blog

Is architectuur nodig of noodzakelijk?

Architectuur

De afgelopen jaren bereikten ons via verschillende media berichten over rampen in de wereld. Tsunami’s, orkanen, aardbevingen, vulkaanuitbarstingen; we kennen ze allemaal. Natuurlijk hebben we ook allemaal gedoneerd aan allerlei sympathieke collectes en acties.

Is architectuur nodig of noodzakelijk?

 

 

 

Helaas, en dat geldt ook voor mij, blijft het meestal daarbij. Tussen alle mensen die langskomen tijdens dit soort acties ontbreken in bijna alle gevallen de architecten. Veel bouwbedrijven tonen hun goede wil en overhandigen cheques met mooie bedragen, maar architecten ho maar.

In de nooit aflatende stroom donateurs mis ik architecten met mooi gedetailleerde plannen die zich richten op de noden van de mensen in de getroffen gebieden. Jaarlijks worden veelbelovende prijsvragen uitgeschreven die de Sahel weer bewoonbaar moeten maken. Maar verder dan tekeningen en impressies komen de plannen vaak niet.

Nu onze regering heeft besloten om toch weer naar Afghanistan te gaan en daar aan wederopbouw te willen plegen, kan zij zich beter eerst op haar hoofd krabben. Zitten de burgers daar op interventies te wachten? Of willen zij in plaats van hun huidige bewoning een leuk huis met ventilatie en comfort, net als wij in het westen? Misschien voelen de Afghanen zich dan minder onterecht behandeld en gaan ze over op meer vredelievende zaken. Ik denk dat je de bemoeienissen van andere landen meer op waarde weet te schatten als je dezelfde levensomstandigheden hebt als degene die zich voor jou inspannen. Of zijn dit idealistische gedachten die niet meer van deze tijd zijn en heeft de strijd toch met onafhankelijkheid, trots ofwel fanatisme te maken?

 Blog Architectuur nodig of noodzakelijk
Diébédo Francis Kéré, lagere school, Gando (Burkino Faso). De school bestaat uit drie losse rechthoekige klaslokalen onder een gemeenschappelijk dak.

Architectuur zetten we dus niet in als hulpmiddel bij rampen. Is architectuur hiermee alleen iets van het rijke westen? En zijn architecten alleen commercieel bezig? Misschien wel, al zijn uitzonderingen vanzelfsprekend daargelaten. In de Architect van januari zijn hiervan voorbeelden terug te zien. Het artikel ‘Stedelijke verdichting, Alternatieve scenario’s voor Rwanda’ toont hoe Tomà Berlanda en Sierra Bainbridge omgaan met de verdichting die het Afrikaanse land de komende dertig jaar te wachten staat. Ook Francis Kéré, zelf geboren in Gando, een dorp gelegen op de Afrikaanse savanne van Burkina Faso, is betrokken bij de ontwikkeling van zijn geboortedorp. Hij gebruikt zijn verworven kapitaal om in zijn eigen dorp een school te plannen. Andrew Freear, opvolger van de in 2001 overleden oprichter van de opleidingsmodule Rural Studio is nog zo’n voorbeeld. Rural Studio geeft architectuurstudenten praktische ervaring en biedt tegelijk sociale hulp in onderontwikkelde gemeenschappen in de VS.

 Blog architectuur nodig of noodzakelijkRural Studio, 20K Huis VIII (Dave’s Huis), Newbern (Alabama, USA)

Freear bouwde voort op het gedachtegoed van Rural Studio en heeft zich onlangs gericht op een idee dat nog verder gaat: het 20K House Project. Dit is een huis dat inclusief materiaal en arbeidskosten voor twintigduizend dollar kan worden gebouwd. Dit project moet bijdragen aan de verbetering op lange termijn van de sociaaleconomische situatie in Alabama.

 Interieur 20K Huis VIII
Interieur 20K Huis VIII door Rural Studio

Over het algemeen zijn veel architecten echter graag betrokken bij spraakmakende en financieel rooskleurige projecten, ook over de grens. De landen waar ze dan hun statement kunnen achterlaten zijn vaak de nieuwe rijke landen. Denk aan Rusland, Dubai en China, alhoewel dit land graag alleen kopieert en niet betaalt, waardoor architecten ook weer afhaken.

Natuurlijk begrijp ik dat ook bij de architectenbureaus de kas moet worden gevuld, zeker in deze tijden. Maar het zou mooi zijn als na het januarinummer nog een editie van de Architect kan worden gevuld met charitatieve projecten van architecten die er op uit zijn de wereld te verbeteren. Wat mij betreft, een beetje meer jaren zeventig graag.

 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels