blog

Alleen kwaliteit kan architectuur redden

Architectuur

De Nederlandse architectuur herwint haar elan, maar we zijn er nog lang niet, zo leerde afgelopen weekeinde de geslaagde Dag van de Architectuur. Nodig is dat alle regelingen, voorwaarden en instituties die het veld van de architectuur bepalen en die nog helemaal twintigste eeuws zijn, bij de tijd worden gebracht. Vijf aanbevelingen om de architectuur eenentwintigste eeuw te maken.

Alleen kwaliteit kan architectuur redden

Afgaande op de Dag van de Architectuur dit jaar wint de architectuur aan zelfvertrouwen. In Utrecht presenteerden tien architecten in een pecha kucha hun ideeën voor het Nieuwe Hollandse huis. In Delft konden de burgers speeddaten met Jeanne Dekkers en door haar hun droomhuis laten tekenen. Diezelfde dag werden in Enschede de winnaars van Archiprix 2011 bekend gemaakt.

En een dag later werd open huis gehouden op Keizersgracht 126 en discussieerden de Cie en de bij haar ingetrokken architecten onder leiding van Thijs Asselbergs over de toekomst van de architectuur. In navolging van Jo Coenen bepleiten ze de noodzaak van een nieuwe ordening.

Maar dat we er nog niet zijn, werd eerder al duidelijk. Op donderdag werd bekend dat architectenbureau AMA Group van Arno Meijs failliet is gegaan. Als oorzaak worden de financiële en economische crisis, de opgeschorte theaterplannen en de bouwfraudezaak genoemd. De ondernomen reorganisaties die het aantal werknemers terugbrachten van 43 naar 13 personen, bleken uiteindelijk ontoereikend te zijn. Volgens de website BD vindt de Britse regering dat er te veel architecten komen en zijn op korte termijn maatregelen te verwachten. En volgens de Engelse krant The Times behoren architecten, op muzikanten na, tot de beroepen met de laagste inkomens.

Als dit weekeinde mij iets duidelijk heeft gemaakt, dan is het dat het potentieel van de architectuur nog altijd springlevend is. Maar ook dat nog altijd sprake is van een stevige onder- of desinvestering in dit potentieel. Het probleem is niet de architectuur, het probleem bestaat uit alle regelingen, voorwaarden en instituties die het veld van de architectuur bepalen en die nog helemaal twintigste eeuws zijn.

Wat is nodig om deze eenentwintigste eeuw te maken? Volgens mij minimaal het volgende.

1. Ondersteun architectuur

In de komende tijd zal de architectuur veel meer zelf moeten doen. Maar zoals Christian Rapp gisteren in Amsterdam zei, kunnen architecten vanuit hun bureau niet de wereld veranderen. De bestaande instituties zullen zich daarom moeten richten op het ondersteunen van architectuur en hun eigen ambities, hoe mooi ook, in de ijskast moeten zetten. Alleen zo kunnen ze hun bestaansrecht terugwinnen.

2. Bepleit publiek belang en experiment

Het is nodig het publieke belang van architectuur aan te tonen, maar tegelijkertijd dienen we agency en experiment aan te moedigen. Het aandeel architectuur per project kan zo worden verhoogd, waardoor op zijn beurt duurzaamheid een integraal onderdeel van het project kan worden. Ook kunnen op deze manier bouwfouten worden vermeden en faalkosten worden teruggebracht.

3. Zet architectonische kwaliteit (weer) voorop

Kwaliteit moet de doorslag krijgen bij het verwerven van opdrachten en niet het werken voor de laagste prijs of het accepteren van een gemankeerd contract. In de huidige markt worden architectonische diensten aangeboden in een systeem van de laagste aanbieder. Dit leidt er herhaaldelijk toe dat architecten onder de prijs duiken. Dat komt de architectuur niet ten goede en leidt er op termijn toe dat de branche wordt ontdaan van haar kracht. Dit prijsduiken moet worden aangepakt. Dit doet een groot beroep op het zelf regulerende vermogen van de sector in het algemeen en van de vakverenigingen in het bijzonder.

4. Voer een keurmerk voor architectuur in

In het beroep is een keurmerk voor architectuur nu nog onbespreekbaar, maar op termijn onvermijdelijk. Bureaus dienen immers kennis te bezitten van complexiteit, proces en integrale opgave. Alleen zo kunnen ze toegevoegde waarde leveren en geld verdienen voor hun opdrachtgevers.

5. Stel minimumprijzen vast

Stel bij iedere opdracht minimumprijzen in. Vrije markt competitie is de basis voor de huidige samenleving. Tegelijkertijd dient de kwaliteit te worden gewaarborgd. Dit los je volgens mij alleen op door voor iedere opdracht een minimumprijs vast te stellen en hogere prijzen niet uit te sluiten. De zo gewenste marktcompetitie kan zich dan op de laatste richten.

 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels