blog

No stress in het land van mijn voorouders

Architectuur

‘De Stadsmens is een gestresste mens’, stond in de Volkskrant van zaterdag 25 juni. In de afgelopen tien jaar heb ik in verschillende steden gewoond. In de stad wonen is echter volgens het artikel niet erg bevorderlijk voor de geestelijke gezondheid. Dat ik er niet ben opgegroeid scheelt een hoop. Interessant is dat juist mijn jeugd maakte dat ik hevig verlangde naar de grote stad. Daar leken de mensen zich over het algemeen meer bezig te houden met cultuur, intellectueler te zijn en mooiere kleding te dragen.

No stress in het land van mijn voorouders

Sinds ik in de stad woon, heb ik inderdaad ondervonden dat mijn hyperalerte en superwaakzame brein soms tot rust moet komen. Op dergelijke momenten trek ik de natuur in. Het komt voor dat ik ga wandelen in het land van mijn voorouders, op het grensgebied van Friesland, Overijssel en Drenthe. Daar ligt Heerlijkheid ‘De Eese, een groot landgoed, dat voor het grootste deel bestaat uit bosgebied. Het landgoed is in vroeger tijden ontstaan, ooit had het veel status en werd er zelfs recht gesproken. Nu is het vooral een recreatiegebied voor bezoekers en een luxe woonplek voor de eigenaren.

 
Eén van de villa’s van de familie Van Karnebeek. Dit is een Noorse villa die is geïmporteerd.

Overgrootouders

Eeuwenlang werd er landbouw (na ontginning) en bosbouw bedreven. Mijn overgrootvader, een landarbeider met twee koeien, woonde met overgrootmoeder in het Nijensleker Veld. Hij werkte ’s winters onder andere op het landgoed; hij kapte hout en klopte eek. Daarnaast was hij lid van de gemeenteraad van Vledder. Mijn overgrootmoeder runde het huishouden met tien kinderen.

  Overal op het landgoed staan schapen.

Landbouw

Boeren pachtten gronden van het landgoed om een gemengd boerenbedrijf uit te oefenen, waardoor er op ‘De Eese’ onder andere granen, aardappelen en suikerbieten werden verbouwd. Het landgoed zelf heeft zich ook een aantal jaren gewijd aan het kweken van leliebollen, wat een lucratieve bezigheid was. Het daarmee verdiende geld werd overwegend gestoken in het opknappen van gebouwen en het onderhoud van het gebied. Hoewel de landbouwschuren er nog staan, staat thans het landgoed geheel in het teken van natuurbeheer. In plaats van dat het landgoed zich zelf bedruipt, leeft het nu van subsidiegelden. Goed voor de natuur, iets minder voor de staatskas.

  Een vennetje

Familie Van Karnebeek

Al heel lang geleden is het landgoed in bezit gekomen bij de familie Van Karnebeek. De meeste familieleden woonden in Den Haag en bevonden zich in hun vrije tijd op het landgoed. Soms voegden zich daarbij enkele leden van de Koninklijke familie. Tegenwoordig wordt er door de groeiende familieschare steeds meer permanent gewoond op De Eese. Dit heeft tot nogal wat nieuwbouw geleid, geheel in lijn met de architectuur van de bestaande bouw. Om aan alle wensen van de nieuwe familieleden tegemoet te komen bestaan er grotere nieuwbouwplannen aan de rand van het landgoed.


Bovenop deze terp is wel een hele speciale plek om te wonen. Bezoekers van het landschap mogen niet dichterbij komen dan dit.

Verlaten plek

Op één van mijn wandelingen kom ik vaak op een verlaten plek, onmiskenbaar een vergeten woonstede. Aan een zandweg ligt dit perceel waarop ooit een woning of boerderijtje heeft gestaan. De restanten van het stookhok staan er nog en ook de waterput is nog aanwezig, maar beide zijn goed verstopt tussen de vele bomen en platen. Het woonperceel is daarom vanaf het pad vooral te herkennen aan de erfbeplanting, zoals een enorme conifeer en verschillende fruitbomen. Mijn vader kwam er vroeger vaak met mijn opa om er stoofperen te plukken die ze maakten met kaneelstokjes, suiker en bessenjenever.


Het verborgen stookhok herinnert aan het feit dat deze plek ooit een woonstede was.  

Droomhuis

Terwijl ik daar een beetje ronddrentel, gaan mijn gedachten naar de mogelijkheden om op die plaats weer een huis te bouwen. Zou dat mogen? Zou dat kunnen? Wie gaat erover? Een goddelijke plek met uitzicht op alleen maar groen en waar je ’s avonds als het donker is de sterrenhemel nog helemaal kunt zien. Een tweede huis als tegenhanger van mijn maisonnette middenin Rotterdam om even op adem te komen van het hectische stedelijk leven. Dat lijkt me wel wat.

 
Op een klein deel van het landgoed groeit heide. Dit was de favoriete plek van mijn opa en oma vroeger. Helaas bloeit de heide nu nog niet.

Back to earth

Maar ja, al gauw sta ik weer met beide benen op de grond als ik bedenk dat dit een hele operatie betreft, want er zijn geen aansluitingen op het riool, het water en de nutsvoorzieningen. En ondanks het feit dat je overal moet kunnen wonen ongeacht de standplaats van je werkgever dankzij het ‘Het Nieuwe werken’, bevind ik me de meeste dagen van de week gewoon achter een bureau op de redactie van de Architect. Al is dat de komende weken niet het geval, want dan woon ik in een tentje op verschillende groene locaties in Zwitserland, Italië en Corsica. Lekker ontstressen!

 
Het landgoed wordt heel goed onderhouden.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels