blog

Architectuur en renovatie

Architectuur

Afgelopen week was de Architect te gast in het TNT Centre in Hoofddorp, een fascinerend gebouw dat om tal van redenen (duurzaamheid, materialen, branding) de aandacht van alle architecten en architectuurliefhebbers verdient. Maar de opdrachtgever verliet voor dit state-of-the-art complex een ander gebouw, 300 meter verderop, dat nu nog steeds leeg staat.

Architectuur en renovatie

Twee dagen later sprak ik in Amsterdam op uitnodiging van de kring BNA Amsterdam over de uitdagingen voor 2012. Als één van de grootste vragen voor de toekomst noemde ik het vraagstuk van herbestemming en renovatie. Voor de architectuur is de vraag zeer actueel welke relevante strategieën je kunt gebruiken om daarmee om te gaan. In Nederland staan ongelooflijk veel kantoorgebouwen leeg en de vraag is of deze zich laten verbouwen tot bijvoorbeeld scholen of hotels. Ook zullen veel oudere gebouwen moeten worden geïsoleerd.

Over deze kwesties wordt veel geschreven, maar eerlijk gezegd ben ik tot nu toe weinig tegengekomen dat deze thematiek in architectonische zin aankaart. Hoe ga je met de gebouwen in kwestie om? Hoe verhouden de gevels die vaak moeten worden vernieuwd of vervangen, zich tot de structuur van het gebouw? Loont het de moeite gebouwen te renoveren waarvan de basis beroerd is? Kun je bij renovatie überhaupt voldoen aan de huidige normen en eisen die bovendien voortdurend worden opgeschroefd?

In de negentiende eeuw gaven architecten als John Ruskin en Eugène Immanuel Viollett-le-Duc handvatten voor het beantwoorden van dergelijke vragen. Op dit moment lijkt het niet meer mogelijk te zijn een inhoudelijk consistente lijn te volgen bij het renoveren van gebouwen. Voor een deel komt dat omdat het aanbod divers is en samengesteld is uit gebouwen die dateren uit alle tijden. Deze kennen verschillende constructiemethoden en materialen, maar ook uiteenlopende bouwfysische problemen. Daarnaast wordt bij dergelijke ingrepen nauwelijks of geen aandacht besteed aan ruimtelijke vraagstukken.

Architecten zijn tot nu toe vooral gericht (geweest) op nieuwbouw, en daarmee op nieuwe concepten, ruimtes en materialen. Ook kiezen opdrachtgevers ondanks het enorme aanbod aan bestaande gebouwen toch nog vaak voor nieuwe gebouwen. Hieruit blijkt al dat renovatie en herbestemming een taai onderwerp vormen. Het verdient daarom een hoge plaats op de architectuuragenda van 2012. Welke ideeën en handvatten staan ons ter beschikking?

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels