blog

Jaarboek gemiste kans

Architectuur

Stel je bent architect en je worstelt met de vraag of je voldoende bent toegerust voor de komende tijd. Heb je dan iets aan het net verschenen Jaarboek Architectuur in Nederland 2010/11?

Jaarboek gemiste kans

 

 

 

Voetbal is een spiegel van de samenleving, beweerde een socioloog in de jaren zeventig, naar aanleiding van Rinus Michels beroemde uitspraak ‘voetbal is oorlog’. Mocht deze uitspraak kloppen, dat loont het een vergelijking te maken met het hedendaagse voetbal. Het eens zo dominante Nederlandse clubvoetbal is ernstig afgezakt en komt nauwelijks mee in de Europese competities. Ieder jaar worden we weer verblijd met nieuwe beleidsplannen, trainers en spectaculaire aankopen die het voetbal moeten redden, maar de neergang zet genadeloos door.

In het pas verschenen jaarboek van de Nederlandse architectuur worden op vergelijkbare wijze oude en vertrouwde hapjes uit de koelkast gehaald en als nieuw opgediend. In het overigens interessante essay ‘Nieuwe opgaven voor gebiedsontwikkeling’ wordt “niets minder dan een nieuw paradigma, een nieuwe realiteit benoemd: het einde aan de groei.” Waar hebben we dit eerder gehoord? De Club van Rome riep dat al begin jaren zeventig. Opvallend is hoe vaak in het Jaarboek een beroep wordt gedaan op de “nieuwe realiteit” en de “echte wereld”. Helaas worden deze niet verder worden gedocumenteerd, laat staan geanalyseerd.

De ronduit lamlendige samenvatting van het culturele leven in het essay “The architect has left the building “ begint ook al over de “feitelijke crisis”, maar is goed beschouwd niet meer dan een uiteenzetting van de vooroordelen die de auteur lijkt te koesteren jegens de architectuur.

Ronduit potsierlijk is de vergelijking die in een ander essay wordt gemaakt tussen Rotterdam en Detroit. Zeker als de rassenrellen in laatstgenoemde stad worden vergeleken met de problemen in de Rotterdamse Afrikaanderwijk. Of dat de auteur in zijn ijver meer parallellen te trekken, Louis Kahn in 1979 in Detroit “nieuwe architectuur voor betere tijden” laat maken. Architectuur van naam? Met een dergelijke kwalificatie doe je Kahn ernstig tekort. In Detroit? Ik ben benieuwd welk gebouw. In 1979? Kahn overleed in 1974.

 

Opvallend is ook hoe vaak de door de auteurs gepresenteerde “oplossingen” rechtstreeks zijn ontleend aan de jaren zeventig. Daar is natuurlijk niets mis mee, maar wat hebben we daarvan geleerd? Zouden we de dingen daarom nu niet anders moeten doen?

In hun inleiding menen de samenstellers van het Jaarboek dat “het beleid is verworden tot slappe routine en (dat het) lijkt vastgelopen in nog slechts met de mond beleden overheidvisies, die gecombineerd met een lege portemonnee geen hout meer snijden.” Deze kwalificatie treft ook het Jaarboek zelf.

De door Hans Ibelings voorspelde omslag van Superdutch naar Superhumble wordt in het Jaarboek instemmend aangehaald. Maar het gaat nu toch niet om wat we “krijgen” maar om wat we kunnen bijdragen aan de samenleving? De toekomst laat zich mijns inziens niet “voorspellen”.  Ze wordt, gelukkig maar, gemaakt.

Architectuur in Nederland. Jaarboek 2010/11, samengesteld door Samir Bantal, JaapJan Berg, Kees van der Hoeven, Anne Luijten, vormgeving: Joseph Plateau, 200 pagina’s, formaat: 24 x 32 cm, N/E editie, € 39,50, NAi Uitgevers, april 2011, ISBN 978-90-5662-806-2

 Bestel bij NAi Boekverkopers

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels