blog

Eerste stappen op onbekend terrein

Architectuur

Er wordt op dit platform veel gesproken over nieuw werk, nieuwe verdienmodellen, een
nieuw klantbewustzijn, nieuwe kansen voor de bouw en ga zomaar door. Begin september
hebben wij een hele bijzondere marktconsultatie gewonnen waar al deze onderwerpen bij
elkaar komen. Wij mogen in Enschede met Reimarkt aan de slag om de verduurzaming van 40.000 woningen aan te jagen.

Eerste stappen op onbekend terrein

Ons concept is een 100% marktinitiatief, waarvoor wij van KAW samen met KUUB een nieuw soort businessmodel hebben ontwikkeld. Doel hiervan is het om de verduurzaming van woningen – en dan met name het complexe dossier van particuliere woningen – te verkopen als een consumentenproduct. Koop een duurzaam huis zoals je een schoen koopt. Reimarkt is kortgezegd en retailformule waarbij het ‘koopgereed’ maken van de markt, de financiering en productontwikkeling bij elkaar worden gebracht.

 

Dan loop je zeker binnen nu?

Een hele stad met de doelstelling om 40.000 woningen te verduurzamen is heel wat. Als ons iemand daarvoor een traditionele opdracht zou geven, zouden alle collega’s van KAW hun pensioen in één klap binnen hebben. Maar dat gaat niet gebeuren. In Enschede zijn wij onderdeel van een sterk consortium dat niets meer krijgt dan toegang tot deze markt. Interessant wordt het pas als het lukt om producten ook daadwerkelijk te verkopen.

En heel belangrijk: de omzet per woning moet substantieel omlaag. Zowel aan de kant van de productprijzen (lees: aanneemsom) als de productontwikkeling (lees: het architectenhonorarium). Wij kennen bijvoorbeeld de situatie van particuliere verduurzaming in Rotterdam. In de nacalculatie kun je zien wat in wijkprocessen wordt uitgegeven aan uurtarieven om mensen te begeleiden bij de beslissing om tot een offerteaanvraag te komen. Dat bedrag is ongeveer 50% van de uiteindelijk werkelijk gerealiseerde bouwomzet. Stel je voor dat je een professionele opdrachtgever probeert wijs te maken dat je architectenhonorarium de helft moet zijn van de bouwsom! Iedereen begrijpt dat hier sprake is van een business model op een dood spoor.

Homogeen proces

Wie in de bestaande stad wil werken, ontkomt er niet aan veel verschillende aspecten te integreren. Maar dit integrale werken is eigenlijk al achterhaald. Waar het nu en in de nabije toekomst om zal gaan is de overstap naar een homogeen proces. Wat houdt dat in? Het gaat om de gelijktijdige ontwikkeling van hetzelfde product vanuit verschillende professies in één team. Er is bijvoorbeeld geen onderscheid meer tussen een bepaalde tekening die staat voor een product in een bepaalde fase. De tekening – of beter nog: het digitale model – is een drager van het proces, waaruit zo nu en dan producten moeten worden geëxtraheerd voor afstemming, vergunning en productie.

Als architect moet je hierbij afstappen van het idee dat je in een bepaalde fase werkt. Je kan veel beter een rol bepalen, die in het hele proces van innovatie tot oplevering van meerwaarde is. Dat kan iemand zijn die alleen inspireert en met een schetsrol onder de arm bijstuurt. Maar dat kan ook de rol zijn van architectonisch engineer met het volledige tekenbeheer. Hiervoor is er geen sjabloon, elk bureau moet hierin zijn eigen weg in vinden.

 

Met goede partners onderweg

In Enschede zijn wij met partners ingestapt die vanaf dag 1 hebben gezegd: dit is de toekomst en wij moeten hier kost wat kost bij zijn. Makelaar Ten Hag en de bouwbedrijven Nijhuis Bouw en Trebbe brengen kennis van de lokale markt in. De specialisten KUUB (klantbegeleiding en nieuwe werkvormen), KAW (renovatie- en participatie in de bestaande stad) en Smel (look and feel B2B en B2C marketing) complementeren het consortium. Wij hebben vol gas moeten geven. Dat kon omdat we geen gelegenheidsgroep zijn – zoals je dat tegenwoordig zo vaak zet – en wij met elkaar kunnen lezen en schrijven. Wij betreden een marktsegment dat nog volledig onbeschreven is, we zetten de eerste stappen op een voor ons onbekend terrein. Er zijn geen referenties of ervaringen. En dat maakt het zo leuk, want hier valt echt te vernieuwen.

Op het randje

Een andere Reimarkt-formule is eerder dit jaar in Bergen op Zoom door Stadlander gekozen binnen een Slim en Snel-traject. Daar kon je merken dat de agendering van de particuliere verduurzaming nog niet echt aangekomen is in de bouw. In het begin hoopte iedereen stiekem toch wel vooral die mooie renovatieopgave van de corporatie te mogen doen. Al die particulieren, ach, moeilijk dossier, dat nemen we voor lief.
In Enschede was dat al anders. De concurrentie was pittig en wij hebben het alleen gehaald door ons maximaal uit te rekken. Zo krijg je maximale innovatie door sterke concurrentie. Niets mooiers dan dat dit proces met een stijgende lijn doorgaat.

 

Architectuur

Wat heb je als architect in dit circus te zoeken? Tot voor kort werd je nog scheef aangekeken als je op een borrel vertelde dat je de renovatie van woningbouw als architectonische opgave beschouwde. Streng genomen zijn de bureaus die dat in Nederland doen nog steeds op één hand te tellen. Het overgrote deel van architectenbureaus zet de eigen profilering op nummer 1. In de verbetering van bestaande woningen staat echter de profilering van de betreffende bewoner centraal.

Het is de kunst om daarbij het vak niet te verloochenen. Als je dat kunt heb je veel toe te voegen. Er is een rol weggelegd voor architecten die vergelijkbaar is met ontwerpers van consumentenproducten. Je kent ze meestal niet, en het is voor de consument ook volstrekt irrelevant hoe ze heten. Wen daar maar vast aan. Maar één ding is zeker: een goede ontwerper draagt door zijn werk substantieel bij aan het succes van het product. Hij kan daarmee goed geld verdienen en leuk werken. En als hij het vak beheerst, kan hij dat ook nog eens op een verantwoorde manier doen. Werk aan de winkel!

  

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels