blog

Nederland is nog lang niet af

Architectuur

Ons land is af, hoor je de laatste tijd veel mensen zeggen. Op een denkbeeldige reis door Nederland zou je deze doemdenkers haast gelijk geven. De stadscentra staan vol met overal dezelfde driekamerappartementen en buiten de stad spreekt de Vinex een andere, zij het even homogene taal. De kantorenleegstand is naar astronomische hoogte gestegen en het einde is nog niet in zicht. En iedere zichzelf respecterende gemeente heeft inmiddels de beschikking over een theater of anders wel een poptempel.

Nederland is nog lang niet af

Tegelijkertijd lijkt de ruimtelijke infrastructuur van Nederland in hoog tempo te worden ontmanteld. Zo meldde het dagblad Cobouw afgelopen zaterdag dat de 36 grootste gemeenten de komende drie jaar zo’n 175 miljoen gaan bezuinigen op wonen, ruimtelijke ordening en wegen. Vorig jaar al werd zonder dat daar veel ruchtbaarheid aan is gegeven, het Ministerie VROM opgeheven. In het Advies bezuiniging cultuur 2013-2016 van de Raad voor Cultuur wordt geadviseerd om het Berlage-instituut op te heffen en het NAi en SfA in te krimpen. En enkele weken geleden nam Bjarne Mastenbroek afscheid van de belangenvereniging van architecten na een conflict waarover iedereen de kaken krampachtig op elkaar houdt.

Zeker is dat in Nederland de tijd van grootschalige nieuwbouw voorbij is. Dat wil echter niet zeggen dat ze niet meer plaats vindt. In landen als China en India wordt groot(s) gebouwd en is veel vraag naar de hierbij behorende expertise. Voor Nederlandse bureaus ligt daar zeker een markt. Door je daar nu als bureau een positie te veroveren, loop je bovendien vooruit op de grootschalige bouwprojecten die deze landen later deze eeuw in West en vooral Oost Europa zullen gaan ondernemen.

De gouden eeuw in Nederland is voorbij, en het is een illusie te denken dat ze weer terug komt. Ze was immers gebaseerd op een ontwikkelingsmodel met financiële voorzieningen, dat niet duurzaam is. We krijgen daar nu de rekening voor gepresenteerd. Bijstellen zal niet helpen, een complete hervorming is nodig. De komende tijd zal onze manier van wonen en werken drastisch moeten veranderen. Het gaat om meer dan minder consumeren en meer bewaren. Nodig zijn nieuwe waarden, nieuwe visies en nieuwe instituties.

Duidelijk is daarmee ook dat Nederland een volgende fase ingaat en dat ze nog lang niet af is. Zo zal in stadscentra en op kantoorlocaties puin moeten worden geruimd. De komende periode vergrijst de bevolking van Nederland en dit vergt bijvoorbeeld andere vormen van huisvesting en stedelijke voorzieningen. Tot slot is de verduurzaming van de bestaande voorraad een majeure opgave.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels