blog

Slow design: Arco / OKAY

Architectuur

De vluchten van en naar de Salone del Mobile in Milaan zijn de beste netwerkplekken van de designwereld. Zo ontmoette ik in 2006 op de terugvlucht naar Amsterdam de jonge ontwerper Jorre van Ast. Hij gaf me een flyer van zijn afstudeerexpositie aan het Royal College of Art in Londen en twee maanden later stond ik zijn werk en dat van zijn studiegenoten te bekijken.

Slow design: Arco / OKAY

 

Jorre van Ast en zijn studiegenoten heb ik de jaren daarna goed leren kennen. Samen met tien studievrienden richtte hij het collectief OKAY Studio op, dat een oude pianofabriek in Londen deelt en zich presenteert op beurzen als 100% Design London, INTERIEUR Kortrijk en IMM Keulen en in designgaleries. Alle ontwerpers van het collectief werken hard aan hun individuele loopbaan als productontwerper en ik heb gezien hoe dat zijn vruchten afwerpt: Van Asts Jar Tops zijn in productie genomen door Royal VKB, Shay Alkalay werkt samen met zijn vrouw Yael Mer voor Established & Sons, Mathias Hahn voor Ligne Roset en Peter Marigold is door Li Edelkoort gebombardeerd tot meest veelbelovende ontwerper van de toekomst – waar hij zelf overigens niet erg blij mee was.

 

Jorre van Ast   

Van ontwerper tot creatief directeur

Inmiddels is Jorre van Ast niet alleen een bekend productontwerper, maar ook creatief directeur van Arco. Zijn vader Wim van Ast stond jarenlang aan het roer van dit ruim honderd jaar oude Nederlandse meubelmerk en vroeg hem in 2008 om een deel van zijn werk in het familiebedrijf over te nemen. Dat kwam iets eerder dan gepland, maar Jorre nam de uitdaging aan en verhuisde van Londen naar Winterswijk, waar de Arcofabriek staat.

Van Ast was nog geen dertig en meteen verantwoordelijk voor het voortzetten van de weg die zijn vader een paar jaar daarvoor was ingeslagen: van een behoudende producent van modernistische meubels naar een eigentijdse collectie, gevoed door externe ontwerpers. De wens tot transformatie was ingegeven door Arco 100, een project uit 2005 waarin twaalf jonge en gerenommeerde Nederlandse ontwerpers reageerden op Arco’s producten en productietechnieken. Deze veelbesproken expositie leverde Arco niet alleen drie nieuwe meubels op (waaronder de Slim Table van Bertjan Pot), maar ook een nieuwe visie op de toekomst van het bedrijf.

 

De Jar Tops geven lege glazen potten een nieuwe functie als voorraadbussen

Nu even serieus

Als creatief directeur combineert Van Ast traditie en innovatie constant met elkaar. Nieuw is dat hij Arco keer op keer in de schijnwerpers weet te zetten door openheid van zaken te geven: hij documenteert het ontwerp- en maakproces van de nieuwe meubelen, zodat dit geschikt is voor publicaties, en stelt de fabriek open voor nieuwsgierige journalisten (zoals ik). Hoewel Jorre een serieuze jongen is, beschikt hij over veel zelfspot, en hij gebruikt dit om het imago van Arco voorzichtig om te buigen van ernstig en strak naar informeel en verrassend. De tekst op de Woonbeurspin die hij in 2010 ontwierp, ‘Seriously’, is in dat opzicht veelzeggend.

Het contact met nieuwe generaties ontwerptalent wordt door Van Ast verder uitgebouwd. Hij brengt zijn eigen wereld en die van zijn vader bij elkaar: hij onderzoekt wat er uit de confrontaties komt tussen experimenten van jonge ontwerpers en de traditionele meubels, die het voortbestaan van de Arco-fabriek waarborgen. Zijn uitdaging is het familiebedrijf langzaam te manoevreren richting de toekomst, zonder teveel voorop te lopen en aansluiting met de bestaande klanten te verliezen.

 

De fabrieken van Arco zijn gevestigd in Winterswijk

Blik op de toekomst

Om de grenzen opnieuw te verleggen nodigde Jorre dit jaar zijn vrienden van OKAY Studio uit om los te gaan in de fabriek. Op basis van de aanwezige productiemogelijkheden, met de machines en de mensen van Arco, moesten zij prototypes in hout te creëren die de bestaande collectie aanvullen. De briefing was eenvoudig: geen eettafels of stoelen, maar kleinmeubelen. Producten als fotolijstjes, kapstokken en bijzettafels zijn immers de fundamenten van het meubelmerk.

Ook Jorre zelf ging aan de slag met deze opdracht. Hoewel hij een bijzonder gecompliceerde positie als opdrachtgever, collega én vriend innam, zeggen geen van de ontwerpers daar last van te hebben gehad. De resultaten zijn nu te zien in de Rotterdamse designgalerie Vivid op de expositie Arco / Okay.

 

OKAY Studio, van links naar rechts: Peter Marigold, Jorre van Ast, Shai Akram, Mathias Hahn, Oscar Narud, Andrew Haythornwaite, Eelko Moorer en Tomás Alonso

Daar is goed te zien hoe de expertise van zowel industrie als designers bij elkaar komen: de veertien ontwerpen zijn vrijwel allemaal functionele producten voor dagelijks gebruik met een industrieel en duurzaam karakter, die extra zeggingskracht hebben door de poëtische, fantasierijke vormgeving. De leden van het OKAY Studio-collectief hebben geen gemeenschappelijk handschrift, maar hun ontwerpen worden gekenmerkt door dezelfde filosofie: bestaande ideeën en opvattingen uitdagen.

Zo steekt er in de broodtrommel van Shay Alkalay en Yael Mer een mes, dat dient als handvat maar ook om de functie van de doos aan te duiden. De bijzettafel die Peter Marigold maakte is van platte toestand uit te vouwen door middel van een stoffen lintje, net als een bordspel. Van Ast kan tevreden zijn: deze nieuwe ontwerpen leggen een verbinding tussen Arco’s verleden en toekomst.

De tentoonstelling is nog te zien tot 26 juni in Galerie Vivid, onderin de Red Apple in Rotterdam. Bijzonder interessant is de uitgave die bij de tentoonstelling ‘ARCO OKAY, London designers do furnishings’ is verschenen, met bijdragen van Ed van Hinte.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels