling, wordt daar nog iets aan gedaan? Valt er eer te behalen aan het taaie werk van de trage ontwikkeling van de stad, wanneer je als wethouder toch binnen vier jaar moet scoren?” In zijn blog gaat hij verder in op Turijn waarvan we nog wat kunnen leren. Maar hij had zijn voorbeeld ook dichter bij huis kunnen vinden. In het Rotterdam van Riek Bakker bijvoorbeeld.

Volharding

Afgelopen week had ik het voorrecht Riek Bakker te interviewen. Door een jury onder leiding van Henk Ovink, is haar dit jaar de ARC14 Oeuvreprijs toegekend. Dertig jaar geleden maakte zij plannen voor de Kop van Zuid. Samen onder meer met stedebouwkundig ontwerper Teun Koolhaas dacht zij na over een andere toekomst voor dit gebied. Nu dertig jaar later blijkt dat veel is gegaan zoals zij toen voorzag. De brug is er gekomen, de metro stopt op de Kop van Zuid, het verkeer wordt vloeiend naar de stadsrand afgewikkeld en de connecties op Zuid beginnen vorm te krijgen. De huidige Kop van Zuid zou er niet zijn, als er niet al die jaren met volharding aan was gewerkt.

Toekomst is nu

Ironisch genoeg gaat dat nu anders, zoals Jurgen Hoogendoorn in een boeiende blog op Ruimtevolk onlangs scherp neerzette. De tijd dat vooruit werd gekeken naar 2035 of zelfs 2040, ligt ver achter ons. Volgens Hoogendoorn is de toekomst nu: “Steeds meer strategische denkers pleiten voor ‘realtime strategy’ als model om de steeds snellere veranderingen aan te kunnen.” Om zijn betoog te illustreren, haalt Hoogendoorn modellen als legolisering, TheoryU, Lean Startup en Business Model Canvas aan.

 Donna van Milligen Bielke,Stedeljk interieur Markthal

Donna van Milligen Bielke, Stedelijk interieur Markthal, detail Cabinet of Curiosities. Ontwerp voor Prix de Rome Architectuur 2014

Kaders voor iconen

Afgelopen week maakte de jury onder voorzitterschap van Birgitte Donker, de winnaar van de Prix de Rome 2014 bekend. De jonge architect Donna van Milligen Bleike kreeg deze onderscheiding voor haar voorstel ‘Cabinet of Curiosities’, een ontwerp voor de Hoogstraat in Rotterdam. De laureaat stelt voor de architectonische iconen in het Laurenskwartier op te sluiten in individuele containers. In de ogen van de jury levert dat spannende tussenruimtes op.

 Donna van Milligen Bielke, Stedelijk interieur Binnenrotte, detail Cabinet of Curiosities. Ontwerp voor Prix de Rome Architectuur 2014 

 

Donna van Milligen Bielke, Stedelijk interieur Binnenrotte, detail Cabinet of Curiosities. Ontwerp voor Prix de Rome Architectuur 2014 

Opnieuw architectuur

Ik ben zeer benieuwd naar het voorstel van Donna van Milligen Bleike dat afgaande op de maquettes interessante ingrepen voorstelt. Volgens de jury voegt “het zeer consistent uitgewerkte idee (van Van Milligen Bleike) een nieuwe laag toe (aan de stad) en maakt (het) ruimte voor de ontwikkeling van een fascinerende gebouwtypologie die een gedegen oplossing aandraagt voor grote solitaire gebouwen.” Opnieuw architectuur derhalve.

Strategielange termijn

Echter juist de architectuur van het Laurenskwartier lijkt het probleem niet te zijn. Zowel de paalwoningen van dertig jaar geleden door Piet Blom als de Markthal van MVRDV, waren en zijn op hun manier een doorslaggevend succes. Dat hoeft Rotterdam niet onder stoelen of banken te steken. Maar van een strategie op lange termijn of voor mijn part nu, is nog lang geen sprake.

Actie abonnement de Architect

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels