blog

Van solist tot teamspeler

Architectuur

“Initiatief wordt altijd beloond”, stelde Jurgen van der Ploeg van Faro Architecten op Meet de Architect, een bijeenkomst die wij gisteren belegden tijdens de introductieweek op de TU Delft. Het ondernemerschap in de architectuur floreert als nooit te voren. Wil je ondernemen, dan moet je lezen. Ondernemen vergt immers inzicht, de bereidheid te innoveren, inlevingsvermogen en persoonlijke effectiviteit. Een vakblad als de Architect is daarom onmisbaar voor iedere ondernemende architect.

Van solist tot teamspeler

Voordat je echt begint aan je studie bouwkunde, maak je de introductieweek mee. Onwennig beland je in een jou onbekende stad waar je je medestudenten leert kennen en waar architecten, docenten en redacteuren vertellen over de studie, het vak en de beroepspraktijk. Uit wat wordt verteld tijdens deze bijeenkomsten, laat zich een minigeschiedenis van de architectuur afleiden.

Overzichtelijke loopbaan

Toen je in de jaren zeventig ging studeren, lag alles redelijk vast. Bij de introductiebijeenkomst hoorde je dat je na je afstuderen bij een bureau werk zou vinden, ontwerper zou worden, drieduizend gulden zou gaan verdienen en van tijd tot tijd een stap in je carrière zou maken. Je loopbaan was zodanig gesegmenteerd, dat ze overzichtelijk was en weinig reden bood tot zorg.

Rond 1980 was dit pad opeens afgesneden. Door de huizencrisis die in die tijd woedde, moesten veel architectenbureaus inkrimpen en verdwenen sommige zelfs van de aardbodem. Voor pas afgestudeerden zat er weinig anders op dan een eigen bedrijf te beginnen. Met de deregulering van de markten en afzetgebieden werd architectuur een vrij beroep. Het ontwerp kwam voorop te staan. De Nederlandse architectuur ging een gewisse bloeitijd tegemoet en Rem Koolhaas legde de basis voor wat later Superdutch is genoemd.

Activistischer

Nu wordt weer een ander verhaal verteld. Dat bleek gisteren tijdens de introductiebijeenkomst die we in het snikhete Cultuurcentrum van de TU Delft organiseerden voor aankomende eerstejaarsstudenten. Tijdens dit evenement brachten we het recente themanummer over ondernemerschap tot leven. De architecten die in dit nummer door de redactie naar voren zijn gehaald, discussieerden met elkaar over hoe ondernemend een architect is en moet zijn.

In deze discussie lopen twee verhalen door elkaar heen. Wat zijn toekomstperspectieven voor architecten in een land waar de ergste economische crisis sinds tijden heerst? Maar ook: wat zijn de kansen straks voor architecten? We zien dat architecten nieuwe gebieden ontdekken, bijvoorbeeld door private ontwikkeling van nieuwbouw naar renovatie te sturen. Verder kun je denken aan herontwikkeling. Wat kunnen we doen met leegstaande kantoorgebouwen en winkels? Tevens zien we dat architecten activistischer worden, bijvoorbeeld wat betreft duurzaamheid. Rode draad in dit alles is het ondernemerschap.

Breed palet aan benaderingen

De verhalen die Anja Dirks, Victor de Leeuw, Alex Letterboer, Jurgen van der Ploeg en Leon Teunissen gisteren vertelden, leverden een breed palet aan benaderingen op. Toch waren bij alle verschillen de contouren van een nieuw type architect te ontwaren die ik als volgt zou samenvatten.

1. Sommige architecten maken de keuze breder te gaan werken, door bijvoorbeeld ontwikkelaar te worden, terwijl anderen juist vasthouden aan hun profiel als ontwerper. Eerstgenoemde ontwerpers ontwikkelen en bouwen. Ze kijken hoe ze iets voor elkaar krijgen door het mede zelf te organiseren. In deze bureaus wordt heel breed gewerkt. De bureaus die kiezen voor de rol van ontwerper, specialiseren zich juist en kiezen op basis van dit specialisme voor expansie op verschillende markten.

2. Voor een ondernemende architect is het verdienen van geld vooral van belang om de continuïteit van zijn bureau te garanderen. Wat uit de presentaties van de architecten echter ook bleek, is dat dit niet het belangrijkste is. Je kunt alleen ondernemer zijn, als je dit met hart en ziel doet. Ondernemende architecten hebben een doel waar ze naar toe werken; ze willen de wereld daadwerkelijk verbeteren en zijn op zoek naar het bieden van toegevoegde waarde.

3. Voor de architecten die gisteren in Delft acte de présence gaven en het opkomende ondernemerschap in de architectuur belichamen, is het creëren van levensbelang. Het maken van dingen is echter een combinatie van heel veel factoren. Bovendien speel je als ontwerper tegenwoordig steeds een andere rol in het proces. De opgave kan een ontwerp zijn, maar ook de vraag of je het voor elkaar krijgt. Ondernemende architecten zijn dan ook per definitie samenspelers, die het heerlijk vinden om met de opdrachtgever en andere partijen in het bouwproces te communiceren.

Voor meer informatie en achtergrond, zie het themanummer van de Architect over ondernemerschap, juli-augustus 2012

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels