blog

Binnenstedelijk bouwen en het nieuwe normale

Architectuur

Afgelopen zomer overleed mijn moeder en verbleef ik enige tijd in het dorp waar ik mijn jeugd doorbracht, Ridderkerk. Vroeger werd daar het geld verdiend met vlasteelt en scheepsbouw. Zoals bekend raakten beide bedrijfstakken vanaf de jaren zeventig flink in het slop. Minders bekend is dat de overheid in die tijd veel geld stak in deze industrieën, in een poging de concurrentie uit de lage lonen landen het hoofd te bieden.

Binnenstedelijk bouwen en het nieuwe normale

 

Wie nu het zuidelijke deel van Zuid Holland doorkruist kan vaststellen dat het weggegooid geld is geweest. Op enkele gespecialiseerde werven na, vind je tussen Rotterdam en Gorinchem nauwelijks nog sporen van deze eens zo bloeiende bedrijfstak. Waar vroeger werven en scheepskranen het beeld domineerden, resteren nu gesloten bedrijfshallen en postmoderne woningbouwcomplexen in de steigers. Veel heeft het dus niet geholpen. Hoogstens is de teloorgang opgehouden en zijn de gevolgen daarmee verzacht.

Ook tijdens de huidige schuldencrisis bestaat de indruk dat het geld wordt uitgegeven aan activiteiten die niet meer de toekomst hebben. Daarnaast verdwijnt veel geld in de bodemloze put van landen die te veel uitgeven en te weinig verdienen. Kan het geld niet beter worden gestoken in wat in de komende periode het “nieuwe normale” zal worden? Een zo ja, wat is dat dan?

Hamburg Impressie van de nieuwe concerthal in Hamburg, een ontwerp van Herzog & de Meuron

Dit is wat er volgens mij gaat gebeuren. Komende jaren zullen meer mensen in stedelijke gebieden wonen dan op het platteland. We zien in de stad de opkomst van nieuwe activiteiten en energieën die gericht zijn op het aanpassen en opruimen van de oude structuren, erfgenamen van een voorbij tijdperk. Dit zorgt voor een nieuwe demografie in de stad: ik denk aan de opkomst van creatieve klassen en als de economie weer aantrekt, aan ouders waarvan de kinderen en het huis hebben verlaten (de zogenoemde empty nesters) en die in de stad een nieuw bestaan gaan opbouwen. Daarnaast zal in de stad een geheel nieuwe generatie aantreden die in Amerika de Generatie Y wordt genoemd, als opvolger van de Generatie X. Tot deze generatie behoren de zogenoemde ‘echo boomers’, dus de kinderen van de baby boomers. Dankzij deze nieuwe demografie zijn investeringen te verwachten in appartementen, maar ook in serviceflats en co-housing projecten.

 bakkerij 

Tegelijkertijd duiden de rellen in Londen en van wat langer geleden in de voorsteden van Parijs en andere Franse steden, op iets wat ik bij de voorbereiding van het congres Binnenstedelijk Bouwen ook al hoorde, namelijk het toegenomen risico op de desintegratie van stedelijke samenlevingen. Het is een soort gevaar van binnenuit dat langzaam de stedelijke samenleving uitholt en waar nog weinig aandacht voor is. Het is het gevolg van de versplintering van stedelijke connecties en relaties.

 Resultaat rellen Londen 2011Het resultaat van de rellen in Londen

Hoe dit zich gaat ontwikkelen en wat de uitkomst van deze botsing zal zijn, lijkt me nauwelijks te voorspellen. Te hopen valt dat de laatste problemen kunnen worden opgelost zonder dat dit ten koste gaat van de wezenlijke complexiteit en contrast van de stad. Het wordt tijd hiervoor alternatieven uit te werken.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels