blog

Zineb and the City

Architectuur

Voordat ik maandelijks met de digitale deur jullie huis kom binnen vallen, leek het me wel zo netjes om mezelf eerst voor te stellen. Helemaal vertellen wie ik ben, dat gaat me niet lukken, maar een introductie over hoe ik in het vak sta wel. Ik neem je met me mee naar de steden waar ik als jonge stedenbouwkundige mijn voetsporen heb liggen.

Zineb and the City

 

Fes, Casablanca en Rabat

Mijn roots liggen in Nederland, waar ik geboren en getogen ben, maar ook in Marokko waar bijna al mijn familie woont en waar mijn ouders in Fes zijn geboren. Marokko kende ik alleen maar van de 2 vakanties als kind, van de verhalen en herinneringen van mijn ouders, van familie die op visite kwam, van boeken en van wat ik op tv bij ons zag binnen komen via de satellietschotel (uit het zicht op het dak geplaatst in plaats van als een piercing aan de gevel). Totdat Sophie Rousseau, docente aan de TU Eindhoven mij vroeg samen met haar en studievereniging VIA een studiereis te organiseren naar Fes, Casablanca en Rabat. ‘Organised Confusion’ werdt een inspirerende reis met bezoeken, workshops en lezingen over medina’s, stedelijke gevolgen van kolonisatie en modernisme, discussies over bidonvilles (sloppenwijken) en ambitieuze toekomst projecten. Vaak wordt me gevraagd of het opgroeien en bewegen in 2 culturen mijn werk en ontwerphouding beïnvloed. Niet direct, zo 1 op 1, maar het heeft wel mijn persoon gevormd en ervoor gezorgd dat ik me snel volledig kan nestelen in verschillende omgevingen.

Om de essentie van een (onzichtbare) plek te kunnen duiden doe ik intensief veldwerk. Ik maak dan heel even onderdeel uit van de plek.

Eindhoven

Door die dubbele achtergrond ben ik altijd geconfronteerd met dat dingen anders kunnen zijn en dat er niet 1 manier de beste of enige manier is. Dat maakt onder andere dat ik niet zo ‘into’ de traditionele stedenbouw ben, waarin de boventoon gevoerd wordt door een vaststaand eindbeeld en een proces dat weinig ruimte biedt om verandering te accommoderen. Op de bouwkunde faculteit op de TU in Eindhoven voelde ik me vaak een vreemde eend in de bijt. In plaats van technisch en pragmatisch, handel ik intuïtief en wordt gedreven door oprechte interesse. Het contrast tussen ratio en gevoel en daar tussenin zitten is kenmerkend voor hoe ik in het vak sta en wil staan. Ben (steden)bouwkundig ingenieur, maar houd me bezig met de sociaal maatschappelijke kant van ruimtelijk ontwerp en stedelijke ontwikkeling. In Eindhoven was ik al gauw gefascineerd door plekken, ruimtes en fenomenen die buiten de marge vallen van de geplande stad. Plekken die op het eerste oog potentieloos lijken of nauwelijks zichtbaar zijn omdat ze niet op de stads- of ansichtkaart staan. Ze bestaan en functioneren geheel zelfstandig.

Rio de Janeiro en São Paulo

Ik hou ervan om dit soort plekken te ontrafelen en de sociale en ruimtelijke betekenis ervan aan het licht te brengen. Kwaliteiten die voorheen onzichtbaar waren komen naar boven en kunnen worden ingezet voor stedelijke en ruimtelijke ontwikkeling.  Hoe ik me dit voorstel heb ik laten zien aan de hand van mijn afstudeerproject ‘Urban Tactics, when I think of Rio de Janeiro…..’. Toen ik een tijdje in Brazilië woonde, in Rio de Janeiro (de mooiste metropool op aarde!) heb ik een bizarre plek ontdekt die de hoofdrol is gaan spelen in mijn afstuderen (http://www.archined.nl/reportages/archiprix-10/archiprix-2010-eervolle-vermelding-urban-tactics/).

Afgelopen zomer, 2010, ben ik samen met het NAi weer naar Brazilië afgereisd voor een serie workshops over soortgelijke onderwerpen en plekken (micro-revolution, Unsollicited Architecture en City Floodings).


Binnen 24 uur, samen met CAMPO_AUD schetsen aan een unsollicited architecture voorstel voor de wijk Lapa in Rio de Janeiro.

Tilburg

Het doet me goed te zien dat er bewustwording terugkeert voor een alternatieve soort stedenbouw. Het soort stedenbouw, waar de ziel van de stad weer een stem en gezicht krijgt en waarin het tempo verschuift van ongeremde groei naar pas op de plaats, tussentijd, transformatie en krimp. Ik reken mij tot de generatie die leven blaast in deze bedachtzame stedenbouw, waarbij de essentie van de plek leidend is. Die essentie komt boven door een symbiose van analyse van bovenaf en onderzoek van binnenuit door middel van intensief veldwerk en de samenwerking met aanvullende disciplines zoals fotografen, filmmakers, milieudeskundigen en sociaal geografen. Er ontstaan nieuwe kaarten en representaties  van de plek en haar dagelijkse leven. Ik wil werken naar ontwerpen die (lokale)samenwerkingsverbanden stimuleren en ruimte laten voor verandering. In sommige gevallen moet het ontwerp weerstand bieden voor bedreigingen van buitenaf die de essentie van de plek om zeep helpen. Dat gevaar ligt vaak op de loer bij grootschalige (binnen)stedelijke ontwikkelingen. Onder de naam Studio Papaver (www.studiopapaver.com) wil ik samen met Anne Seghers (stedenbouwkundige) laten zien hoe deze nieuwe generatie stedenbouwkundige ontwikkeling vorm krijgt aan de hand van een Nederlandse casus. In Tilburg, rondom de spoorzone werken we samen aan een ontwerpend onderzoek ‘Tussentijds Ontwaken’ (http://www.castonline.nl/node/287).  De spoorzone is een binnen stedelijk gebied dat lange tijd niet toegankelijk was, de komende 20 jaar wordt het grootschalig ontwikkeld en gaat het weer met het stadsleven meedoen. Wij houden ons bezig met de rand rondom de spoorzone, waar een hoge concentratie aan scheurplekken te vinden is. Deze brengen we in kaart en gaan onderzoeken hoe juist op deze plekken de hechting tussen bestaand en nieuw in de tussentijd kan gaan beginnen. Het project wordt mede mogelijk gemaakt door het Stimuleringsfonds voor architectuur, de provincie Noord-Brabant en de gemeente Tilburg.

Een impressie van de scheurplekken rondom de Tilburgse spoorzone die zich in een sluimerstand bevinden.

London en Utrecht

Met veel plezier werk ik vier dagen in de week bij OKRA Landschapsarchitecten in Utrecht (www.okra.nl). Binnen het bureau werken verschillende disciplines, zoals landschapsarchitecten, ingenieurs een socioloog, en ik, de stedenbouwkundige. We houden ons bezig met de transformatie van (binnen)steden en focussen hierbij op de openbare ruimte. Het schaalniveau dat mij het meest boeit. Het scala aan internationale projecten (o.a. in Moscow, London, Rotterdam en Xian’he) daagt iedereen in het bureau uit om onbekend terrein te verkennen. Één van de projecten waaraan ik werk is de herstructurering van Wellesley Road in London in de wijk Croydon. Deels gaat het hier om een puur verkeerstechnische verandering, maar het ontwerp en de strategie staat in het teken van het zachter maken van de (post)moderne stad aan de hand van geleidelijke verandering van de openbare ruimte. Micro-transformaties, geleidelijke verandering, tijd en het sociale aspect zijn thema’s die vaak terug komen in projecten waar ik aan meewerk. Naast het projectwerk krijg ik de vrijheid om op mijn eigen manier bij te dragen aan het netwerk en de publiciteit van OKRA en daar beleef ik veel plezier aan.

Het zachter maken van de (post)moderne stad gaat ook over kleine ingrepen die behalve een ruimtelijke ook een mentaliteit verandering te weeg brengen.

Afropolis

Alsof ik het niet druk genoeg heb, besloot ik onlangs mee te doen aan de ideeën prijsvraag ‘Blueprints of Paradise’, uitgeschreven door African Architecture Matters. De oproep luidde als volgt: ‘You love your African roots, You are an architect or artist, You have a vision of the future of Africa!’ Ik moest wel meedoen! Samen met Jennifer Bruinendaal (designer of well-being at Form Follows Vision) heb ik een dagdroom verwoord en verbeeld voor een verenigd Afrika door middel van een keten van pleinen door het hele continent. Om erachter te komen wat generiek en wat specifiek is hebben we de herinneringen verzameld van mensen uit onze directe omgeving van hun verblijf in een Afrikaans land. ‘A Daydream for Africa’ is t/m 30 oktober te zien in het Afrika Museum (http://www.afrikamuseum.nl/tentoonstellingen/tijdelijk.php).


Wait Trade’ is 1 van de 4 scenario’s voor de keten van pleinen.

Tot zover de introductie van mezelf en hoe ik tot nu toe in het vak sta. Het kan zijn dat we in volgende blogs nog eens zullen reizen, maar dan iets langer op een plek zullen verblijven…..

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels