blog

Wunderbaum schetst nieuwe ideeën over stad

Architectuur

Het huidige denken over de stad is ontoereikend. Als we de vragen op het spoor willen komen die ons in deze tijd van recessie een perspectief kunnen bieden, dan zijn nieuwe denkers nodig. Theatergezelschap Wunderbaum speelt bovenop de Hofbogen, de perrons van het voormalige treinstation Hofplein te Rotterdam, dat al enige tijd op een nieuwe bestemming wacht, de voorstelling “The New Forest. De komst van Xia”.

Wunderbaum schetst nieuwe ideeën over stad

“Blijft u voorlopig zitten, wat er ook gebeurt.” Met deze uitspraak begint een van de acteurs, gezeten tussen het publiek, de voorstelling. In de door ZUS (Zones Urbaines Sensibles) ontworpen arenaopstelling kun je alles zien en kan iedereen jou zien. De ruimte functioneert als panopticum en is heel intiem; je zit op het puntje van je stoel en bovenop de voorstelling en elkaar. De ruimte maakt het publiek tijdelijk tot een gemeenschap en verhoogt de betrokkenheid bij de voorstelling.

Opbouw gemeenschap

De acteurs maken één voor één hun opwachting in zwarte toga en met donkere bril. Na voorgesteld te zijn, buigen zij zich over wat nodig is om een gemeenschap op te bouwen. Als filosofen richten zij zich op het bestuur van de gemeenschap en nemen zij daarbij het algemeen belang als uitgangspunt. Met deze discussie over de stichting van een nieuwe nederzetting willen de acteurs niet minder dan de contouren van een nieuwe wereld schetsen.

Oorlog

De nieuwe gemeenschap bestaat aanvankelijk uit vijf mensen, maar wordt al snel uitgebreid om in de keten van behoeften te voorzien. Naast boeren zijn bijvoorbeeld ook ambachtslieden en doctoren nodig. Aangezien autarkie een onbereikbaar ideaal is, wordt handel ingesteld en daarmee handelaars en zeelui, enzovoort. Als meer land nodig is, stelt een van de filosofen voor dit van de buren te pikken. Hebzucht is de motor van groei, maar leidt onvermijdelijk tot oorlog, is de boodschap.

Kans

In het gedachtespel worden de modernisten, die nog een groot doel in het leven hebben (vooruitgang), geplaatst tegenover de postmodernisten, die zich tevreden stellen met het opdissen van kleine verhalen. Oplossing uit deze impasse is het metamodernisme: je maakt geen kans, maar je pakt hem.

Kinderspeelplaats

Wanneer de filosofen hun discussie verplaatsen naar de wet, bemoeit een van de toeschouwers zich met de voorstelling door te zeggen, dat hij op de Hofbogen een kinderspeelplaats wilde beginnen, maar dat je niet wilt weten in welke bureaucratisch moeras je dan belandt. Als de filosofen er na enige aarzeling op ingaan, ontdoet een hen zich van zijn pij om naakt door het denkbeeldige bos te rennen en naar de bomen te luisteren.

Verkiezingen

Zo meandert de discussie verder langs de kronkelpaden van het Westerse denken om uit te komen bij democratie. Na enig onderling beraad organiseren de filosofen op het toneel verkiezingen over wie de kaart mag lezen. De noodzaak te kiezen, leidt tot onderscheid, is de stelling. Conclusie: als je democratisch wilt kiezen, dan moet je loten.

Zonsopkomst

Op dat moment wordt de komst van Xia aangekondigd en zingt een deel van het publiek, naar later blijkt onderdeel van de voorstelling, over de gloed van de zonsopkomst. Direct daarna stroomt het de dansvloer op en verdwijnt het samen met de filosofen in de coulissen.

Opkomst Xia

Dan plotseling wijken de tribunes uit elkaar en wordt het publiek uit de intimiteit van de besloten ruimte gehaald en een wijde blik op de binnenstad van Rotterdam gegund. In de verte, helemaal aan het einde van het dak, staat Xia, een Chinees meisje dat de gehele wereld over is geweest en via Korea op de West-Kruiskade is beland.

Nieuwe ideeën over stad

Het decor van ZUS schakelt moeiteloos tussen de beslotenheid van de stad en de uitgestrektheid van de regio. Het is alsof de voorstelling wil zeggen dat we in een nieuwe tijd zijn beland en dat nieuwe ideeën over de hedendaagse stad nodig zijn. Ook voor de architectuur lijkt me dit een fantastische en uitdagende opgave.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels