blog

Richtinggevers voor Het Nieuwe Instituut

Architectuur

Als ‘richtinggevers’ voor de koers Het Nieuwe Instituut ziet Guus Beumer de deelnemers van de ‘Studio for Unsolicited Architecture, Design and E-culture’. Waar hem dat precies in zit, kon de kersverse directeur na afloop van de eindpresentaties op 21 maart j.l. niet aangeven. Hij kreeg slechts vijf minuten van de bijeenkomst mee, daarna verliet hij de zaal. Initiator van de Studio, Ole Bouman, was er wel van begin tot eind. Maar hij stelde zich, als oud-directeur van het NAi, terughoudend op.

Richtinggevers voor Het Nieuwe Instituut

 

 

Een beschouwend nawoord over wat de ‘Studio for Unsolicited Architecture, Design and E-culture’ concreet heeft opgeleverd en hoe nu verder wordt gegaan – met de Studio en met de drie projecten – was er niet. Daarmee doet de Studio zich te kort, al is het wellicht exemplarisch voor de fase waarin Het Nieuwe Instituut zich momenteel bevindt. De oorspronkelijke opzet was immers het begeleiden van “ontwerpend onderzoek waarvoor geen directe opdrachtgever beschikbaar is, maar die de potentie van een marktgericht voorstel in zich hebben”.

Bidboek als opstap naar een opdrachtgever

Op de site van het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie, die de subsidie voor de projecten verstrekte, lees ik tevens: “de uiteindelijke onderzoeksresultaten worden kenbaar gemaakt aan kennispartners en andere opdrachtgevers, met het doel de proposities tot daadwerkelijke opdrachten om te buigen”. Een mooie ambitie, maar past dit wel bij de opzet van een studio waar ongevraagd onderzoek wordt verricht? Het overhandigen van een bidboek aan een partij die het belang onderstreept en het project verder wil brengen, zou het proces van ongevraagd naar gevraagd moeten symboliseren.

Project 1: Leve de Krimp!

Alleen Studio Papaver gaf echter daadwerkelijk een bidboek van het project ‘Leve de Krimp!’aan een mogelijke opdrachtgever. Het project betreft een spelmethode die bewoners in krimpgebieden aanzet tot bewustwording over de effecten van krimp op hun dagelijks leven. Vervolgens zou het hun moeten aanjagen om zelf in actie te komen. Veel krimpprogramma’s richten zich op bestuurlijke lagen, maar die zijn al lang van doordrongen van de problematiek. Bewoners echter nog niet, terwijl zij in de eerste plaats kunnen zorgen voor een bepaalde leef- en woonkwaliteit.

  

 Erik van den Eijnden, ruimtelijk ontwerper bij het Ministerie van Infrastructuur en Milieu nam het bidboek van Zineb Seghrouchni en Anne Seghers in ontvangst. Anne ziet die rol van het Ministerie als volgt: “Studio Papaver zoekt naar partijen die het belang van ons project ‘Leve de Krimp!’ onderstrepen en die mee willen betalen aan een vervolg, waarin het spel eerst verder uitgewerkt wordt en vervolgens ook werkelijk uitgevoerd wordt. Of dit vervolgtraject via een opdrachtgeversrol moet plaatsvinden, is nog niet zeker. We denken eerder aan een coalitie van partijen, instellingen, nationale overheden en fondsen die dit vervolg financieel mogelijk maken en voor draagvlak zorgen. Maar uiteindelijk is een vervolg wel wat we uit het project willen halen.”

  

Project 2: Self Building Building

Het team van ‘Self Building Building‘ (bestaande uit Tomasz Jaskiewicz, Lilet Breddels, Alexander Zeh en Karen van der Moolen) gaf aan iedereen in de zaal een ansichtkaart met het webadres naar hun online ‘kookboek’, een creatieve interpretatie van het bidboek. De symboliek van het bidboek gaat hiermee verloren, want ongevraagd werden de kaarten ontvangen. Maar het project heeft als uitgangspunt om weldegelijk iets voor ons allemaal te betekenen, al zijn wij geen concrete opdrachtgevers.

De Fab Lab House is een zelfvoorzienende woning

 Lilet vertelt dat het team als hoger doel heeft de bestaande bouwpraktijk te veranderen, en daar heeft uiteindelijk iedereen wat aan. Voor een pilotproject in Amsterdam Noord dat een nieuwe methode voor zelfbouw onderzoekt, heeft Self Building Building overigens wel een opdrachtgever: een ondernemer die bezig is met het opzetten van een nieuw soort artist in residence-programma. Maar naast hem zijn nog meer committents nodig om het pilotproject gefinancierd te krijgen; wellicht een leverancier die zijn innovatieve product wil laten zien.

 

Project 3: Open Source City

 Mark van der Net van The Cloud Collective (TCC) presenteerde de ‘Open Source City’, een op open data gebaseerd online platform. Hij ontwikkelde dit samen met Gerjan Streng en Rick ten Doeschate.Tijdens de presentatie kwam het hele bidboek niet eens ter sprake, al heeft het team er wel een gemaakt. Volgens hem werkt het zoeken naar een mogelijke opdrachtgever met name in het geval van de Open Source City en de Self Building Building vooral belemmerend.

  

“Om iets te ontwikkelen dat tegendraads is, heb je een bepaalde vrijheid nodig. Wanneer je geld aanneemt van een opdrachtgever dan wordt er wat voor terug verwacht. Nu is het platform voor iedereen bereikbaar en kan iedereen snelle ruimtelijke claims en verbanden onderzoeken. Een opdrachtgever zou ervoor kunnen zorgen dat het platform niet meer zo ruimhartig is, zoals het nu is.”

Om het project verder te brengen gaat TCC dan ook opzoek naar publieke partijen die geloven in het idee, de publieke missie ondersteunen en de verdere ontwikkeling ervan willen sponsoren. Mark wil dit het liefst in de vorm van win-winsituaties doen, bijvoorbeeld in de ruil voor hosting toegang tot alle harde data. Dat het platform open blijft, is voor hem heel belangrijk omdat iedereen indirect heeft bijgedragen aan het onderzoek. Elke team kreeg immers €18.000,- subsidie.

  

Toekomst?

De vraag die opborrelt: wat is de toekomst van de Studio for Unsolicited Architecture, Design and E-culture nu Ole er niet meer is? Guus sprak mooie woorden, maar wat hij precies meeneemt van deze projecten is onduidelijk. Vooralsnog is de agenda van Het Nieuwe Instituut al maanden lang behoorlijk leeg.

Mark deed een interessante suggestie voor de publieke taak van het instituut waarbinnen de Studio een vanzelfsprekende plek krijgt: de publieke taak met nieuw elan vervullen, waarbij een lange termijn visie leidend is, die inzet op de ontwikkeling van community’s en kennis in plaats van op bereik in de vorm van meetbare resultaten, zoals bezoekersaantallen.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels