blog

Chinese president Xi Jimping verlegt koers Chinese architectuur

Architectuur

Een blob, een penis, een ring, een ei, een bol, een onderbroek: het lijkt in China gedaan te zijn met gebouwen die soms letterlijk dergelijke gedaanten aannemen. Dat is volgens de internationale pers de strekking van het betoog dat de Chinese president Xi Jimping zeer onlangs afstak voor een gehoor van studenten.

 

 

Xi stelt dat architectuur de gemiddelde Chinese burger moet aanspreken, dezelfde burger die in zijn ogen het onderwerp dient te zijn van alle kunst. Chinese media verwezen direct naar de beroemde Yan’an lezingen van China’s vroegere leider Mao Zedong in 1942. Mao stelde toen, dat de arbeidersklasse niet alleen de belangrijkste gebruiker is van de architectuur, maar dat deze laatste ook een weerspiegeling dient te zijn van hun alledaagse levens.

Galaxy Soho in Beijing door Zaha Hadid.

Oproep

Veel media in China en de wereld interpreteerden de speech van Xi als een oproep tot een meer patriottische, socialistische en nationalistische architectuur die dichter bij de traditionele esthetiek van China staat. Volgens persbureau Wen Wei Po betekent dit dat China in ieder geval geen “da kuzi” (onderbroeken) meer zal bouwen, een ironische verwijzing naar Rem Koolhaas’ CCTV gebouw in Beijing.

Xi hekelde in de beste marxistische traditie “de lichtzinnige krankzinnigheid van rare gebouwen” die gedurende de gouden jaren van de Chinese bouwindustrie in het gehele land de skyline van steden zijn gaan vervuilen.

Westerse architecten

De meeste van deze gebouwen zijn door Westerse architecten gebouwd. Lange tijd leefde onder de Chinese opdrachtgevers de veronderstelling dat alleen westerse architecten de gewenste metaforen konden vertalen in gebouwen. Hu Jintao, Xi’s voorganger, schreef nog in 2012, dat “ de internationale cultuur uit het Westen sterk is terwijl wij zwak zijn”.

Het CCTV gebouw in Beijing door Rem Koolhaas

Met dank aan het overzicht van China’s vreemde gebouwen in the Guardian door Oliver Wainwright, kunnen we de volgende drie tendensen ontwaren:
– Blob gebouwen, dus gebouwen met complexe, vloeiende vormen, zoals het operahuis in Beijing door Paul Andreu en de Galaxy Soho in dezelfde stad door Zaha Hadid
– Duck gebouwen, dus gebouwen die in hun geheel de functie symboliseren, zoals het Wuliangye gebouw in Yibin (Sichuan), het Piano en Vioolgebouw in Huainan (Anhui), het theepotgebouw in Wuxi (Jiangsu) en het Mobiele telefoongebouw in Kunming (Yunnan)
– Singuliere gebouwen, dus gebouwen die de betekenis van architectuur in een bepaalde context oprekken, zoals het CCTV gebouw in Beijing door Rem Koolhaas en het Sheraton Hotel in Huzhou (Zhejiang) door Ma Yansong en MAD Architects.

“Bizarre gebouwen”

Als het aan Xi ligt, worden dergelijke “bizarre gebouwen” niet meer gemaakt in China. Architectuur moet volgens hem “be like sunshine from the blue sky and the breeze in spring that will inspire minds, warm hearts, cultivate taste, and clean up undesirable work styles.”

Over de redenen van Xi’ s interventie lopen de meningen sterk uiteen. Volgens sommigen wil Xi met zijn pleidooi voor de traditionele inspiraties van de Chinese architectuur de ideologische strijd tussen westerse en Oosterse cultuur nieuw leven inblazen.

Anderen houden het erop dat Xi de mores van het Chinese vastgoed zat is. In zijn speech hekelde hij de heersende corruptie in de Chinese architectuur en maakte hij er geen geheim van die graag te willen beteugelen. Zo zei hij onder meer dat architecten zich niet moeten opstellen als “slaven van de markt” en dat rond een gebouw niet “de stank van geld” mag hangen.

GATEWAYS, Ring of Life, Fushun

Internationale waardering

Denkbaar is ook dat Xi inspeelt op de groeiende internationale waardering voor Chinese architectuur. In 2012 werd Wang Shu, een in Hangzhou gevestigde architect, de eerste Chinese laureaat van de Pritzker Prijs, volgens velen de architectonische equivalent van de Nobelprijs.

Vermoedelijk is de belangrijkste reden echter meer prozaïsch. Afgelopen week viel in de meeste kranten te lezen dat de economische ontwikkeling van China begint te haperen en dat de decennia aanhoudende bouwboom tot stilstand is gekomen. De grond onder iconische en exotische gebouwen lijkt daarmee weg te vallen.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels