blog

OMA Progress: zien en gezien worden

Architectuur

“I like to build universes who do fall apart”, valt te lezen op het openingspaneel van de OMA Progress tentoonstelling in de Londense Barbican. Het citaat is afkomstig van Philippe Dick, de SF-schrijver die niet toevallig ook centraal staat in een andere grote tentoonstelling die nu in Londen draait en die het postmodernisme in de jaren 70-90 van de vorige eeuw tot onderwerp heeft. Inderdaad, precies de periode waarin de opkomst van OMA als architectonische supermacht begint.

OMA Progress: zien en gezien worden

Het citaat van Philippe Dick vormt het uitgangspunt van de tentoonstelling die is samengesteld door het Brusselse collectief Rotor, maar komt ook dicht in de buurt van wat het leidende beginsel van OMA is. OMA Progress viert de tabula rasa, maar in de tentoonstelling zelf komt de nostalgie naar deze toestand herhaaldelijk aan de oppervlakte in het getoonde werk. Al in het openingsdeel houdt OMA haar publiek voor dat “the world is running out of places where it can start over”.

De tentoonstelling kent niet de gebruikelijke opzet van een architectuurtentoonstelling. Koolhaas verklaarde op de opening geen retrospectief te willen. Het Belgische collectief Rotor dat is uitgenodigd de tentoonstelling te maken, belicht dan ook niet het gemaakte werk en de chronologie ervan, maar de praktijk van het bureau. Het resultaat is een portret dat wordt geschetst aan de hand van tekeningen, modellen en renders, maar ook in “gevonden materiaal”, zoals de (gecensureerde) correspondentie met opdrachtgevers en de paniekerige powerpoints van de managing director na het uitbreken van de kredietcrisis van 2008.

 OMA Progress 

Het geheel bestaat uit drie delen. Het publieke deel van de tentoonstelling opent met ferme slogans op wallpapers:
* ”A building is no longer an issue of architecture, but of a strategy”.
* ”Experience means always something disagreable as opposed to the innocence of illusions”.
* ”Foam manifests the most radical redefinition of surface and material”.
* ”The European Union will be recorded as one of history’s quietest revolutions”.

Voor wie vertrouwd is met Koolhaas werk, zullen deze slogans vast bekend voorkomen. Ze zijn al langer geleden geformuleerd en vormen een vast onderdeel van het repertoire.

Hoogtepunt in het tweede deel is een ruwe sequentie van beelden, afkomstig van de servers van OMA. De bijna 3,5 miljoen beelden flitsen zo snel voorbij, dat je ze amper kunt opnemen. Om ze allemaal te zien zou je 48 uur nodig hebben.

Uit dit bombardement aan gegevens zijn de leden van Rotor in het derde deel erin geslaagd een aantal plots uit OMA’s praktijk te destilleren. Ze vertellen “revealing and often surprising stories about OMA’s unprecedented and intuitive ways of working”. Omdat geen enkel project hetzelfde is en het procesmeestal uniek is, gaat Rotor te werk zoals onderzoekers op de plek van een misdaad. Een goed gekozen analogie, want zoals bekend is: “every crime scene (is) unique and the only thing consistent about crime scenes (is) their inconsistency”.

De op de bovenverdieping ingerichte zalen doen dan ook nog het meeste denken aan de afleveringen van CSI: NY. Deze serie staat bekend om zijn ongewone camerahoeken, montagetechnieken en grafische weergaven van bijvoorbeeld de baan van een kogel en de schade die dat aanricht aan organen. Op eenzelfde verfrissende wijze belicht Rotor OMA’s praktijk.

OMA Progress is daarmee een opmerkelijke tentoonstelling. Als het gaat om nieuwe ideeën, stelt ze teleur. De overvloed aan beelden is zo groot dat het nauwelijks mogelijk is van deze kennis te nemen. Daarbij komt dat het verboden is foto’s te maken en dat dit verbod op de tentoonstelling actief wordt gehandhaafd.

Het verrassende zit vooral in de manier waarop Rotor de gerecyclede stellingen en ideeën laat zien. De tentoonstelling herbevestigt de reputatie van OMA als mondiale architectuurfirma en vormt een schakel in het verdedigen van haar marktaandeel in met name die landen in de wereld, die op groei en ontwikkeling zijn gericht. Ze toont op welke inventieve wijze de zakelijke continuïteit van een miljoenenbedrijf veilig kan worden gesteld. Ze toont aan dat je zien en gezien moet worden en dat je dit steeds weer en meer moet bevechten.

Blog Filmpje

Klik hier voor het interview van Rem Koolhaas at OMA/Progress at the Barbican from Dezeen on Vimeo.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels