blog

Mobiliteit & infrastructuur als architectonische opgave

Architectuur

Bottom up is de afgelopen periode een sleutelwoord in tal van architectonische en stedebouwkundige discussies geworden. Vraaggericht ontwikkelen is zo’n ander wachtwoord dat je moet kennen om mee te kunnen doen in debatten en discussies.

Mobiliteit & infrastructuur als architectonische opgave

 

Daarom is het zo’n verrassing dat het New Yorkse architectenbureau Höweler + Yoon Architecture afgelopen week in Istanbul is uitgeroepen tot winnaar van de Audi Urban Future Award 2012 met het project Boswash. Ook de laureaat zelf kon zijn tranen amper bedwingen. De emoties liepen hoog op na maanden van hard werken.

Dat de jury onder leiding van bottom up pleitbezorger John Thackara juist dit top down-voorstel bekroonde en niet de bottom up-voorstellen uit Istanbul en Mumbai, dat had bijna niemand verwacht.

Mobiliteit platform

Boswash is een studie naar de mobiliteit, communicatie en economie in de regio die zich uitstrekt van Boston naar Washington, waar 53 miljoen mensen wonen en waar een derde van het nationale inkomen wordt verdiend. Boswash is een almaar verder uitdijend netwerk van voorsteden en wegen, dat in de jaren zestig is ‘ontdekt’ door de geograaf Jean Gottmann.

 Audi 

Gottmann verbond er de naam Megalopolis aan. Inmiddels heeft de Megalopolis zijn exotische betekenis verloren en is ze een dagelijkse werkelijkheid geworden voor tachtig procent van de Amerikaanse bevolking.

Door een gebrek aan investeringen is de infrastructuur van Boswash in verval. Symptoom hiervan is de brug van de snelweg over de Mississippi River in Minneapolis (Minnesota) die vijf jaar geleden in de spits plotseling instortte en die dertien mensen het leven kostte. Dit infrastructurele netwerk van wegen, bruggen en sporen is grondig aan vernieuwing toe en de architect onderzocht hoe dit het beste kan gebeuren.

De architect komt met het voorstel voor een platform en een operationeel systeem diende mobiliteit in goede banen moeten leiden, Shareway genoemd. Het platform structureert de relaties tussen eigendom en toegankelijkheid (access) opnieuw. Dit moet het mogelijk maken dat mensen voor hun verplaatsingen gebruik kunnen maken van efficiënte netwerken, zonder dat ze noodzakelijk auto’s of huizen hoeven te bezitten.

Het voorstel borduurt voort op het winnende plan van Jurgen Mayer H. uit de vorige editie van deze prijsvraag. Door de fysieke infrastructuur te combineren met slimme digitale netwerken, kunnen de structuren van steden worden hervormd en aangepast.

Een voorbeeld hiervan is de Shareway Bundle die te beschouwen is als een retrofit van de befaamde Amerikaanse snelweg. Deze bundeling bestaat uit een multimodaal transportsysteem dat op de bestaande infrastructuur voortbouwt. Het verzorgt onder meer high speed transit en het vergemakkelijkt de uitwisseling tussen verschillende verkeerssoorten.

 Audi 

Jaren zestig

Shareway is een indrukwekkend voorstel dat herinneringen ophaalt aan de grootse en meeslepende voorstellen op dit terrein uit de jaren zestig door uiteenlopende groepen en personen als Archigram, Smithsons, Price en de metabolisten.

Desgevraagd verklaarde Höweler de tekeningen uit die tijd op de muren van zijn bureau te hebben hangen. Dankzij de computer kunnen we een grotere complexiteit aan en dat maakt deze toen als utopisch ingeschatte plannen plotseling veel meer uitvoerbaar dan destijds is gedacht.

De jury was in ieder geval enthousiast en roemde de vernieuwende sociale en technische kanten van het project, gebaseerd op uitgebreide onderzoeken en analyses die Höweler + Yoon Architecture de afgelopen jaren verrichtte. Ze waardeerde Boswash als het meest geslaagde antwoord op het prijsvraagprogramma. Ook onderkende de jury dat Boswash de potentie van realisatie in zich draagt. De kracht van dit project zit hem voor een groot deel in de architectonische kwaliteit die Höweler + Yoon Architecture heeft weten te bereiken.

Jurgen Mayer H

 Het winnende plan van Jurgen Mayer H. uit 2010.

Lessen

Het voorstel bevestigt wat we enkele jaren geleden al eens vaststelden (de Architect september 2008), namelijk dat de ontwerpcultuur in New York zijn vitaliteit heeft herwonnen, mede dankzij het stedelijke beleid van burgermeester Michael Bloomberg en wethouder Amanda Burden.

Het toont ook aan dat mobiliteit een kwestie is waarin het bottom up perspectief op zijn minst moet worden gecompleteerd door een topdown perspectief.

Ten slotte werp het licht op de huidige stedebouwkundige discussies hier te lande. De bestuurlijke crisis in zulke uiteenlopende steden als Groningen en Utrecht, een gevolg van de in deze gemeenten vastgelopen tramplannen, maakt duidelijk dat de Nederlandse stedebouw het nodige zou kunnen leren van de in Istanbul gepresenteerde projecten.

 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels