blog

Gemeenplaats

Architectuur

Ik had het kunnen weten. De typografie van David Chipperfields Architectuurbiënnale is ontleend aan de straataanduidingen in Venetië. Eind juni was ik kort in deze stad om de tentoonstelling ‘Teatri’ over de theaterontwerpen van Aldo Rossi te bekijken.

Gemeenplaats

 

 

 

De Architectuurbiënnale werd overal al aangekondigd met witte plakkaten waarop in grote blauwe kistletters ‘Common Ground’ stond. Dat contrasteerde mooi met de plaatsnamen rondom het Canal Grande. Deze zijn met verf aangebracht, provisorisch van een blauw kader voorzien en doorgaans flink verweerd. Het brengt het thema van de Architectuurbiënnale precies daar waar het beoogt te zijn, in het alledaagse publieke domein.

Gedeelde inspanningen

Met zijn thema neemt Chipperfield afstand van de persoonlijkheidscultuur die de architectuur zo sterk in zijn greep heeft gekregen. Hij presenteert architectuur als een product van gedeelde inspanningen, ideeën en ambities. Chipperfield heeft het niet over Commonplace, de letterlijke vertaling van Common Ground is Gemeenplaats. Het Engelse woord ´ground´ heeft veel bijbetekenissen en wordt bijvoorbeeld ook als plaatsaanduiding gebruikt. Ik stelde mij het logo met het woord Gemeenplaats voor een blauw Nederlands straatnaambord met witte letters.

Lakerlopen Eindhoven

De architectuur als gemeenplaats, opeens vielen mijn voorgenomen bijdrage aan de Architectuurbiënnale op zijn plek. Ik twijfelde enige tijd over het materiaal om ons stadsvernieuwingsproject voor Lakerlopen in Eindhoven te presenteren. Karakteristiek aan de gemeenplaats is dat de oorspronkelijke betekenissen onduidelijk zijn geworden door langdurig gebruik.

Lakerlopen is een conventioneel project met voornamelijk doorzonwoningen. Ik besloot de beelden bijna tot vervelens toe te herhalen, maar ze steeds uit een iets ander perspectief te presenteren. Hetzelfde huis wordt getoond als foto, als balsa maquette, als werktekening, als onderwerp van vrije grafiek en tenslotte als een product dat wortelt in een langere Europese woontraditie.

De gemeenplaats is in zijn gunstigste betekenis een daad van cultureel handelen. Het gaat daarbij om het steeds opnieuw zoeken naar de actuele inhoud van zaken die maatschappelijk bekend en acceptabel zijn. Ik geloof dat architectuur alleen in die beperkte zin progressief kan zijn.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels