blog

Keulen moet zichzelf opnieuw uitvinden

Architectuur

Doet de Internationale Möbel Messe in Keulen er nog toe op designgebied? De Duitse meubelbeurs was lange tijd hét trefpunt voor Noordeuropese ontwerpers en fabrikanten, maar heeft de afgelopen jaren aan belang ingeboet. Niet alleen heeft de crisis er flink ingehakt bij de beursorganisatie, ook de buiten-de-beursonderdelen hebben hun glans verloren.

Keulen moet zichzelf opnieuw uitvinden

 

Trouw reis ik ook dit jaar af naar de Kölnmesse, gewapend met een opschrijfboekje, visitekaartjes en een rolkoffertje. De eerste keer dat ik voor de Architect naar Keulen afreisde was 2006. Toen belandde ik op een klein interieurfeestje: de onafhankelijke showroom Design Post, een initiatief van Montis en Arco, opende haar deuren. Op de IMM zelf toonden Dieter Rams, Stefan Diez en Joris Laarman hun Ideal House, een project van de beursorganisatie dat ontwerpers ieder jaar de vrije hand gaf bij het inrichten van een installatie.

 

Mirror door Uli Budde

Lezingen en cocktailparty’s

De eerste jaren dat ik door de beurshallen liep, interviewde ik gerenommeerde ontwerpers over hun nieuwste producten. Daarna besteedde ik anderhalve dag aan het bezoeken van alle Passagen-exposities in de stad. Passagen is het buiten-de-beursprogramma van Keulen, dat hippe galeries, verlaten industriële loodsen en leegstaande kerken inzet als expositieruimte voor jong ontwerptalent uit allerlei landen. Het hoogtepunt was het Stylepark-evenement in het oude spoordirectiekantoor aan de Rijnoever, vlak achter het station, waar ieder jaar ruim honderd fabrikanten, ontwerpers en media kwamen en publiek werd getrokken met lezingen, cocktailparty’s en forums.

 

Wooden Carpet van Böwer door Elisa Strozyk

Crisis

In 2009 sloeg de crisis genadeloos toe: de beurshallen vertoonden lege plekken, het inhoudelijke programma op de IMM was sterk ingekrompen, en Passagen niet inspirerend. Doelloos wandelde ik door het Rheinauhafengebied, wanhopig turend in mijn Passagen-gidsje naar leuke exposities. Sindsdien ‘doe’ ik Keulen in één dag en sla ik het stadsbezoek over. De concurrentie met Parijs, waar tegelijkertijd de Maison + Objet plaatsvindt, nam toe. Steeds vaker werd ik gevraagd waarom ik niet naar de Franse hoofdstad kwam, daar waren immers meer ontwerpers en high end designmerken te zieneulen.

 

Nieuwe lampen van het Canadese verlichtingsmerk Bocci

Lokaal in plaats van globaal

Ondanks dat de IMM zichzelf uit het slop heeft proberen te trekken met het Pure Village-concept (zie mijn verslag van vorig jaar), is het aantal interessante exposanten dit jaar niet substantieel toegenomen. Het aantal Duitse meubelmerken neemt toe, waardoor de beurs een meer lokaal karakter krijgt in plaats van een internationaal. Daarnaast zijn dit geen grote designmerken, terwijl die toch cruciaal zijn voor de aantrekkingskracht van een meubelbeurs.

 

Behang Glinka Patil van Jakob Schlaepfer

Weinig design

Ook is er vrijwel niets meer over van het designgerelateerde programma van de IMM: dit bestond slechts uit één expositie over de Interior Innovation Awards. De speciale hal voor de jonge ontwerptalenten is opgedeeld in een paar stands voor beginnende bedrijven en in een paviljoen met de inzenders voor de d3 Design Contest.
Tot mijn verbazing stonden er in Design Post nu een flink aantal merken die ook op de IMM waren vertegenwoordigd, zoals deSede en FSM. Artifort en Brand van Egmond zijn nu nergens in Keulen meer te zien. Het buiten-de-beursprogramma sla ik over: de vooraankondigingen van de tentoonstellingen en de evenementen waren weinig prikkelend. Mijn vermoeden werd bevestigd door een tweet van de Britse designer Thorsten van Elten: ‘Passagen should be ashamed of itself, no editing whatsoever!’

  

Een van de Italiaanse merken die altijd aanwezig zijn is Cappellini.

Nieuwe impuls

Terug in de ICE schreef ik in mijn boekje: de IMM is toe aan een nieuwe stoot energie. En dat geldt niet alleen voor de beursorganisatie in de Kölnmesse, maar ook voor Design Post en Passagen. Zij moeten de handen ineen slaan, want ze hebben elkaar nodig om te overleven. Design Post zou exposanten aantrekken die níet op de IMM staan, om een waardevol en aantrekkelijk tegenwicht te bieden. Want als de IMM minder goed wordt bezocht, heeft ook Design Post daar op den duur last van. En Passagen mist een ‘alternatieve’ vakbeurs à la Stylepark, met deelnemers die op een onconventionele manier willen communiceren en waar nieuwe ontwikkelingen zijn te zien die niet op de grote Messe passen.

De IMM is met Pure Village, Pure Textiles en Living Kitchen, een aparte keukenbeurs die iedere twee jaar terugkeert, goed op weg. Deze concepten trekken nieuwe exposanten aan en bieden ruimte voor een inhoudelijk evenementenprogramma. Helaas zijn de presentaties tamelijk doorsnee en zijn de exposities en paviljoens weinig inventief. Ook moet de beursorganisatie investeren in een uitdagende en inhoudelijke sideshow, om haar belang te versterken. Spannend, zouden de drie spelers zichzelf opnieuw uit kunnen vinden? We zullen het volgend jaar wel zien.

 

Pollock Stripe-wandbekleding van Jakob Schlaepfer

P.S.: De verrassingen

De bovenstaande foto’s (en mijn snapshot-verslag op Facebook) laten enkele prettige verrassingen zien van de IMM: Bocci, een Canadees verlichtingsmerk, timmert aan de Europese weg met een serie glamoureuze handgeblazen glazen lampen, en een aparte bank bekleed met enorme geplooide lappen wol.
Nog een nieuwkomer voor mij was het Duitse merk Böwer, met in de collectie de Wooden Carpet van Eliza Strozyk. Dit is een sierlijk kleed bestaande uit flinterdunne met de laser gesneden houten delen, in geometrische vormen, die aan elkaar zijn bevestigd op een textielen basis.

Psychedelische wanden

In het paviljoen Interior Trends sprongen de gordijnen, wandbekleding en behang van het Zwitserse merk Jakob Schlaepfer eruit. Hierbij gaat het niet om de vorm, maar om de toepassing van verschillende materialen en structuren op een oppervlak: metaal, spiegelglas, plastic, hoogglans, textiel en wol vormen met elkaar een duizelingwekkend en psychedelisch palet van kleuren en patronen. Pollock Stripe bestaat uit stroken paillettenstof, waarin je door erover te aaien zelf patronen kan aanbrengen. Het behang Glinka Patil is een soort schilderij met patronen waar je uren naar kunt kijken, alsof je je verliest in een fantasiewereld.

  

Bell Tables van Sebastien Herckner voor behang Glinka Patil.

Poëtische waarde

Tenslotte overtuigden de jonge Duitse ontwerpers Mathias Hahn, Mark Braun en Uli Budde in hun gezamenlijke presentatie met inventieve oplossingen voor alledaagse problemen. Zij voegen aan gewone objecten een esthetische en poëtische waarde toe, door eenvoudige elementen opnieuw te interpreteren. Zo verving Budde de kruizen in een stellingkast door slanke, diagonaal lopende metalen platen, die de kast tegelijkertijd een fraai patroon geven. Ook viel ik voor zijn driedimensionale spiegel Mirror, die lijkt te ontstaan uit de muur en door de sculpturale vorm opgaat in de ruimte.

Bijzettafeltjes Ton door Mark Braun

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels