blog

Spijtoptanten

Architectuur

Afgelopen weekeinde, gezeten op het strand met C., erg gelachen om het interview dat Bernard Hulsman in de NRC van afgelopen vrijdag afnam met hoogleraar Vincent van Rossum. Zo meent Van Rossum dat het boek ‘De nieuwe traditie’ geen subsidie kreeg van het Stimuleringfonds voor Architectuur, omdat dit fonds een politbureau van modernistische architectuur is. Tegelijkertijd doet Van Rossum de opzienbarende ontdekking dat het succes van de neotraditionele architectuur het gevolg is van de toegenomen marktwerking in de woningbouw. Je moet er maar opkomen.

Spijtoptanten

Van Rossum vindt daarom dat het Stimuleringsfonds moet worden afgeschaft. Het bestaat immers uit een elite die zichzelf subsidieert. Ook moeten volgens Van Rossum de woningbouwverenigingen worden afgeschaft. Als ik het goed begrijp is de crisis in de woningbouw zo’n beetje het gevolg van de verzelfstandiging van de corporaties in 1992. Ook dat is een geheel nieuw inzicht. De kranten zullen er vandaag ongetwijfeld vol van staan.

De rest van het interview besteden Hulsman en Van Rossum aan de twintigste eeuwse sloopwoede in Amsterdam. Renoveren en opknappen is in het algemeen beter dan slopen en nieuwbouw, stelt Van Rossum. De sloop van de Westelijke Tuinsteden acht hij al net zo onnodig als de voorgenomen sloop van de Jordaan, nu vijftig jaar geleden. De woningen in West behoren immers tot de beste die in Nederland ooit zijn gebouwd.

Het beeld dringt zich op van twee babyboomers die eens lekker tegen van alles en nog wat aanschoppen. Het mag natuurlijk. Toch wringt er iets. Want je kunt je niet aan de indruk onttrekken dat Van Rossum vooral misbaar maakt over het Fonds omdat hij inmiddels zelf buiten de subsidieboot is gevallen. Over de tijd dat hij zelf nog volop uit de subsidieruif pikte, hoor je hem niet.

Bovendien heeft de kritiek op het modernisme iets gemakkelijks: De blinde vlek uit de voorafgaande periode (het modernisme) wordt nu ingeruild voor een nieuwe blinde vlek, die van het traditionalisme. Maar feitelijk gezien verandert er weinig. Het beeld is nog steeds alom bepalend. De verklaring wordt nog steeds in economische motieven gezocht. Ze zijn nog steeds trouw aan het oude axioma dat de economie “in laatste instantie” de cultuur bepaalt.

Het is natuurlijk prettig om te weten dat denkbeelden van honderd jaar geleden in de huidige omstandigheden niet meer werken. Maar zijn er niet interessantere problemen om te bespreken?

Die vraag bleef knagen, daar op het strand in Kijkduin. De ontnuchtering kwam, toen C. me een artikel van Marjolein Februari in de Volkskrant van zaterdag liet lezen. Februari schrijft: “Helaas blijft het deze dagen bij het organiseren van rancune. Hoewel de economische situatie van ons vraagt dat we ijverig met de rest van de wereld gaan mee hollen, praat men in Europa niet hoorbaar over revolutionaire plannen voor de toekomst. Men betwist elkaar de dingen uit het verleden. Het gesprek gaat over oude religies, verworven rechten, ingenomen posities en vaststaande culturen.’

Marjolein Feburari besluit haar stuk met de oproep dat “we constructiever moeten zijn. Wij zijn namelijk het volk en dat schept een grote verantwoordelijkheid.” Dat geldt natuurlijk ook voor het Stimuleringsfonds.

 

Deze blog is op 22 april 2013 aangepast na mededeling van Bernard Hulsman dat hij zelf nooit subsidie heeft gekregen van het Stimuleringsfonds Architectuur.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels