blog

Duurzaam in Duiven met Rau

Architectuur

Na een reis van ruim 2,5 uur, zet de buschauffeur me bij industrieterrein Nieuwgraaf in Duiven uit de bus. Op de één of andere manier besluit mijn telefoon dat hij geen bereik meer heeft en natuurlijk kan ik zonder de google-maps app de weg naar de gebouwen van Liander niet vinden. Gelukkig blijkt het niet heel lastig en na een kwartier door de ijzige kou over het terrein te hebben gelopen, stap ik samen met nog enkele andere mensen, de bouwkeet binnen waar een kleine persvoorlichting is georganiseerd betreffende een van de meest spannende transformatieprocessen op dit moment in Nederland.

Duurzaam in Duiven met Rau

Een consortium bestaande uit RAU architecten, VolkerWessels,Boele&vanEesteren, Innax, Fokkema&Partner, Kuiper Compagnons, Van Rossum Raadgevende Ingenieurs en Turntoo is in Duiven bezig met de transformatie van vijf bestaande gebouwen van netwerkbedrijf Liander. Het nieuwe complex moet ruimte bieden voor 1550 werknemers en zal extreem duurzaam en energiepositief worden.

Primeur in bouwwereld
Lichtelijk overweldigd door de kritische vragen die de andere genodigden afvuren luister ik aandachtig naar de sprekers Paul Wentink (Liander), Onno Dwars (VolkerWessels Vastgoed) en Thomas Rau (RAU architecten). Alle drie concluderen zij hetzelfde: De vernieuwde huisvesting van Liander in Duiven is zowel in gebouw als proces een primeur in de bouwwereld.

Proces in plaats van product
Thomas Rau is heel duidelijk. Liander heeft een positie ingenomen die geen enkele opdrachtgever ooit eerder aan heeft durven nemen. Bij de aanbesteding van het project in het najaar van 2011 vroeg ze consortia om de vijf gebouwen van de vestiging in Duiven te transformeren naar een geïntegreerd energieopleverend en extreem duurzaam complex. Met deze houding vraagt Liander niet om een product, maar om een proces volgens Rau. Niet alleen van het gebouw wordt een innovatieve en duurzame houding geëist, maar ook van alle partijen die betrokken worden bij de bouw. Zo omvat het ontwerp uiteindelijk niet een gebouw, maar een ruimtelijk platform waar de innovatie van de toekomst mogelijk is.

DBMO
Het contract wat Liander van het winnende consortium verlangde, is een zogenoemd DBMO (Design Build Maintain Operate) contract voor 15 jaar. Het consortium is daarbij niet alleen verantwoordelijk voor het ontwerp, maar ook voor de bouw en het beheer van het gebouw. Dit contract heeft er uiteindelijk in geresulteerd dat alle betrokken partijen 15 jaar lang verantwoordelijk zijn voor het product en de kwaliteit die zij leveren. Tevens betekent dit dat het consortium inspraak heeft in het gedrag van de gebruiker, Liander. Het consortium heeft invloed op de apparatuur die het bedrijf gaat gebruiken en mag van het bedrijf eisen dat deze apparatuur op een energiezuinige manier gebruikt wordt. Dus niet alleen van de huidige betrokken partijen wordt veel gevraagd, maar ook van alle medewerkers van Liander.

Op de bouwplaats
Vervolgens neemt Frans Wielemaker, projectleider vanuit BoelevanEesteren ons mee de bouwplaats op. Het eerste wat iedereen opvalt is de verzameling toiletten en wasbakken die pontificaal in zicht liggen. Dat deze er nog liggen en niet zijn weggegooid is tekenend voor het project. Niet alleen het uiteindelijke product maar het gehele proces is duurzaam. Alles wat uit de oudbouw nog bruikbaar was, zal in de nieuwbouw worden hergebruikt. ‘Als iets goed is, gooi je het niet weg en die toiletten zijn nog prima’ aldus Wielemaker.

  

Hergebruik
Verder de bouwplaats op, blijkt dat de bouw gestaag vordert. ‘Bouwen kost tijd en geld, dus we werken efficiënt en in een hoog tempo’. De vijf bestaande gebouwen zijn grotendeels gestript tot op hun constructie. Ze worden voorzien van een gevel die bestaat uit ruim 1840 kuub sloophout. In totaal bestaat het complex straks voor ongeveer 85% uit hergebruikte materialen. Zo zal het gruis van de oude gevel tijdens de afbouw gebruikt worden voor het omliggende terrein en worden meubels gemaakt van de oude deuren. Circulariteit en hergebruik zijn termen die tijdens de rondleiding meerdere malen vallen.

  

Afval
Natuurlijk kan niet alles hergebruikt worden. Ook op deze superzuinige bouwplaats is sprake van afval. BoelevanEesteren zorgt echter voor een specifieke afvalscheiding. Ze heeft voor bijna alle soorten afval een nieuwe functie geworden. Ter voorbeeld worden de folies die om de aangevoerde materialen heen zitten, na gebruik verzameld en naar een verwerker gebracht die ze verwerkt tot nieuwe kunststoffen.

Dak als verbindende factor
Naast de circulaire houding van het proces, biedt het ontwerp ook ruimte aan innovaties. Zo zal er over de vijf gebouwen een dak van 6500 m2 worden geplaatst, dat ruim één miljoen kilo weegt. Door het dak wordt de huidige buitenruimte tussen de gebouwen binnenruimte en ontstaat een groot atrium. Zo wordt de onderlinge relatie tussen de losse gebouwen benadrukt. Het dak op zich is een hele innovatie. De vormgeving van het geheel zorgt voor een goede luchtcirculatie. De hoeveelheid lucht in het dak zorgt voor de hoeveelheid daglicht die binnen kan komen. Zo kan op een relatief simpele manier het gebruik van elektrisch licht gestuurd worden. 

  

Ambitie
Na bijna een uur over de bouwplaats te hebben gelopen, in veel te grote laarzen met stalen neuzen en een charmante witte bouwhelm, heeft iedereen genoeg gezien en zijn alle brandende vragen gesteld. Met mijn eigen schoenen, zonder bouwhelm en zonder google-maps app ga ik weer op zoek naar een bushalte.
Onderweg naar huis realiseer ik me hoe inspirerend dit project is voor de bouwwereld. Van alle betrokken partijen wordt een innovatieve en verantwoordelijke houding verwacht voor de kwaliteit die ze leveren. Het proces streeft naar duurzaamheid op lange termijn en voert dit tot op detail door in het bouwproces. Ook voor toekomstige bouwprocessen zie ik dit als een prachtige ambitie.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels