blog

Mijn vraag aan Rem

Architectuur

Een paar weken geleden zag ik op crowdfunding platform Kickstarter een bijzonder project voorbijkomen. Tomas Koolhaas, de zoon van mijn ‘held’ Rem Koolhaas, vroeg financiële steun voor het maken van zijn documentaire REM. In mijn studietijd in Delft had Rem Koolhaas een zekere mythische status, en in de afgelopen jaren kwam is dat niet veel minder geworden. Rem Koolhaas is natuurlijk helemaal geen goede architect, soms is hij zelfs behoorlijk slecht. Maar zijn (en natuurlijk OMA en AMO’s) enorme conceptuele kracht, passie voor innovatie en trends en het ter discussie blijven stellen van bestaande architectuur opvattingen, maken hem tot een enorme held voor mij.

Koolhaas was in de jaren negentig allang vertrokken als professor van de Faculteit Bouwkunde toen ik in Delft kwam studeren. Dit vanwege enorme meningsverschillen over zijn visie op architectuur en onderwijs. Zijn populariteit werd er niet minder om. Een rebel was het, en als Koolhaas al tijd had om de faculteit aan te doen voor een INDESEM of Stylos-lezing dan barstte zaal A van de faculteit uit zijn voegen. Rem gaf wervelende shows en was altijd weergaloos.

Als een student aan het eind van een lezing een vraag stelde, nam Koolhaas altijd ruim de tijd om de vraag te beantwoorden en zijn visie op architectuur en het vakgebied uit de doeken te doen. Maar wanneer een bouwkundedocent een vraag stelde, dan gebeurde er iets heel anders. ‘Wat een stomme vraag stelt u’, zei Koolhaas dan, en zonder antwoord te geven verliet hij de zaal. En dus werd Rem onze held. Ook wij waren klaar met onze vastgeroeste docenten en Koolhaas werd onze ambassadeur.

 

Mystiek

Na mijn afstuderen bleef de mystiek rondom Koolhaas bestaan. De Rotterdam, de recent opgeleverde nieuwe verticale stad in Rotterdam, was de afgelopen jaren zowel thuis als tijdens werkuren regelmatig onderwerp van gesprek. Eén van de mooiere verhalen hoorde ik thuis over een belangrijke presentatie van OMA aan opdrachtgever MAB. Toen de pas gelijmde maquette door een stagiair de vergaderzaal in werd gedragen viel deze prompt in elkaar. Koolhaas ontplofte van zoveel domheid en liep stampvoetend weg, de opdrachtgever vertwijfeld achterlatend. Bij één van de openingsfeestjes van De Rotterdam werd het verhaal bevestigd door een van de oud-werknemer van OMA die er in die werkte. Helaas kon ook hij niet achterhalen wat er van deze stagiair geworden is.

 

Conceptueel ontwerpen

In 2005 ging ik bij IPMMC Vastgoed werken. Samen met mijn studievrienden Daan Roggeveen en Martijn Blom bedacht ik concepten voor vastgoedprojecten. Het waren de hoogtijdagen van de Nederlandse projectontwikkeling, een paar jaar voor het begin van de huidige crisis. We gebruikten veel referentiebeelden van architecten. Er zat altijd wel een project van Koolhaas tussen. Zijn plannen voor het stadhuis van Den Haag waren voor ons een klassieker, evenals de bibliotheek in Jussieu of de particuliere woning in Bordeaux. Deze oude ontwerpen van OMA zijn op conceptueel niveau briljant. De ‘rebel’ Koolhaas, die ons op de faculteit al fascineerde, inspireerde ons ook in de praktijk.

 

Tentoonstelling

In 2006 werden in Kunstencentrum Stroom in Den Haag OMA’s Haagse projecten (o.a. Prins Clausplein, Binckhorst, Julianaplein, Het Souterrain) verzameld in een fraaie tentoonstelling. Onder aanvoering van de toenmalige stadsstedenbouwer en Koolhaas-fan Maarten Schmitt werd Floris van Alkemade gevraagd om OMA’s plannen in de hofstad toe te lichten. Hoogtepunt waren de verhalen van de Haagse journalist Casper Postmaa. Ooit kreeg hij in Lille een rondleiding van Rem Koolhaas. Toen beide heren op een hoog punt op de projectlocatie van Euralille stonden, legde Koolhaas fijntjes uit wat er allemaal bedacht en ontwikkeld was. Zonder enige gene en grootheidszin zei Koolhaas: ’Maar Casper, realiseer je je wel dat alles wat je hier ziet van mij is?’ Toen ze vervolgens samen in de TGV stapten terug naar Nederland kreeg de trein flinke vertraging. Koolhaas was diep ongelukkig: al zijn afspraken liepen in het honderd! Maar Postmaa was enorm blij. Hij had de onbereikbare Koolhaas ineens een paar uur voor zichzelf!

 

Film

Tomas Koolhaas is al een tijd geleden begonnen een film over zijn vader te maken. De previews van de film, REM genaamd, beloven een donkere, op Anton Corbijns film- en fotografiestijl geïnspireerde documentaire. Lange tijd bleef het stil rondom de film, totdat twee weken geleden op Kickstarter gevraagd werd de laatste 30.000 dollar voor het afmaken van de film, te funden. En zo is de film een ‘crowdfunding’-project geworden Voor je financiële steun krijg je, afhankelijk van de hoogte van het bedrag, iets terug. Je kunt met 10 dollar de film steunen, maar tegenover grotere bedragen staan interessantere beloningen. De mooiste optie is wat mij betreft de 500 dollar keuze. Dan mag je namelijk een vraag stellen aan Rem Koolhaas! 

Het heeft me wat gekost maar nu kan ik eindelijk doen wat ik als student in zaal A niet durfde: meneer Koolhaas een vraag stellen! Alleen: welke vraag ga ik stellen? Ga ik op zoek naar de ultieme vraag in de trant van ‘waar gaat de wereld naar toe, of ‘wat is uw voorspelling over het einde van de crisis’? Of hou ik het eenvoudig of heel persoonlijk?

Ik weet het nog niet, en ga daar ga ik de komende twee weken eens rustig over nadenken. Mocht je nog een briljante vraag hebben, schroom niet om me te mailen. Maar je kunt natuurlijk ook zelf een stukje funding doen!

Rico Zweers

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels