blog

Duurzamisme als nieuwe cultuur

Architectuur

Het modernisme loopt ten einde en moet worden vervangen door een nieuwe stijl die duurzaamheid hoog in het vaandel draagt. Eerdere pogingen tot definities als traditionalisme, supermodernisme of duurzame architectuur liepen op niets uit. Een pas verschenen boek stelt een nieuw –isme voor. Sustainism is the New Modernism is een cultureel manifest dat sustainism (of duurzamisme) tot de nieuwe hoofdcultuur van deze eeuw benoemt. Maar hoe je hem in de praktijk brengt, is vooralsnog de vraag.

Duurzamisme als nieuwe cultuur

Afgelopen donderdag hoorde ik op radio 1 het interview van Petra Possel in het programma Kunststof met Joost Elffers. De Nederlander Elffers is ontwerper, symboolmaker en creatieve producer van bekroonde, innovatieve boeken zoals ‘48 Laws of Power’, ‘Play With Your Food’ en ‘Tangram: The Ancient Chinese Shapes Game’. Deze fascinerende man heeft nu samen met Michiel Schwarz een nieuw boek gemaakt: Sustainism is the New Modernism. Volgens dit boek wordt “sustainism”, misschien het beste te vertalen als “duurzamisme”, de komende tijd dominant. De stelling is dat wat het modernisme was voor de 20ste eeuw, het duurzamisme zal zijn voor de 21ste eeuw. Een interessante stelling die te denken geeft.

Zij onderbouwen dit door te wijzen op de opkomst van grass roots-bewegingen, zoals urban farming, open source beweging, sociale media, groene economie en footprint-reductie. Deze bewegingen maken gebruik van nieuwe technieken en zijn goed opgenomen in uiteenlopende netwerken. Gecombineerd leidt dit potentieel tot een nieuwe cultuur. Schwarz en Elffers maken op beeldende wijze duidelijk dat deze cultuur ons leven en onze leefstijl sterk zullen gaan veranderen. “Less is more” was de strijdkreet van het modernisme. Ze wordt vervangen door een nieuw appel: “Do more with less’.

De oproep tot duurzamisme verschilt niet zo heel veel van de oproep van de Duitse filosoof Peter Sloterdijk “om je leven te veranderen”. In een interview met de Volkskrant op 30 april zegt hij ondermeer: “We staan voor enorme opgaven. We moeten onze hele beschaving transformeren, de hele techniek moet worden omgebouwd. De fossiele brandstoffen vormen, zoals de Duitse ecoloog Sieferle zegt, een onderaards bos dat niet meer groeit, dat we alleen nog maar verbranden. Dat zal de komende honderd jaar verdwijnen. We moeten die techniek gebruiken om een andere beschaving te ontwikkelen, ook in technisch opzicht. Zonder kernenergie, zonder de oude fossiele brandstoffen. Hoe eerder we aan deze transformatie beginnen, hoe beter. Dat zit allemaal in deze nieuwe imperatief. Maar Je moet je leven veranderen heeft ook andere componenten: het sportieve, een ander dieet, een andere omgang met de natuur, een andere landbouw.”

De principes die in beide boeken worden uitgewerkt, zijn redelijk bekend, het gaat er nu om deze in praktijk te brengen en de toegevoegde waarde ervan te realiseren. Ook zal het nodig zijn methoden te ontwikkelen die deze toegevoegde waarde kunnen meten. Volgens Sloterdijk zal een nieuwe avant-garde opstaan, die de weg zal wijzen naar een groenere wereld waarin mensen vreedzaam co-existeren. Zulke doelstellingen lijken moeilijk, zo niet onmogelijk te verwezenlijken. De oproep tot duurzamisme is dus ook een oproep om de grenzen te verleggen, ook in de architectuur.

Lees hier het volledige interview met Peter Sloterdijk

 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels