blog

IJburg 46C

Architectuur

Afgelopen vrijdag bezocht ik samen met stagiaire Marieke de Vries en de Eindhovense blogger Jan van Vlerken woongebouw IJburg 46C van Mike Korth en Gus Tielens. Deze Amsterdamse wijk is weliswaar een Vinexlocatie, maar de ingreep is allerminst een invuloefening. Door het gesloten bouwblok niet af te sluiten, maar een woongebouw met een verhoogd plein te maken, is een project met allure ontstaan.

IJburg 46C

Het wonen krijgt dankzij deze buitenruimte een grote kwaliteit. We waren zeer onder de indruk van het gebouw, in het bijzonder door de relaties die het blok met de context onderhoudt: vanaf het verhoogde plein naar de verte van water, zand en wind, maar ook vanuit de entree naar de parkeergarage. Bouwen in de stad gaat per definitie over dit soort zaken.

Woningbouwtraditie

Nederland kent een krachtige woningbouwtraditie en dit gebouw levert daar een fikse bijdrage aan. Zoals we nu bijna dagelijks in de krant kunnen lezen, is in de huidige omstandigheden dit soort ingrepen uitgesloten. Wat de redenen daarvan ook zijn, het zou toch wel heel treurig zijn als dit niveau nu of in de toekomst niet meer haalbaar is.

Malaise

Overal overheerst het gevoel dat het slecht gaat. Ook op de Bouwbeurs te Utrecht, een week eerder, was me al opgevallen hoe somber iedereen is. Mensen komen niet los uit hun gevoel van malaise. Het heeft er veel van weg dat we elkaar collectief de put in praten. Het is zeker niet het enige, maar wel een belangrijk onderdeel van wat we de crisis zijn gaan noemen.

Jagten

Een kleine rondgang leert dat het niet gemakkelijk is om je hieruit los te maken. Je kunt het vergelijken met het jongetje dat op school wordt gepest of met de man in de Deense film ‘Jagten’ die ten onrechte wordt beschuldigd van incest. Als het pesten eenmaal is begonnen, is het moeilijk dit te stoppen.

Onschuld

Onwillekeurig moest ik denken aan het verhaal ‘De stilte’ van de Japanse schrijver Haruki Murakami, dat ik onlangs las. Een schooljongen wordt er ten onrechte van beschuldigd een aandeel te hebben gehad in de zelfmoord van een medeleerling. Iedereen gaat hem mijden, niemand gelooft nog in zijn onschuld.

Het leven zelf

Maar anders dan in ‘Jagten’ slaagt hij er wel in te ontsnappen. Dat gebeurt als hij op een dag zijn klasgenoot Aoki, de aanstichter van dit alles, bij toeval in de trein tegenkomt. “Ik mag dit niet verliezen, dacht ik. Niet dat ik het van Aoki wilde winnen. Nee, ik mocht het niet van het leven zelf verliezen.” Om daar later aan toe te voegen: “Wat me werkelijk angst inboezemt zijn de idioten die de praatjes van lui als Aoki zonder meer slikken. (…) Het zal geen moment bij ze opkomen dat ze het wel eens bij het verkeerde eind kunnen hebben. Hoe afschuwelijk het resultaat ook is, zij hebben het nooit gedaan.”

Goede basis

Valt het huidige crisisgevoel te doorbreken? Veel zou al zijn gewonnen, als we blij zouden zijn met alles wat ons toekomt. Maar wat vooral zou helpen is als we dat wat dienstbaar is aan de opgave of het project, weer weten te onderscheiden van dat wat persoonlijk of specifiek is. Op dat laatste is de afgelopen twintig jaar steeds meer de nadruk komen te liggen. Nu komt het erop aan de basis weer goed te krijgen.

Alleen zo is het straks misschien weer mogelijk om woongebouwen als IJburg 46c te bouwen.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels